Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

Nederlanders spreken zich al jaren uit voor minder migratie. Toch blijkt het in de praktijk bijzonder moeilijk om de migratie structureel terug te dringen. Hoe kan dat? En wat zegt dit over de verhouding tussen democratische besluitvorming en de rechtsstaat? In NieuwRechts in dialoog zoeken we in een discussie van botsende meningen naar antwoorden op deze belangrijke vragen.
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts

Beluister onze podcast

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts
Of beluister op:

Meerartikelen

Begroting
Nieuws

Kabinet draait miljardenbezuinigingen sociale zekerheid grotendeels terug en verhoogt belastingen

Het kabinet schrapt een groot deel van de geplande miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid. Ook de verhoging van het eigen risico in de zorg wordt een jaar uitgesteld. Daarnaast komt er 1,5 miljard euro beschikbaar om de koopkracht te reparere

AfD
Achtergronden

Duitse politiebond-topman wilde politie voorbereiden op AfD-winst; stapt op na controverse

Een hoogopgelopen conflict over de rol van de Duitse politie bij een mogelijke verkiezingsoverwinning van de AfD krijgt een juridisch vervolg. Sven Hüber, tot voor kort vicevoorzitter van de Duitse politievakbond Gewerkschaft der Polizei (GdP), wil d

Van Weel
Nieuws

NCTV stuurt geen journalisten aan, stelt het kabinet

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gebruikt geen journalisten om heimelijk invloed uit te oefenen op Nederlandse media. De organisatie mag journalisten ook niet als agent inzetten en heeft geen juridische basis om bui

Onderwijs
Achtergronden

Afkomst leerlingen bepaalt mee of leraren extra salaris krijgen in Nederland

In het speciaal onderwijs bepaalt de culturele achtergrond van leerlingen rechtstreeks mee of het personeel een toeslag op het salaris krijgt. Scholen met relatief veel leerlingen met een niet-Nederlandse culturele achtergrond komen daar eerder in aa

kabinet
Nieuws

Hoogleraar waarschuwt kabinet: 12 november kan einde oefening zijn

De moeizame begrotingsonderhandelingen tussen D66, VVD en CDA hoeven nog niet direct fataal te zijn voor het minderheidskabinet. De echte stresstest komt volgens hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans pas later dit najaar. Hij wijst naar 12

De Jonge
Achtergronden

VWS liet ‘eigen verhaal’ over corona schrijven terwijl kritiek opliep

Terwijl journalisten en burgers tijdens de coronaperiode moesten wachten op interne stukken, gaf het ministerie van Volksgezondheid duizenden pagina’s overheidsinformatie aan een extern onderzoeksbureau. Dat bureau kreeg voor ongeveer 700.000 euro de

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal haalt uit naar FVD en waarschuwt voor opmars radicaal-rechts in Europa

CDA-leider Henri Bontenbal heeft maandagavond tijdens de HJ Schoo-lezing hard uitgehaald naar radicaal-rechtse partijen. Daarbij noemde hij Forum voor Democratie expliciet. Volgens Bontenbal groeit in heel Europa de bereidheid van kiezers om op radic

Zweden
Nieuws

Arabischtalige kiezers stemmen massaal op linkse partijen in Zweden

Arabischtalige kiezers in Zweden lijken sterk naar links te neigen. In een peiling onder ruim 1.500 lezers van de Arabischtalige nieuwssite Al Kompis zegt 94 procent bij de komende verkiezingen op de rood-groene oppositie te willen stemmen. Slechts 4

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

ON!
Nieuws

Joost Niemöller vertrekt per direct als hoofdredacteur van Ongehoord Nederland

Ongehoord Nederland en hoofdredacteur Joost Niemöller beëindigen per direct hun samenwerking. Dat heeft ON!-directeur Peter Vlemmix bekendgemaakt in een verklaring op de website van de omroep. Volgens Vlemmix is er sprake van een verschil van inzicht

Verheijen
Nieuws

Burgemeester Loosdrecht hekelt burgerwacht: ‘Expres zwarte mensen intimideren’

Waarnemend burgemeester Mark Verheijen van Wijdemeren haalt hard uit naar de burgerwacht die na de komst van een noodopvang in Loosdrecht ontstond. Volgens de VVD-bestuurder gingen deelnemers ’s avonds bewust op zoek naar zwarte mensen en werden ook

Regenboog
Nieuws

Moslim pleegt aanslag op gaybar in Arizona: twee doden

Een 44-jarige man heeft in het Amerikaanse Tucson twee mannen doodgeschoten bij een gaybar. De politie onderzoekt de schietpartij als een mogelijk haatmisdrijf. Bij de schutter werd namelijk ook een lijst gevonden met meerdere lhbt-locaties. Volgens

Boekholt
Nieuws

Kabinet wijst vijf nieuwe bouwgebieden aan; wil vergunningen sneller geven

Het kabinet heeft vijf extra gebieden aangewezen waar de bouw van in totaal 30.000 woningen de komende jaren moet worden versneld. Het gaat om locaties in Deventer, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht en Weert. De gebieden krijgen de status van nationaal

Jetten
Nieuws

Minderheidskabinet sluit begrotingsakkoord, maar meerderheid ontbreekt nog altijd

De minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA heeft maandag alsnog overeenstemming bereikt over de begroting voor volgend jaar. Daarmee komt voorlopig een einde aan een moeizaam en rommelig onderhandelingsproces binnen de coalitie. Het kabinet heeft maa

Meloni
Nieuws

Spanje en Italië verlengen grenscontroles na migratie-invasie via Ceuta

Spanje en Italië houden de tijdelijke grenscontroles tussen beide landen langer in stand. De Spaanse regering heeft besloten de controles voor reizigers uit Italië met vijftien dagen te verlengen. Kort daarvoor maakte ook Rome bekend dat de extra con

VVD
Nieuws

VVD-Kamerlid stapt op bij belangenclub na vragen over belangenverstrengeling

VVD-Kamerlid Renate den Hollander heeft per direct een bestuursfunctie bij een belangenvereniging voor dierenartsen neergelegd. Ze nam dat besluit nadat de NOS vragen stelde over mogelijke belangenverstrengeling. Aanleiding zijn opvallende overeenkom

Henna Virkkunen
Nieuws

EU plaatst ChatGPT, Reddit en Roblox onder strenger toezicht

ChatGPT, Reddit en Roblox krijgen in de Europese Unie te maken met een zwaarder toezichtregime. De Europese Commissie heeft de drie diensten officieel aangewezen als zeer grote onlineplatforms of zoekmachines onder de Digital Services Act (DSA). Ze b

ING
Nieuws

ING wil snelle invoering van Europese digitale ID-wallet

ING wil dat Nederland haast maakt met de invoering van de Europese digitale identiteitswallet. De bank roept de Tweede Kamer op om de implementatie te versnellen en waarschuwt dat Nederland anders achterop raakt. Tegelijk bestaan er zorgen over de vr

Wilders
Nieuws

Wilders trekt conclusies na moeizaam begrotingsakkoord D66: 'Totale afgang, hup aftreden!'

PVV-leider Geert Wilders reageert vernietigend op het begrotingsakkoord dat de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA maandag heeft bereikt. Volgens Wilders toont het moeizame onderhandelingsproces aan dat het kabinet van premier Rob Jetten nu al is

ON!
Nieuws

Ongehoord Nederland haalt programma offline na rel

Ongehoord Nederland heeft het onlineprogramma Let’s Twist Again van zijn kanalen verwijderd. De publieke omroep neemt die stap na dagen van politieke ophef over een aflevering waarin Adolf Hitler ter sprake kwam. Volgens ON! voldoet de serie uiteinde

Farage
Nieuws

Reform UK wil stemrecht aanscherpen: spreek je geen Engels, dan mag je niet meer stemmen

Reform UK wil het Britse kiesstelsel ingrijpend veranderen. De partij van Nigel Farage heeft een eigen ‘Election Integrity Bill’ gepresenteerd. Daarmee wil Reform onder meer het stemrecht van Commonwealth-burgers beëindigen, anderstalig verkiezingsma