Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

nieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/democratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Jesse Klaver vergat even dat de microfoon nog aanstond

Beluister onze podcast

Arnout Jaspers over stikstofbeleid: ‘Als deze lijn doorgaat, halveert de landbouw’
Of beluister op:

Meerartikelen

Frankrijk
Nieuws

Moslimvader dreigt Franse lerares te onthoofden: zes maanden cel en direct opgesloten

Een moslimvader die een Franse basisschoollerares bedreigde met onthoofding, is veroordeeld tot zes maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. De man werd direct na de uitspraak vastgezet. Aanleiding voor de confrontatie was een straf voor zijn...

azc
Nieuws

Burgemeester Loosdrecht wil demonstratierecht inperken na azc-demonstraties

De rellen rond de asielopvang in Loosdrecht hebben diepe sporen achtergelaten in de lokale gemeenschap, stelt burgemeester Mark Verheijen. De burgemeester zegt bij omroep WNL dat de onrust liet zien hoe snel spanningen kunnen escaleren. Hij wil...

Trump
Nieuws

Witte Huis haalt migratiegame offline na dreigement van Tetris-bedrijf

Het Witte Huis heeft het spel Build The Wall van zijn website verwijderd. De game draaide om het bouwen van een grensmuur om migranten tegen te houden. Het spel leek daarbij sterk op Tetris. Het bedrijf achter de rechten van die klassieker maakte...

Boswijk Yesilgoz
Nieuws

Ook toespraken van Yesilgöz en Boswijk zijn met AI geschreven

Niet alleen premier Rob Jetten maakt gebruik van kunstmatige intelligentie voor politieke teksten. Ook toespraken van minister Dilan Yesilgöz en staatssecretaris Derk Boswijk bevatten volgens een analyse van Nieuwsuur opvallend veel tekst die...

Voetbal
Nieuws

Tientallen fatbike-jongeren zorgen voor vernielingen bij voetbalclub FC RDC

Voetbalclub FC RDC in Deventer heeft schade opgelopen nadat zondag tientallen fatbike-jongeren naar het sportpark in de wijk Borgele kwamen. Er werd vuurwerk afgestoken, afval achtergelaten en materiaal vernield. De politie moest uiteindelijk...

Defensie
Nieuws

Defensie wil sneller kunnen oefenen: Boswijk wil af van maandenlange procedures voor loopgraven

Defensie moet in Nederland sneller en realistischer kunnen oefenen. Staatssecretaris Derk Boswijk (CDA) wil daarom regels en procedures versoepelen die de krijgsmacht volgens hem momenteel te veel beperken. De nieuwe Wet op de defensiegereedheid moet...

XR
Nieuws

Meeste XR-activisten gaan vrijuit na A12-blokkade, ondanks aangekondigde hardere aanpak OM

Het Openbaar Ministerie vervolgt het grootste deel van de Extinction Rebellion-activisten die eind augustus de A12 in Den Haag blokkeerden niet. Bij de actie werden 53 mensen aangehouden. Voor 51 van hen blijft strafvervolging uit, meldt AD. Dat...

CNV
Nieuws

CNV zet in op loonstijging tot 5,5 procent en hogere reiskostenvergoeding

Vakbond CNV gaat het nieuwe cao-seizoen in met een looneis van minimaal 3 en maximaal 5,5 procent. Daarmee legt de bond opnieuw druk op werkgevers, die al maanden waarschuwen voor oplopende loonkosten en een verslechterende concurrentiepositie. ...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

boer
Nieuws

Gemeente wil veestapel van boer meer dan halveren, rechter steekt daar stokje voor

Een slepend conflict over een groot melkveebedrijf in de gemeente Kampen heeft een nieuwe wending gekregen. Melkveehouder Harry Last hoeft zijn veestapel voorlopig niet fors te verkleinen. De gemeente wilde dat hij terugging van 506 naar 170...

COA
Nieuws

Zorgen in Kamer over geweld tegen christelijke asielzoekers: minister wil aangiftebereidheid verhogen

ChristenUnie en SGP maken zich grote zorgen over bedreigingen en geweld tegen christelijke asielzoekers in opvanglocaties. Tijdens een asieldebat in de Tweede Kamer vroegen beide partijen donderdag om steviger optreden tegen daders. Asielminister...

Ter Apel
Nieuws

Beveiliging nodig bij woonzorgcentrum Ter Apel na incidenten met jonge asielzoekers

Woonzorgcentrum Kloosterheerd in Ter Apel heeft tijdelijk particuliere beveiliging ingezet na drie incidenten met jonge asielzoekers. De jongeren kwamen eind juli en begin augustus op het terrein van de zorglocatie. Volgens zorggroep Meander waren...

Burgerberaad
Achtergronden

8 onthullende feiten over het Nationaal Burgerberaad Klimaat

Het Nationaal Burgerberaad Klimaat moest gewone Nederlanders een grotere stem geven in het klimaatbeleid. Maandenlang spraken 175 gelote burgers over eten, reizen en consumptie. Hun voorstellen zijn inmiddels doorgerekend door CE Delft en vanuit...

Belastingdienst
Nieuws

Kabinet weigert aangifte tegen ambtenaren over jarenlang verdwenen datakluis met 25 miljoen toeslagendocumenten

Het kabinet doet voorlopig geen aangifte vanwege de jarenlang uit beeld verdwenen datakluis van de Belastingdienst. In de digitale omgeving staan ongeveer 25 miljoen documenten die verband houden met het toeslagenschandaal. Een groot deel van de...

BBB
Nieuws

Fractie BBB Groningen wil debat over boerenonteigening, meerderheid haalt onderwerp van agenda

De spanning binnen de Groningse provinciale politiek loopt op door een conflict over de gedwongen onteigening van een boerenbedrijf in het Westerkwartier. Een meerderheid in Provinciale Staten besloot woensdag om een debat over de kwestie van de...

Gaza Volt
Nieuws

Volt blijft weg bij herdenking Joodse razzia omdat Gaza geen plek krijgt in programma

Volt Enschede is donderdag niet aanwezig bij de herdenking van de Twentse razzia van 1941. De partij wilde dat tijdens de bijeenkomst ook aandacht zou zijn voor de huidige situatie in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Het herdenkingscomité...

Omtzigt Hofman
Nieuws

Pieter Omtzigt zet Tim Hofman klem na verwijten van 'zondebokpolitiek'

Pieter Omtzigt is hard in de clinch geraakt met presentator Tim Hofman. Aanleiding zijn uitspraken van Hofman bij Eva over het debat rond transgenderzorg. Hofman sprak daar over „zondebokpolitiek” en noemde Omtzigt daarbij rechtstreeks. Omtzigt...

Samsom
Nieuws

Samsom slaat alarm om rechtse opmars: ‘Progressieve krachten moeten weerstand bieden’

Diederik Samsom mengt zich opnieuw nadrukkelijk in het politieke debat. Eén van de belangrijke mannen achter de Europese Green Deal roept progressieve partijen op hun onderlinge verschillen opzij te zetten. Aanleiding is de verkiezingswinst van de...

Hekkert
Achtergronden

PBL schetst radicale klimaattoekomst: minder vlees, minder vliegen en macht verdelen

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) werkt in een nieuw rapport met een opvallend vergaande vorm van duurzaamheidsbeleid. Naast het verbeteren of hervormen van bestaande systemen beschrijft het planbureau ook een route waarbij economische en...

Van der Linde
Nieuws

Linkse beroepsactivist incasseert duizenden euro's dankzij procedures tegen de overheid

Activist Frank van der Linde heeft dit jaar opnieuw duizenden euro’s aan schadevergoedingen gekregen vanwege procedures tegen de overheid. Woensdag kwam daar 3.000 euro bij. De Raad van State wijst er in een nieuwe uitspraak op dat hij alleen al...

Leyen
Onderzoek

Europese burgers raken vertrouwen kwijt: ‘Belangrijkste problemen worden niet aangepakt’

De wens voor een sterker Europa is nog altijd groot, maar het vertrouwen dat politici dat ook voor elkaar krijgen staat onder druk. Bijna driekwart van de ondervraagden vindt dat Europa zijn belangrijkste problemen onvoldoende aanpakt. Meer dan de...