Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

De afsplitsing van zeven Tweede Kamerleden van de PVV zorgde voor politieke onrust in Den Haag. Voor Gidi Markuszower was het geen impulsieve stap, maar het eindpunt van een langer intern conflict over koers, macht en resultaat. In dit interview vertelt hij waarom verandering binnen de PVV volgens hem onmogelijk werd en waarom hij koos voor een eigen fractie. Markuszower doet een boekje open over hoe het er volgens hem écht aan toeging binnen de PVV, de dominante rol van Geert Wilders en de grenzen van politieke profilering zonder beleid. Daarbij rijst een grotere vraag: is de PVV veroordeeld tot blijvende oppositie, of ligt de sleutel tot daadwerkelijke macht elders? Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe gaat het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open

Beluister onze podcast

Hoe ging het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open
Of beluister op:

Meerartikelen

franse politieauto
Nieuws

Tien mannen aangeklaagd na misbruik van vijfjarige jongen in Lille

Het Franse Openbaar Ministerie heeft tien mannen aangeklaagd in een zaak rond het misbruik van een vijfjarige jongen. De verdachten zijn tussen de 29 en 50 jaar oud. Het onderzoek speelt zich af in de stad Lille, in het noorden van Frankrijk. Volgens

Britse politie
Nieuws

70-jarige migrant ontkomt aan cel na aanranding 12-jarig meisje

Een 70-jarige migrant genaamd Chaudhry Zaman is niet naar de gevangenis gestuurd voor het seksueel misbruiken van een 12-jarig meisje. Dit gebeurde terwijl hij haar tegelijkertijd aanmoedigde om haar hoofd te bedekken. Het incident vond plaats in Slo

EVP
Nieuws

Partij van Von der Leyen wil nationale veto’s in EU afschaffen

Tijdens een besloten bijeenkomst in Zagreb heeft de Europese Volkspartij (EVP) van Ursula von der Leyen een koers uitgezet die de macht van lidstaten verder moet beperken. Het zogenoemde Leaders Retreat bracht kopstukken van het Europese establishmen

Politie
Nieuws

Kabinet fluit politie terug na deelname aan pro-Palestijnse halalbeurs

Het kabinet heeft de politie teruggefloten na haar zichtbare aanwezigheid op het Halal Village Festival, een beurs met een religieus en politiek beladen karakter. Dat blijkt uit antwoorden van minister Van Oosten van Justitie en Veiligheid op Kamervr

Christian Stocker
Nieuws

Bondskanselier Oostenrijk pleit voor bindend referendum over dienstplicht

De Oostenrijkse bondskanselier Christian Stocker wil een bindend referendum houden over de toekomst van de militaire dienstplicht. Volgens hem is zo’n ingrijpende beslissing alleen mogelijk met duidelijke steun van de bevolking. De aankondiging komt

Abbas
Achtergronden

Palestijnse Autoriteit betaalde ruim 200 miljoen dollar aan veroordeelde terroristen

De Palestijnse Autoriteit heeft in 2025 voor meer dan 200 miljoen dollar aan uitkeringen toegezegd aan veroordeelde terroristen en hun families. Dat gebeurde nadat president Mahmoud Abbas publiekelijk had verklaard dat hij het omstreden zogeheten pay

Utrecht
Nieuws

Agent die moslima trap gaf wordt niet gestraft: 'Stond in zijn recht geweld te gebruiken'

De agent die vorige week in Utrecht een achterwaartse trap uitdeelde bij de arrestatie van twee gesluierde moslimvrouwen, heeft grotendeels naar behoren gehandeld. Dat concludeert de toetsingscommissie die het politieoptreden onderzocht. Een groot de

huizen
Nieuws

Limburgse gemeenten geven eigen inwoners voorrang bij koopwoningen

Inwoners van de gemeente Gennep krijgen voortaan als eersten de kans om een nieuwbouwwoning te kopen in hun eigen gemeente. De gemeenteraad besloot daar maandagavond unaniem toe. Daarmee kiest Gennep bewust voor voorrang voor de eigen bevolking op de

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Landbouw
Nieuws

Provincie Overijssel greep in bij nitraatmetingen: boeren mochten uitslagen niet meer zien

In het Natura 2000-gebied Springendal & Dal van de Mosbeek zijn de uitkomsten van nitraatmetingen aanleiding voor politieke en bestuurlijke vragen. Melkveehouders die hun grond beschikbaar stelden voor onderzoek, kregen de eerste jaren een snelle ind

spaargeld
Nieuws

Politiek wachtgeld vervijfvoudigd: van 1,6 naar 8,1 miljoen euro

De politieke instabiliteit van de afgelopen jaren heeft een fors prijskaartje. Het bedrag aan wachtgeld voor oud-politici is in tien jaar tijd vervijfvoudigd. Waar in 2016 nog 1,6 miljoen euro werd uitgekeerd, stond de teller in 2025 op 8,1 miljoen e

Hauser
Achtergronden

Eric (42) overleden na jarenlange strijd tegen coronaprikschade

De Amerikaan Eric Hauser is op 42-jarige leeftijd overleden na een langdurige en ernstige ziekte. Volgens zijn partner Eva Vracar leed hij aan een zware vorm van myalgische encefalomyelitis (ME), die zich ontwikkelde na de coronavaccinatie in de zome

ABN AMRO
Nieuws

Massaclaim dreigt voor ABN AMRO na nieuw bewijs over te hoge rente

De juridische druk op ABN AMRO neemt opnieuw toe. Stichting Massaschade & Consument heeft bij het Gerechtshof Amsterdam nieuw bewijs ingediend in een collectieve rechtszaak. De stichting wil dat de bank kleine ondernemers compenseert die volgens haar

Von der Leyen
Achtergronden

Europese Commissie zette sociale media onder druk om politieke meningen te censureren

Een nieuw officieel rapport van de U.S. House Committee on the Judiciary schetst een ontluisterend beeld van de rol van de Europese Commissie bij online contentmoderatie. Volgens het rapport heeft Brussel sociale-mediaplatformen jarenlang onder druk

man/vrouw
Nieuws

Organisator inclusieprijs werkt samen met gesubsidieerde partner met D66-connecties

Women in Financial Services  (WIFS) organiseert een nieuwe awardshow rond inclusie en gendergelijkheid in de financiële sector. De organisatie presenteert zich als een netwerk voor professionals en leiderschap. Daarbij opereert WIFS niet op zichzelf.

Markus Johansson-Martis
Opinie

Ook kinderen de cel in bij moord en bomaanslagen: Zweedse koerswijziging

Het is nu beslist. Vanaf juli dit jaar verlaagt Zweden de leeftijd waarop ernstige misdrijven worden vervolgd. Als je moord pleegt of grote bomaanslagen uitvoert, is het tijdperk van de ‘koffie en kaneelbroodjes’-politiek voorbij. Als je een kind ben

Eieren
Nieuws

Oekraïense kooi-eieren ontwrichten Europese landbouwmarkt

De Europese eiermarkt staat onder zware druk door een sterke toename van eieren uit Oekraïne. Het gaat daarbij vaak om ongestempelde kooi-eieren, geproduceerd in houderijsystemen die binnen de Europese Unie verboden zijn. Toch komen deze eieren zonde

Noordhoff
Nieuws

Lesboek aangepast na klacht over fout beeld van varkenshouderij

Een Nederlandse onderwijsuitgever heeft beeldmateriaal over de varkenshouderij uit lesmateriaal verwijderd na kritiek vanuit de agrarische sector. Het ging om afbeeldingen van zeugen in kraamhokken die volgens betrokken organisaties een onjuist en ve

uwv
Nieuws

D66-coalitie wil hoogste uitkeringen fors verlagen: duizenden euro’s per jaar minder

Mensen die voorheen een hoog salaris hadden, gaan fors minder uitkering krijgen als een plan van D66, CDA en VVD doorgaat. Voor de hoogste inkomens betekent dat een verlaging van maximaal 926 euro bruto per maand, blijkt uit berekeningen van de NOS.

Keijzer
Nieuws

Keijzer baalt van getreuzel rondom afhandeling asielwetten

Demissionair minister Mona Keijzer noemt het teleurstellend dat twee belangrijke asielwetten nog altijd niet zijn behandeld door de Eerste Kamer. De wetten liggen volgens haar al maanden klaar. Toch zijn ze nog niet op de plenaire agenda van de senaa

FVD
Nieuws

Steeds bredere boycot van Forum voor Democratie in gemeenteraden

In meerdere gemeenten willen partijen niet meer samenwerken met Forum voor Democratie. In onder meer Den Haag, Nijmegen en Rotterdam spreekt een meerderheid van de gemeenteraad zich uit voor een boycot. Aanleiding is de vermeende aanwezigheid van kan