Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu
Wil je ons steunen? Ga dan naar www.nieuwrechts.nl/registreren 
De Democraten wonnen de Amerikaanse midterms met grote overmacht. Toch moet niemand dat zien als het einde van het Trumpisme, zegt opiniemaker Victor Vlam. In gesprek met NieuwRechts noemt hij de uitslag vooral een persoonlijke afrekening met Trump. Hij heeft ook stevige kritiek op de Nederlandse media, die al maanden het einde van de Amerikaanse democratie voorspelden. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Victor Vlam reflecteert op de midterms: ‘Afstraffing van Trump, niet van het Trumpisme’

Beluister onze podcast

Victor Vlam reflecteert op de midterms: ‘Afstraffing van Trump, niet van het Trumpisme’
Of beluister op:

Meerartikelen

Van Weel Al Biyati
Nieuws

Wie bepaalt wat extreemrechts is? Kabinet blijft antwoord schuldig na 31 Kamervragen

In september stelden de AIVD en de NCTV dat rechts-extremisten zich verschuilen achter gematigde taal. Ook woorden als ‘remigratie’ kregen een waarschuwingslabel. FVD vroeg het kabinet waar de grens ligt tussen extremisme en gewoon politiek debat....

Milan Schenk
Nieuws

FVD-motie om wachtgeld oud-politici openbaar te maken haalt geen meerderheid: 'Wat hebben deze partijen te verbergen?'

Wie na zijn vertrek uit de politiek wachtgeld krijgt, en hoeveel, blijft voor de buitenwereld geheim. De Tweede Kamer heeft dinsdag een motie van FVD-Kamerlid Milan Schenk verworpen. Die vroeg om elk jaar de naam, het voormalige ambt en het...

Windmolens
Nieuws

Inwoners boos: gemeente haalt klimaatdoelen, maar wil toch extra windturbines bouwen

Inwoners van Everdingen zijn boos over de plannen voor nieuwe windturbines in de gemeente Vijfheerenlanden. De gemeente ligt al op koers om haar eigen klimaatdoelen te halen, maar wil toch extra windenergie opwekken. Daarmee moeten tekorten van...

Wolf
Nieuws

Wolf doodt 8 schapen bij Drentse boerenfamilie: gezin roept op tot ingrijpen

De Drentse boerenfamilie Alkema uit Hijken is opnieuw getroffen door een wolvenaanval. Acht schapen van Geke en Albert Alkema werden gedood. Het gezin vraagt om maatregelen tegen de wolf. Ook thuis groeit de angst: dochter Emma gaat liever niet...

Crypto
Nieuws

Box 3-plan zet crypto en goud op achterstand

Het nieuwe box 3-plan van minister Heinen (VVD) heeft de wind in de rug. Het kabinet lijkt met steun van JA21, SGP en BBB een meerderheid te hebben in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer ontbreekt nog één zetel. Voor de meeste beleggers is het plan...

Tilburg
Nieuws

Tilburg geeft 2,2 miljoen euro uit aan verbouwing klooster opvang 315 Oekraïners

De gemeente Tilburg wil 2,2 miljoen euro besteden aan de verbouwing van een voormalig klooster voor de opvang van maximaal 315 Oekraïense vluchtelingen. Het gaat om klooster Notre Dame aan de Bredaseweg 291. Daarnaast worden de jaarlijkse kosten voor...

Gevangenis
Nieuws

Personeelstekort in gevangenissen: 72 gedetineerden krijgen minder bewaking

Er zijn zo weinig bewakers in het gevangeniswezen dat de bewaking zelf wordt afgeschaald. In drie gevangenissen begint een proef van een jaar waarin 72 gedetineerden meer vrijheid krijgen en minder toezicht. Als het bevalt, wil de Dienst Justitiële...

Letschert
Nieuws

D66-minister gaf Kamer verkeerde informatie over afgelaste Joodse lezing

D66-minister Rianne Letschert (Onderwijs) heeft de Tweede Kamer onjuist geïnformeerd over de afgelasting van een bijeenkomst voor Joodse studenten aan de Universiteit Maastricht. Volgens haar was het besluit genomen na overleg met de lokale...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Nieuwegein
Nieuws

Woningcorporatie wil Gazaanse statushouder met gezin uit flat zetten na grote overlast

Woningcorporatie Jutphaas Wonen wil een Gazaanse statushouder met vijf minderjarige kinderen uit zijn woning in Nieuwegein zetten. Zijn vrouw is hoogzwanger van hun zesde kind. Volgens de corporatie veroorzaakt de man ernstige overlast in een flat...

Tony Murphy
Nieuws

EU-Rekenkamer slaat alarm: nieuwe miljardenbegroting maakt fraude moeilijker te ontdekken

De Europese Unie houdt op 26 en 27 november een extra top om de onderhandelingen over de nieuwe meerjarenbegroting te versnellen. De Europese Commissie wil voor de periode 2028 tot en met 2034 bijna 2.000 miljard euro beschikbaar stellen. Zes landen,...

Erkens
Nieuws

Kerk zet boeren aan de kant voor natuur, kabinet weigert in te grijpen

Staatssecretaris Silvio Erkens (VVD) van Landbouw geeft geen oordeel over de kerk in het Drentse Rolde die pachters wegstuurt en grond verkoopt voor natuur. „Ik kan alleen aangeven dat het ministerie niet betrokken is bij deze casus”, schrijft hij...

Belastingen
Achtergronden

Box 3-plan laat gat tot 17,6 miljard: ‘Dat is de prijs die we betalen’

Het kabinet wil de nieuwe box 3-heffing er snel doorheen krijgen, ook al ontbreekt de dekking voor later. Volgens cijfers van het ministerie van Financiën levert het plan tot 2040 bijna 22 miljard euro minder op dan de eerdere plannen. Voor de...

Limburgs Museum
Nieuws

Limburg krijgt 35 meter lang slavernijwandkleed, ondanks beperkte rol in slavenhandel

In het Limburgs Museum in Venlo is een 35 meter lang wandkleed over het slavernijverleden van Limburg onthuld. Honderden mensen werkten een half jaar aan het kunstwerk, dat verhalen over slavernij en onderdrukking vertelt. Opvallend is dat Limburg...

Pensioen
Nieuws

Pensioenen stijgen nog geen 1 procent, terwijl inflatie op 3,7 procent staat

Gepensioneerde zorgmedewerkers, bouwvakkers en metaalwerkers krijgen in 2027 een pensioenverhoging van minder dan één procent. Dat staat tegenover een inflatie van 3,7 procent in oktober. De drie fondsen zijn al overgestapt op het nieuwe...

Vijlbrief
Nieuws

Bijna 2 miljard euro AOW naar het buitenland, kabinet wil geen evaluatie

Nederland maakte vorig jaar bijna 2 miljard euro AOW over naar mensen die buiten het Koninkrijk wonen. Dat blijkt uit een overzicht van de Sociale Verzekeringsbank bij antwoorden van D66-minister Hans Vijlbrief op Kamervragen van FVD-Kamerlid Schenk....

Rellen Parijs
Nieuws

Franse rellen: 75 procent onderzochte verdachten heeft Arabische of Afrikaanse voornaam

Een onderzoek naar de gewelddadige rellen in Frankrijk van oktober heeft het debat over immigratie opnieuw aangewakkerd. Van een onderzochte groep van 70 personen die na de ongeregeldheden voor de rechter moesten verschijnen, had 75 procent volgens...

Ilaria Salis
Nieuws

'Antifa-Europarlementariër' noemt voetbalfans 'nazi-uitschot' om pro-Europees spandoek

De Italiaanse Europarlementariër Ilaria Salis heeft fel uitgehaald naar Hongaarse voetbalsupporters die in Milaan een spandoek met de tekst 'wij moeten Europa verdedigen' toonden. De politica van de radicaal-linkse partij Alleanza Verdi e Sinistra...

NOS Belhaj
Nieuws

Nieuwe NOS-topvrouw leidde pro-Palestijns jongerenkanaal

Sheily Belhaj, chef van het NOS-jongerenkanaal NOS Stories, wordt per 1 januari adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. Onder haar leiding werd Hamas bij NOS Stories geen enkele keer een terreurorganisatie genoemd in het afgelopen jaar. Het woord...

Vijlbrief
Nieuws

D66-minister stelt strengere controle op werkende asielzoekers uit: gaat tegen advies van zijn ambtenaren in

D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) heeft het UWV opdracht gegeven voorlopig niet verder te gaan met de voorbereiding van nieuwe werkregels voor asielzoekers. Zijn eigen ambtenaren adviseerden juist om haast te maken, blijkt uit een...

Tweede Kamer
Onderzoek

Activistische ambtenaren: de ongekozen macht achter de schermen in Den Haag

De minister beslist, de ambtenaar voert uit. Althans, zo hoort het te werken. Maar achter de deuren van de ministeries staat dat principe steeds meer ter discussie. Ruim een derde van de overheidsmedewerkers zegt niet ieder kabinet te kunnen en...