Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

Deze week in Rechts voor z'n Raap: de puinhopen van D66. Een azc waar omwonenden duizend euro krijgen om hun eigen veiligheid te regelen. Een nieuwe box 3-belasting die de kapitaalvlucht in Nederland versnelt. Ook bespreken we de Epstein-saga en wat die betekent voor Europa. En tot slot: een ambtenaar die oproept tot geweld tegen een 19-jarige Forum-kandidate. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

D66 door het ijs, box 3 op tilt en kwalijke geweldsverheerlijking door ambtenaar over FVD

Beluister onze podcast

D66 door het ijs, box 3 op tilt en kwalijke geweldsverheerlijking door ambtenaar over FVD
Of beluister op:

Meerartikelen

migranten
Nieuws

EU-migratiepact wankelt: experts waarschuwen voor blijvende asielinstroom

Het nieuwe Europese asiel- en migratiepact dreigt uit te lopen op een grote mislukking. Daarvoor waarschuwt de invloedrijke denktank European Stability Initiative (ESI). Volgens de organisatie is er nauwelijks voorbereiding getroffen, terwijl het pac

traktor
Nieuws

Stikstofoplossing voorkomt uitkoop van boeren, maar loopt vast op vergunningen

Het stikstofprobleem zet Zeeland al geruime tijd op slot. Bouwvergunningen blijven liggen, boeren zitten klem en projecten komen nauwelijks van de grond. Toch lijkt er een concrete oplossing binnen handbereik. Een bedrijf uit Hulst ontwikkelde een me

Zonnepanelen
Nieuws

Verzet in Renkum tegen plan voor zonnepanelen op boerengrond groeit

In de gemeente Renkum is stevig verzet ontstaan tegen plannen voor een groot zonnepark op landbouwgrond. Bewoners maken bezwaar tegen de aanleg van een zonneveld van twintig hectare tussen Heelsum en Doorwerth, aan de rand van de Doorwerthse Heide. V

NieuwRechts
Rechts voor z'n Raap

D66 door het ijs, box 3 op tilt en kwalijke geweldsverheerlijking door ambtenaar over FVD

Deze week in Rechts voor z'n Raap: de puinhopen van D66. Een azc waar omwonenden duizend euro krijgen om hun eigen veiligheid te regelen. Een nieuwe box 3-belasting die de kapitaalvlucht in Nederland versnelt. Ook bespreken we de Epstein-saga en wat

Moodley
Nieuws

Britse straatpredikant gearresteerd na kritiek op islam en genderideologie

De arrestatie van een christelijke straatpredikant in het Verenigd Koninkrijk leidt opnieuw tot zorgen over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Pastor Dia Moodley werd in november vorig jaar in Bristol aangehouden nadat hij tijdens straatpr

huizenbouw
Nieuws

Overleg woningmarkt klapt na 'activistische' opstelling GroenLinks-wethouder

Het overleg over de Amsterdamse woningmarkt is geklapt na een conflict tussen private partijen en GroenLinks-wethouder Zita Pels. Na maanden onderhandelen lukte het niet om tot een gezamenlijke overeenkomst te komen over verhuur, onderhoud en woningb

Jacobs
Achtergronden

Econoom hekelt 'gekrijs' over box 3-hervorming: 'Volkomen onterecht'

De felle kritiek op de nieuwe regels voor box 3 is volgens econoom Bas Jacobs zwaar overdreven. De hoogleraar economie en overheidsfinanciën aan de Vrije Universiteit Amsterdam noemt het verzet tegen de plannen “te kort door de bocht”. Volgens hem ra

Van Berkel
Achtergronden

Is Nathalie van Berkel onderdeel van de D66-netwerkcorruptie? Dit moet u weten

Past de loopbaan van Nathalie van Berkel in een breder patroon van wat ook wel de ‘D66-netwerkcorruptie’ wordt genoemd? Die vraag dringt zich op nu de D66-politica zich heeft teruggetrokken als beoogd staatssecretaris wegens onjuistheden in haar cv.

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

islam
Nieuws

Ruim 15 miljoen Duitsers spreken thuis geen Duits meer

In Duitsland spreken inmiddels 15,5 miljoen mensen thuis geen Duits als hoofdtaal. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Statistisches Bundesamt. De gegevens werden gepubliceerd ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Moedertaal. De cijfers

Lowe
Achtergronden

Oud-partijgenoot Nigel Farage richt remigratiepartij op: 'Miljoenen migranten zullen moeten vertrekken'

In het Britse kustplaatsje Great Yarmouth is een nieuwe politieke partij gelanceerd aan de rechterkant van het spectrum. Initiatiefnemer is Rupert Lowe, voormalig parlementariër voor Reform UK. Hij brak vorig jaar in onmin met partijleider Nigel Fara

 Johan Dessing
Nieuws

FVD zegt debat bij AT5 af na boycot door Amsterdamse partijen

De Amsterdamse lijsttrekker van Forum voor Democratie, Johan Dessing, heeft een debat en een interview bij AT5 afgezegd. Het besluit volgt op een boycot door vrijwel alle andere partijen in de Amsterdamse politiek. Zij sluiten iedere vorm van samenwe

Meloni
Nieuws

Meloni schrijft referendum uit over hervorming juridisch stelsel

De Italiaanse premier Giorgia Meloni neemt een aanzienlijk politiek risico met een aanstaand referendum over gerechtelijke hervormingen, gepland voor 22 en 23 maart. Italiaanse referenda kunnen vaak ontaarden in een vertrouwensstemming over de zitten

Jerry Afriyie
Nieuws

Woede over Jerry Afriyie als hoofdspreker herdenking Februaristaking

De aanwijzing van activist Jerry Afriyie als hoofdspreker bij de herdenking van de Februaristaking leidt tot woede binnen Joodse organisaties. Het Centraal Joods Overleg (CJO) spreekt van een onbegrijpelijke keuze. Volgens de organisatie doet de besl

German Galushchenko
Nieuws

Oekraïense oud-minister opgepakt bij vluchtpoging: miljoenenfraude onderzocht

De voormalige Oekraïense minister van Energie en bondgenoot van president Volodymyr Zelensky Herman Halushchenko is aangehouden terwijl hij het land probeerde te verlaten. Dat hebben de Oekraïense autoriteiten bekendgemaakt. Hij werd onderschept terw

Woningen
Nieuws

Omwonenden van azc Lochem krijgen geld om ‘eigen veiligheid te regelen’

De gemeente Lochem wil omwonenden en ondernemers bij het toekomstige azc aan de Ampsenseweg financieel tegemoetkomen. Elk huishouden en elk bedrijf in de directe omgeving kan maximaal 1.000 euro krijgen om zelf maatregelen te nemen die het gevoel van

Zelensky
Nieuws

EU houdt deur op een kier, maar noemt geen datum voor Oekraïens lidmaatschap

De Europese Unie wil nog geen concrete datum vastleggen voor het EU-lidmaatschap van Oekraïne - en enkele andere kandidaten. Dat zei buitenlandchef Kaja Kallas tijdens de Veiligheidsconferentie van München. Volgens haar zijn de lidstaten daar op dit

Rundvlees
Nieuws

Braziliaans hormoonvlees aangetroffen in Nederland: voorproefje op Mercosur-verdrag?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft vastgesteld dat rundvlees uit Brazilië, afkomstig van dieren die zijn behandeld met het in de Europese Unie verboden hormoon oestradiol, via Nederland de Europese markt is binnengekomen. Het gaa

Rechter
Nieuws

Rechter wijst hulpverzoek Gazaanse studenten af: geen plicht voor Nederland tot uitreisbijstand

Drie Palestijnen uit de Gazastrook krijgen voorlopig geen hulp van de Nederlandse overheid om naar Nederland te reizen. Voor hen ligt een studievisum klaar, maar zij kunnen dat niet ophalen. De bestuursrechter wees hun verzoek om bijstand maandag af.

Corendon
Nieuws

Gratis CO₂-uitstoot verdwijnt: luchtvaart krijgt hoge rekening

Luchtvaartmaatschappijen staan dit jaar voor een harde keuze. Of ze investeren versneld in schoner vliegen, of ze betalen fors meer voor hun CO₂-uitstoot. Het tijdperk van gratis emissierechten is voorbij. Wat jarenlang een zachte landing moest zijn,

Vrouw
Nieuws

Afghaan krijgt vier jaar cel voor verkrachting in Vlaamse nachtclub

Een 29-jarige man uit Afghanistan is maandag door de rechtbank veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf voor de verkrachting van een 19-jarige vrouw in een nachtclub in Oostende. Het gaat om Ajab D., die eerder al werd veroordeeld voor gelijkaardige