EU wil toegang tot versleutelde data en stuurt aan op digitale controle

De Europese Commissie heeft nieuwe plannen gepresenteerd om de interne veiligheid in de EU te versterken. Kern van de strategie is dat opsporingsdiensten toegang moeten kunnen krijgen tot versleutelde communicatie en opgeslagen data. Ook wil de Commissie de bewaarplicht herzien en komt er een Europese oplossing voor online leeftijdsverificatie. Dat staat in documenten die vandaag zijn gepubliceerd.
Brussel spreekt over een "Roadmap voor rechtmatige en effectieve toegang tot data". Die moet ervoor zorgen dat opsporingsdiensten ook bij versleutelde berichten kunnen komen, bijvoorbeeld op berichtenapps als WhatsApp, Signal of Telegram. In de praktijk betekent dit dat end-to-end encryptie kan worden verzwakt. Volgens de Commissie gaat het om een balans tussen veiligheid en privacy, maar critici vrezen een glijdende schaal richting massasurveillance.
Ook wordt een Technologie Roadmap voor encryptie aangekondigd. Daarmee wil de EU nagaan welke technische ingrepen mogelijk zijn om toch toegang te krijgen tot versleutelde communicatie, zonder – zo stelt men – de algemene veiligheid van data in gevaar te brengen.
Naast de aanpak van encryptie komt er een herziening van de Europese bewaarplichtregels. Die bepalen hoe lang telecombedrijven en platforms metadata moeten opslaan van burgers. De oude bewaarplicht werd eerder door het Europees Hof van Justitie ongeldig verklaard vanwege te grote inbreuk op de privacy. Toch ziet Brussel ruimte om opnieuw regels op te stellen – ditmaal met een zogenaamde “impact assessment” vooraf.
De Commissie werkt ook aan een oplossing voor online leeftijdsverificatie. Die zou in 2025 ingevoerd moeten worden, vooruitlopend op de komst van de Europese Digitale Identiteits-wallet in 2026. Volgens Brussel is zo’n digitale portemonnee essentieel voor controle op leeftijdsgrenzen, maar ook voor bredere identificatie online. De huidige oplossing moet naar eigen zeggen privacyvriendelijk zijn, al is nog niet duidelijk hoe die precies werkt.