Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

De wereldpolitiek is in beweging. Oude zekerheden verdwijnen en nieuwe machtsverhoudingen tekenen zich af. Oorlogen, handelsconflicten en diplomatieke spanningen volgen elkaar in hoog tempo op in onder meer Venezuela, Iran en Groenland. Volgens socioloog Eric Hendriks is dit geen tijdelijke chaos, maar het gevolg van een diepere structurele verandering. In gesprek met NieuwRechts schetst hij hoe de wereldorde verschuift en welke strategische keuzes Europa volgens hem moet maken. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Tussen Amerika en China: welke koers moet Europa varen?

Beluister onze podcast

Tussen Amerika en China: welke koers moet Europa varen?
Of beluister op:

Meerartikelen

COA
Nieuws

Voetbalclub woedend: voetbalveld moet wijken voor azc

De plannen voor een asielzoekerscentrum (azc) bij de sportvelden aan het Nootdorpsepad in Delft zorgen voor grote onrust. De gemeente Delft wil daar een azc realiseren. Eén van de voetbalvelden van voetbalvereniging DHC moet daarvoor verdwijnen. Dat

azc Assen
Nieuws

Politie houdt verdachte aan na brand in azc Assen

In het asielzoekerscentrum in Assen is woensdagochtend brand uitgebroken. Naar aanleiding daarvan is één persoon aangehouden. De verdachte wordt ervan verdacht de brand te hebben veroorzaakt door een matras in brand te steken. Dat heeft een politiewo

Coronaprik
Onderzoek

Studie: meer DNA-resten aangetroffen in mRNA-vaccins dan toegestaan

Een nieuwe studie trekt stevige conclusies over de productie van mRNA-coronavaccins. Onderzoekers stellen dat bij de fabricage van vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna structureel meer DNA is achtergebleven dan volgens de regels is toegestaan. Volg

migratie
Nieuws

Kabinet Schoof trekt miljoenen uit voor asielprocedure

Het kabinet reserveert bijna 25 miljoen euro extra voor de asielprocedure. Deze toewijzing is specifiek gericht op de identificatie en registratie van asielzoekers en volgt op eerder verhoogde uitgaven onder de voormalig staatssecretaris Eric van der

Derksen
Nieuws

Johan Derksen: ‘Belachelijk om Trump met Hitler te vergelijken’

Bij Vandaag Inside laait het komende wereldkampioenschap voetbal in Noord-Amerika op. Aanleiding is een petitie die oproept tot een boycot van het toernooi. Volgens Johan Derksen is die oproep overtrokken. Vooral de vergelijking tussen de Amerikaanse

Milei
Achtergronden

Milei pakt WEF-elites aan: ‘Socialistische agenda ondermijnt het Westen’

Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum in Davos hield de Argentijnse president Javier Mileieen lange en ideologisch geladen toespraak. Daarin viel hij fel uit tegen socialisme, staatsinterventie en moreel relativisme. Zijn ker

Hond
Nieuws

Honden geweerd uit Brabants bos vanwege stikstof

In het Ulvenhoutse Bos dreigt vanaf komende zomer een verbod op honden. Aanleiding is de stikstofbelasting die zou ontstaan door hondenpoep. De maatregel, die voortkomt uit Natura 2000-regels, zorgt voor verbazing en boosheid bij bezoekers, omwonende

Prins
Nieuws

Voormalig XR-prominent verrast met helikoptervlucht naar Terschelling

Een opvallend detail bij een verjaardagsfeest van Jort Kelder zorgt voor discussie. De presentator liet zichzelf en zijn gasten per helikopter invliegen naar Terschelling. Onder de passagiers bevond zich ook Hannah Prins, jarenlang een zichtbaar gezi

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Jan Roos
Nieuws

Doodsbedreigingen dwingen RoddelPraat-makers tot onderduiken

De makers van het online programma RoddelPraat zijn na het overlijden van Mustafa Omari geconfronteerd met ernstige bedreigingen. Jan Roos en Dennis Schouten zeggen sinds het overlijden doodsbedreigingen te ontvangen. Mustafa Omari is de broer van in

Bus
Nieuws

Pendelbus Ter Apel stilgelegd na bedreiging chauffeur

De pendelbus tussen Emmen en het aanmeldcentrum in Ter Apel is woensdagmiddag tijdelijk uit de dienst genomen. Aanleiding was een incident op het station in Emmen, waar een buschauffeur werd bedreigd door passagiers. De chauffeur besloot daarop de bu

Dick Schoof
Achtergronden

Dick Schoof tijdens het WEF: Oekraïne zal toetreden tot de Europese Unie

Demissionair premier Dick Schoof stelt dat Oekraïne lid zal worden van de Europese Unie. Dat zei hij tijdens het World Economic Forum in Davos. Zijn uitspraak deed hij bij het jaarlijkse ‘Ukrainian Breakfast’, een bijeenkomst die volledig in het teke

gemeente Amersfoort
Nieuws

Azc-enquête ‘zo lek als een mandje’: door iedereen meerdere keren in te vullen

De open enquête over mogelijke locaties voor asielzoekerscentra in Amersfoort ligt zwaar onder vuur. Het onderzoek maakt deel uit van een participatietraject waarmee de gemeente inwoners wil betrekken bij besluiten over asielopvang. Volgens raadslid

Halsema
Nieuws

Harde aanval tijdens debat op Halsema: ‘Als zij klemstaat, gaat zij liegen’

In de Amsterdamse gemeenteraad is woensdagavond een fel en langdurig debat gevoerd over de rol van burgemeester Femke Halsema bij de onafhankelijke ombudsman. Aanleiding was haar bemoeienis met een rapport waar zij het inhoudelijk niet mee eens was e

Russcher
Achtergronden

Russcher (FVD): ‘Geweld tegen hulpverleners komt niet uit het niets’

Geweld tegen hulpverleners is geen incident meer, maar een structureel probleem. Dat stelde Tom Russcher (FVD) tijdens zijn eerste bijdrage in de Tweede Kamer. In een debat over hufterigheid in de samenleving en agressie tegen hulpverleners legde het

Nanninga
Achtergronden

Nanninga waarschuwt voor verslechterend investeringsklimaat: ‘Nederland kan dit niet blijven volhouden’

JA21-Kamerlid Annabel Nanninga heeft in de Tweede Kamer scherpe kritiek geuit op het economische beleid van de afgelopen jaren. Tijdens het debat over de begrotingen van Economische Zaken en het Nationaal Groeifonds voor 2026 waarschuwde zij dat Nede

WEF
Achtergronden

Trump tijdens WEF-toespraak: 'Europa wordt onherkenbaar door migratie'

De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens zijn toespraak op het World Economic Forum in Davos vooral de nadruk gelegd op de Amerikaanse economie. Dat was vooraf aangekondigd als het belangrijkste thema. Toch ging veel aandacht opnieuw uit n

Adriaan
Nieuws

OM seponeert zaak rond vermeende bedreiging aan BBB-partijkantoor: 'De fik erin'

De strafzaak rond een vermeende bedreiging aan het adres van de BoerBurgerBeweging (BBB) is door het Openbaar Ministerie geseponeerd. De reden: er is onvoldoende bewijs dat de gewraakte uitspraak daadwerkelijk zo is gedaan. Daarmee verdwijnt een zaak

Wilders
Nieuws

Lokale PVV-afdelingen spreken onvoorwaardelijke steun uit aan Wilders

Terwijl zeven Kamerleden zich hebben afgesplitst van de PVV, blijft de lokale partijbasis pal achter partijleider Geert Wilders staan. Dat blijkt uit berichten die lokale afdelingen op sociale media plaatsen. Afdelingen in onder meer Rucphen, Almere

Rijkaart
Nieuws

Kabinet weigert oordeel over arrestatie Tom de Wal in Tilburg

De beëindiging van een kerkdienst en de arrestatie van voorganger Tom de Wal in Tilburg blijven tot politieke discussie leiden. Kamerleden van ChristenUnie en SGP vroegen het kabinet om opheldering. De regering kiest echter voor afstand en legt de ve

Mathijs Bouman
Nieuws

Huiseconoom van Nieuwsuur wil X verbieden en pro-Trump berichten controleren

Mathijs Bouman, die zichzelf ‘huiseconoom’ van Nieuwsuur noemt en columnist is bij Het Financieel Dagblad, heeft in een column stevige voorstellen gedaan om terug te slaan tegen Donald Trump. Hij suggereert onder meer het verbieden van X en het contr