Risico's bij soja? Franse gezondheidsautoriteit trekt aan bel
De Franse gezondheidsautoriteit Anses slaat alarm over het veelvuldige gebruik van soja in voeding. Sojaproducten zoals melk, tofu en koekjes bevatten volgens de instantie te veel isoflavonen, stoffen die lijken op vrouwelijke hormonen. Met name kinderen, tienermeisjes en vrouwen van vruchtbare leeftijd lopen risico, zo blijkt uit een nieuw onderzoek.
Anses roept daarom op tot matiging. Vooral in collectieve voorzieningen zoals scholen, ziekenhuizen en bedrijfskantines zou het sojagebruik teruggeschroefd moeten worden.
Isoflavonen zijn plantaardige stoffen die van nature voorkomen in soja. Ze werken als fytooestrogenen – stoffen die in het lichaam dezelfde werking kunnen hebben als oestrogeen, het vrouwelijke geslachtshormoon. Juist die hormonale werking baart Anses zorgen.
“De stoffen kunnen de natuurlijke hormonale werking verstoren en zo ongewenste effecten hebben op het voortplantingssysteem,” zegt Aymeric Dopter, hoofd van de afdeling voedingsrisicobeoordeling bij Anses.
Volgens het rapport krijgen bepaalde groepen in de samenleving structureel te veel van deze stoffen binnen. Vooral bij jonge kinderen en vrouwen in de vruchtbare leeftijd kan dat schadelijk zijn.
Geen verbod, wel een waarschuwing
Anses pleit niet voor een verbod op soja. Wel adviseert de instantie om de consumptie te beperken. Er moet meer variatie komen in plantaardige eiwitbronnen. Denk aan linzen, bonen of kikkererwten – allemaal peulvruchten die nauwelijks isoflavonen bevatten.
De oproep is vooral gericht aan scholen, zorginstellingen en producenten van vleesvervangers. Veel van deze producten zijn op basis van soja en bevatten vaak hoge concentraties isoflavonen. Het gaat dan niet alleen om sojamelk of tofu, maar ook om koekjes en kant-en-klare snacks. In sommige gevallen bevatten deze producten tot honderd keer meer isoflavonen dan sojasaus, aldus het onderzoek.
Invloed van productie en bereiding
De hoeveelheid isoflavonen verschilt sterk per product. “De gehaltes in sojadesserts kunnen sterk variëren, en aperitiefkoekjes kunnen tot honderd keer meer isoflavonen bevatten dan sojasaus,” aldus het rapport. De bereidingswijze speelt hierbij een belangrijke rol. Roosteren concentreert de isoflavonen, terwijl koken of weken juist een deel van de stoffen afbreekt.
Anses roept de voedingsindustrie daarom op om traditionele bereidingswijzen te heroverwegen. In veel Aziatische culturen worden sojabonen geweekt of gekookt, wat de hoeveelheid isoflavonen aanzienlijk verlaagt.
