Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu
Wil je ons steunen? Ga dan naar www.nieuwrechts.nl/registreren 
De Democraten wonnen de Amerikaanse midterms met grote overmacht. Toch moet niemand dat zien als het einde van het Trumpisme, zegt opiniemaker Victor Vlam. In gesprek met NieuwRechts noemt hij de uitslag vooral een persoonlijke afrekening met Trump. Hij heeft ook stevige kritiek op de Nederlandse media, die al maanden het einde van de Amerikaanse democratie voorspelden. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Victor Vlam reflecteert op de midterms: ‘Afstraffing van Trump, niet van het Trumpisme’

Beluister onze podcast

Victor Vlam reflecteert op de midterms: ‘Afstraffing van Trump, niet van het Trumpisme’
Of beluister op:

Meerartikelen

Gevangenis
Nieuws

Personeelstekort in gevangenissen: 72 gedetineerden krijgen minder bewaking

Er zijn zo weinig bewakers in het gevangeniswezen dat de bewaking zelf wordt afgeschaald. In drie gevangenissen begint een proef van een jaar waarin 72 gedetineerden meer vrijheid krijgen en minder toezicht. Als het bevalt, wil de Dienst Justitiële...

Letschert
Nieuws

D66-minister gaf Kamer verkeerde informatie over afgelaste Joodse lezing

D66-minister Rianne Letschert (Onderwijs) heeft de Tweede Kamer onjuist geïnformeerd over de afgelasting van een bijeenkomst voor Joodse studenten aan de Universiteit Maastricht. Volgens haar was het besluit genomen na overleg met de lokale...

Nieuwegein
Nieuws

Woningcorporatie wil Gazaanse statushouder met gezin uit flat zetten na grote overlast

Woningcorporatie Jutphaas Wonen wil een Gazaanse statushouder met vijf minderjarige kinderen uit zijn woning in Nieuwegein zetten. Zijn vrouw is hoogzwanger van hun zesde kind. Volgens de corporatie veroorzaakt de man ernstige overlast in een flat...

Tony Murphy
Nieuws

EU-Rekenkamer slaat alarm: nieuwe miljardenbegroting maakt fraude moeilijker te ontdekken

De Europese Unie houdt op 26 en 27 november een extra top om de onderhandelingen over de nieuwe meerjarenbegroting te versnellen. De Europese Commissie wil voor de periode 2028 tot en met 2034 bijna 2.000 miljard euro beschikbaar stellen. Zes landen,...

Erkens
Nieuws

Kerk zet boeren aan de kant voor natuur, kabinet weigert in te grijpen

Staatssecretaris Silvio Erkens (VVD) van Landbouw geeft geen oordeel over de kerk in het Drentse Rolde die pachters wegstuurt en grond verkoopt voor natuur. „Ik kan alleen aangeven dat het ministerie niet betrokken is bij deze casus”, schrijft hij...

Belastingen
Achtergronden

Box 3-plan laat gat tot 17,6 miljard: ‘Dat is de prijs die we betalen’

Het kabinet wil de nieuwe box 3-heffing er snel doorheen krijgen, ook al ontbreekt de dekking voor later. Volgens cijfers van het ministerie van Financiën levert het plan tot 2040 bijna 22 miljard euro minder op dan de eerdere plannen. Voor de...

Limburgs Museum
Nieuws

Limburg krijgt 35 meter lang slavernijwandkleed, ondanks beperkte rol in slavenhandel

In het Limburgs Museum in Venlo is een 35 meter lang wandkleed over het slavernijverleden van Limburg onthuld. Honderden mensen werkten een half jaar aan het kunstwerk, dat verhalen over slavernij en onderdrukking vertelt. Opvallend is dat Limburg...

Pensioen
Nieuws

Pensioenen stijgen nog geen 1 procent, terwijl inflatie op 3,7 procent staat

Gepensioneerde zorgmedewerkers, bouwvakkers en metaalwerkers krijgen in 2027 een pensioenverhoging van minder dan één procent. Dat staat tegenover een inflatie van 3,7 procent in oktober. De drie fondsen zijn al overgestapt op het nieuwe...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Vijlbrief
Nieuws

Bijna 2 miljard euro AOW naar het buitenland, kabinet wil geen evaluatie

Nederland maakte vorig jaar bijna 2 miljard euro AOW over naar mensen die buiten het Koninkrijk wonen. Dat blijkt uit een overzicht van de Sociale Verzekeringsbank bij antwoorden van D66-minister Hans Vijlbrief op Kamervragen van FVD-Kamerlid Schenk....

Rellen Parijs
Nieuws

Franse rellen: 75 procent onderzochte verdachten heeft Arabische of Afrikaanse voornaam

Een onderzoek naar de gewelddadige rellen in Frankrijk van oktober heeft het debat over immigratie opnieuw aangewakkerd. Van een onderzochte groep van 70 personen die na de ongeregeldheden voor de rechter moesten verschijnen, had 75 procent volgens...

Ilaria Salis
Nieuws

'Antifa-Europarlementariër' noemt voetbalfans 'nazi-uitschot' om pro-Europees spandoek

De Italiaanse Europarlementariër Ilaria Salis heeft fel uitgehaald naar Hongaarse voetbalsupporters die in Milaan een spandoek met de tekst 'wij moeten Europa verdedigen' toonden. De politica van de radicaal-linkse partij Alleanza Verdi e Sinistra...

NOS Belhaj
Nieuws

Nieuwe NOS-topvrouw leidde pro-Palestijns jongerenkanaal

Sheily Belhaj, chef van het NOS-jongerenkanaal NOS Stories, wordt per 1 januari adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. Onder haar leiding noemde NOS Stories Hamas het afgelopen jaar geen enkele keer een terreurorganisatie. Het woord terreur viel in...

Vijlbrief
Nieuws

D66-minister stelt strengere controle op werkende asielzoekers uit: gaat tegen advies van zijn ambtenaren in

D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) heeft het UWV opdracht gegeven voorlopig niet verder te gaan met de voorbereiding van nieuwe werkregels voor asielzoekers. Zijn eigen ambtenaren adviseerden juist om haast te maken, blijkt uit een...

ABP
Achtergronden

ABP verloor 24 miljard in drie maanden, maar of uw pensioen omhoog gaat, hoort u pas in januari

Het grootste pensioenfonds van Nederland had een slecht kwartaal. ABP haalde in juli, augustus en september een rendement van min 4,3 procent op zijn beleggingen. Het belegd vermogen kromp daardoor met 24,3 miljard euro, tot 543 miljard. Toch staat...

Nanninga
Nieuws

Annabel Nanninga haalt uit naar 'woke' cultuursector: 'Belastinggeld gaat naar linkse vriendenkliek'

JA21-politica Annabel Nanninga heeft tijdens het begrotingsdebat over Cultuur fel uitgehaald naar de verdeling van overheidssubsidies. Volgens haar hebben linkse bestuurders en activisten een te grote invloed op Nederlandse cultuurfondsen. Zij hekelt...

Nowak
Nieuws

Moordenaar Henry Nowak wilde strafvermindering, maar krijgt juist 4 jaar extra

De 23-jarige Vickrum Digwa, die de Britse student Henry Nowak (18) doodstak, heeft met zijn hoger beroep precies het tegenovergestelde bereikt van wat hij wilde. De rechter verhoogde zijn minimale gevangenisstraf van 21 naar 25 jaar. De zaak...

Extinction Rebellion
Onderzoek

MOB financiert Extinction Rebellion en blijkt deel van groter activistisch netwerk

De een sleept boeren en bedrijven voor de rechter, de ander blokkeert snelwegen. Op het eerste gezicht hebben stikstofjurist Johan Vollenbroek en de klimaatactivisten van Extinction Rebellion weinig met elkaar te maken. Maar achter de schermen...

Jetten Rutte
Nieuws

Rutte prijst kabinet: 'Ik vind dat Jetten het heel knap doet'

NAVO-chef Mark Rutte zegt dat hij „heel erg terughoudend” moet zijn met commentaar op wat er in de lidstaten gebeurt. Een paar minuten later prees hij donderdag bij Pauw & De Wit het kabinet-Jetten, dat zonder meerderheid regeert: „Dit zijn wel de...

soldaten
Nieuws

Brussel: Defensie krijgt na 42 werkdagen automatisch vergunning bij uitblijven besluit

De Europese Unie voert een speciale snelle vergunningroute in voor defensieprojecten. Lidstaten moeten in principe binnen 42 werkdagen beslissen over een volledige aanvraag. Gebeurt dat niet op tijd, dan geldt de vergunning automatisch als...

Magyar en Orban
Nieuws

Broer Viktor Orbán opgepakt voor mensensmokkel: 'Politieke heksenjacht'

De jongere broer van de voormalige Hongaarse premier Viktor Orbán is aangehouden op verdenking van mensensmokkel. Dat heeft de huidige premier Péter Magyar maandag 9 november bekendgemaakt op basis van berichten in de Hongaarse media. De politie...