Nederland stuurt amper asielzoekers terug naar België 'om slechte omstandigheden'
Nederland stuurt nog nauwelijks mannelijke asielzoekers terug naar België, ook al hebben zij daar eerst asiel aangevraagd. Rechters maken zich zorgen over de opvang in België en houden daarom geplande overplaatsingen tegen. Volgens de rechtbank in Groningen is de situatie zó slecht dat sprake kan zijn van 'onmenselijke of vernederende behandelingen'.
Een voorbeeld is een Georgische man die in oktober 2023 eerst in België asiel aanvroeg. 'Na enige tijd op straat te hebben geleefd' kwam hij naar Nederland en vroeg hier opnieuw asiel aan. Volgens de Europese Dublin-regels moet zo'n asielzoeker terug naar het eerste land van aankomst. Toch besliste de rechter dat Nederland zijn aanvraag zelf moet behandelen.
Rechters grijpen in
Sinds februari van dit jaar zijn zeker vier geplande overplaatsingen naar België door rechters tegengehouden. Dat meldt het Belgische blad Knack. Het gaat om volwassen mannen uit landen als Pakistan, Nigeria, Bangladesh, Somalië en Ivoorkust. Al deze mannen vroegen eerst asiel aan in België, maar kwamen daarna naar Nederland.
Volgens rechters zijn er 'aanknopingspunten' dat de opvang in België structurele fouten bevat. Daardoor zouden asielzoekers daar mensonwaardig behandeld kunnen worden. Dat zou in strijd zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Transfers vrijwel stilgevallen
De cijfers bevestigen dat terugsturen naar België zo goed als tot stilstand is gekomen. In januari vroeg Nederland 76 keer aan België om een asielzoeker terug te nemen. Slechts één keer werd dat verzoek uitgevoerd. In heel 2024 zijn er nog maar 45 asielzoekers daadwerkelijk teruggestuurd.
Dat terwijl de Raad van State in maart nog oordeelde dat terugsturen wél mocht, ondanks de gebrekkige opvang. Nu liggen er echter nieuwe uitspraken van lagere rechters, die het tegendeel beweren.
België veroordeeld, maar betaalt niet
België kampt al jaren met een tekort aan opvangplekken. Alleenstaande mannen moeten vaak zes maanden wachten op onderdak. Tot die tijd slapen ze in opvang voor daklozen of op straat. Vrouwen, kinderen en kwetsbaren krijgen voorrang.
De Belgische staat is al meer dan 10.000 keer veroordeeld omdat het geen opvang bood, maar weigert dwangsommen te betalen. Volgens rechters is het risico op 'onverschillige behandeling' reëel.
Minister Faber moet nu bewijzen dat België voldoet
Het is nu aan minister Marjolein Faber (PVV) om te laten zien dat België toch voldoet aan de mensenrechten. De Raad van State zal zich opnieuw over de kwestie buigen. Ondertussen stokt het hele Dublin-systeem. Slechts twintig procent van alle Nederlandse overdrachtsverzoeken leidt daadwerkelijk tot uitzetting.
