Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

Een zebrapad voor een school, acht jaar wachten – hoe bureaucratisch kan Nederland zijn? In de nieuwste gemeentespecial van NieuwRechts vertelt Hart voor Medemblik-voorman Tjeu Berlijn over de haperende gemeentepolitiek in Medemblik en de steeds groter wordende kloof tussen bestuurders en normale burgers.  Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

'Als je iedereen helpt, help je niemand': Tjeu Berlijn over asielbeleid in Medemblik

Beluister onze podcast

'Als je iedereen helpt, help je niemand': Tjeu Berlijn over asielbeleid in Medemblik
Of beluister op:

Meerartikelen

Fico
Nieuws

Slowaakse premier dreigt EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne te blokkeren

De Slowaakse premier Robert Fico heeft afgelopen zondag aangekondigd dat zijn land bereid is een Europese lening van 90 miljard euro voor Oekraïne te blokkeren. Volgens Fico kan Slowakije de rol van Hongarije overnemen als Boedapest na de komende ver

Onderwijs
Nieuws

Spanningen op Oostenrijkse scholen tijdens ramadan: docenten waarschuwen voor 'ramadan politie'

Op scholen in Wenen nemen spanningen tussen leerlingen toe tijdens de islamitische vastenmaand ramadan. Docenten signaleren dat sommige leerlingen druk uitoefenen op klasgenoten om mee te doen met het vasten en zich te houden aan religieuze regels. D

Woningmarkt
Nieuws

Hypotheekrente stijgt door oorlog in Midden-Oosten: einde aan wekenlange daling

De hypotheekrente in Nederland begint opnieuw te stijgen. Volgens hypotheekadviseurs komt daarmee een einde aan een periode van acht weken waarin de rente juist daalde. De omslag wordt volgens deskundigen veroorzaakt door de geopolitieke spanningen i

Zita Pels
Nieuws

Ophef over GroenLinks-wethouder Pels na video met ‘fuck bitches get money'

Zita Pels, wethouder namens GroenLinks in Amsterdam en lijsttrekker voor de komende gemeenteraadsverkiezingen, ligt onder vuur na een video op sociale media. In het filmpje playbackt zij een reeks politieke leuzen, waaronder de uitspraken ‘fuck Donal

synagoge in Luik
Nieuws

Explosie bij synagoge in Luik: minister spreekt van ‘verachtelijke antisemitische daad’

In de Belgische stad Luik heeft in de nacht van zondag op maandag een explosie plaatsgevonden bij een synagoge. Het incident gebeurde rond vier uur in de ochtend in de rue Léon Frédéricq. Er raakte niemand gewond, maar er ontstond wel materiële schad

Werner
Achtergronden

Econoom Richard Werner waarschuwt in Europees Parlement voor digitale ID en digitale euro

Tijdens een bijeenkomst in het Europees Parlement heeft econoom Richard Werner zich kritisch uitgelaten op plannen voor digitale identificatiesystemen en digitale centrale bankmunten. Volgens Werner brengen deze ontwikkelingen grote risico’s met zich

Contant geld
Nieuws

Zwitsers stemmen massaal voor bescherming van contant geld in grondwet

Zwitsers hebben zich in een referendum duidelijk uitgesproken voor het behoud van contant geld. Een ruime meerderheid van de kiezers steunde een wetswijziging die het recht op het gebruik van bankbiljetten en munten vastlegt in de Zwitserse grondwet.

moslima's
Nieuws

'Onafhankelijk' onderzoek: Turkse moskee betrokken bij onderzoek naar moslimdiscriminatie

Minister Thierry Aartsen heeft de Tweede Kamer laten weten dat een aan de Turkse moskeekoepel Diyanet gelieerde organisatie toch inhoudelijk betrokken was bij een onderzoek naar moslimdiscriminatie. Dat bleek uit zijn antwoorden tijdens een debat ove

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Doğukan Ergin
Nieuws

Kamerdebat onderbroken voor ramadan-iftar: 'Echt bezopen'

In een commissiedebat in de Tweede Kamer werd het overleg tijdelijk onderbroken vanwege de ramadan. Het voorstel kwam van DENK-Kamerlid Doğukan Ergin. Hij vroeg om een korte schorsing zodat deelnemers aan het debat hun vasten konden verbreken met een

COA
Nieuws

Gemeente Hardenberg zet druk op COA: dwangsom dreigt als azc niet sluit

De gemeente Hardenberg heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een zogenoemde last onder dwangsom opgelegd. Daarmee wil de gemeente afdwingen dat het asielzoekerscentrum en een tijdelijke noodopvanglocatie alsnog sluiten. Volgens de gemee

Defensie
Achtergronden

Europese wapenimport verdrievoudigd: dit is wat u moet weten

Europa is in korte tijd uitgegroeid tot de grootste importeur van wapens ter wereld. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Zweedse onderzoeksinstituut SIPRI. Volgens het rapport is de Europese wapenimport in de afgelopen jaren verdrievoudigd. Het ond

CDA
Nieuws

Kabinet houdt vast aan spreidingswet: roept gemeenten op meer asielzoekers op te vangen

Het kabinet roept Nederlandse gemeenten op om meer verantwoordelijkheid te nemen bij de opvang van asielzoekers. Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) waarschuwt dat er de komende jaren een groot tekort aan opvangplekken dreigt. Tij

voetbalvrouwen
Nieuws

Gemeente Amsterdam geeft vrouwen voorrang op voetbalveldjes

Op vijf voetbalpleintjes in Amsterdam hangen sinds kort borden waarop staat dat meisjes op een bepaalde dag voorrang krijgen. Met het initiatief wil de gemeente meer ruimte maken voor meisjes om te sporten. Volgens de gemeente bewegen meisjes namelij

gevangenis
Nieuws

Tweede Kamer kritisch op plan voor gevangenistablets met softporno

In de Tweede Kamer bestaat grote weerstand tegen een plan om gevangenen tablets te geven waarop onder meer softporno beschikbaar zou zijn. Het voorstel komt van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Volgens de plannen zouden op de apparaten onder

JA21
Rechts voor z'n Raap

JA21 Amsterdam strijdt tegen links beleid: 'Wij zijn de enige die dit blijven aankaarten'

"Het staat er slecht voor. Het is onveilig. We hebben veel meer moorden en geweldsincidenten dan het landelijk gemiddelde. Het is heel vies. Overal ligt afval." Met deze harde woorden schetst Sytze Rijpkema, de kersverse lijsttrekker van JA21 Amsterd

Voedselbank
Nieuws

Meer Nederlanders afhankelijk van voedselbank: stijging van 7,5 procent in één jaar

Het aantal mensen dat gebruikmaakt van voedselbanken in Nederland is vorig jaar opnieuw gestegen. Volgens Voedselbanken Nederland zochten in 2025 in totaal 155.600 mensen hulp bij een voedselbank. Dat zijn er ruim tienduizend meer dan een jaar eerder

azc
Nieuws

Honderden Hagenaars protesteren tegen opvang minderjarige asielzoekers

In Den Haag groeit het verzet tegen plannen om alleenstaande minderjarige asielzoekers onder te brengen in een pand aan de Javastraat. Meer dan zevenhonderd bewoners hebben inmiddels een petitie ondertekend waarin zij hun zorgen uiten over de voorgen

CDA
Nieuws

CDA-lijsttrekker Westerkwartier stapt op na strafrechtelijk onderzoek

Jan Riemeijer, lijsttrekker van het CDA in Westerkwartier, heeft zich per direct teruggetrokken uit zijn functie. Dat gebeurde nadat duidelijk werd dat hij betrokken is bij een strafrechtelijk onderzoek. Volgens de politicus zelf kwam die ontwikkelin

Ter Apel
Nieuws

Westerwolde wil nieuw akkoord over aanmeldcentrum Ter Apel

De gemeente Westerwolde en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) onderhandelen over een nieuw bestuursakkoord rond het aanmeldcentrum in Ter Apel. Dat bevestigt burgemeester Jaap Velema aan RTV Oost. De gemeente wil het huidige akkoord openbr

Geld
Nieuws

DNB waarschuwt voor kwetsbaar betalingsverkeer: pleit voor meer contant geld

De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt dat het Nederlandse betalingsverkeer kwetsbaarder wordt door geopolitieke spanningen en digitale dreigingen. Volgens de centrale bank moet Nederland stappen zetten om het betalingssysteem weerbaarder en onafhank