Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

nieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/boeren
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Jesse Klaver vergat even dat de microfoon nog aanstond

Beluister onze podcast

Arnout Jaspers over stikstofbeleid: ‘Als deze lijn doorgaat, halveert de landbouw’
Of beluister op:

Meerartikelen

NBW
Achtergronden

MOB-gelieerde natuurclub bespiedt boeren met drone en voert honderden procedures

Een lokale natuurclub uit Meppel is in enkele jaren uitgegroeid tot een juridische machtsfactor die vergunningen aanvecht, boeren controleert met een drone en tegelijk bij de overheid aan tafel zit om over beleid mee te praten. De...

Trein
Nieuws

Personeel Arriva over overlast zwartrijdende asielzoekers: 'Je gaat niet de held uithangen'

Treinpersoneel op de verbinding tussen Emmen en Zwolle grijpt niet meer altijd in wanneer agressieve zwartrijders weigeren mee te werken. Vervoerder Arriva heeft medewerkers opgedragen hun eigen veiligheid voorop te zetten. Als een situatie dreigt te...

TMG
Achtergronden

De 10 machtigste topambtenaren van Nederland

De meeste Nederlanders zullen hun namen niet herkennen. Toch zitten deze topambtenaren al aan tafel voordat een minister een voorstel verdedigt, een Kamerlid een motie indient of een miljardenbesluit openbaar wordt. Zij bewaken de begroting, sturen...

Kerst
Nieuws

Gemeente Berg en Dal schrapt kerstboomtraditie bij gemeentehuis vanwege 'duurzaamheid' en 'christelijk karakter'; inwoners starten petitie

Een jarenlange kersttraditie verdwijnt bij het gemeentehuis in Groesbeek. De gemeente Berg en Dal zet komende kerst geen grote kerstboom meer neer. In plaats daarvan komt er een elf meter hoge lichtsculptuur. De gemeente noemt duurzaamheid als reden,...

boeren
Nieuws

Boeren omsingelen debat met trekkers en confronteren Van Essen met stikstofbeleid

Landbouwminister Jaimi van Essen heeft opnieuw beloofd dat boeren niet gedwongen hoeven te stoppen vanwege het stikstofbeleid. Veel boeren zijn daar niet gerust op. Tientallen agrariërs trokken zondag naar Diepenheim om de minister persoonlijk met...

Letschert
Nieuws

D66-minister ontkent dat ze sprak met Moslimbroederschap ondanks bewijs

Onderwijsminister Rianne Letschert (D66) sprak in juni met de Moslim Studenten Associatie Nederland, die is aangesloten bij het omstreden FEMYSO-netwerk dat in buitenlandse onderzoeken aan de Moslimbroederschap wordt gelinkt. Na kritische Kamervragen...

Lepeltje Lepeltje
Nieuws

Media verzwijgen lichtgetinte huidskleur van gezochte mishandelaar

Een festivalbezoeker in Amersfoort is begin september zo zwaar mishandeld dat zijn kaak op meerdere plekken brak. De politie verspreidde daarna een uitgebreid signalement van de nog voortvluchtige verdachte. Daarin staat onder meer dat het gaat om...

DB
Nieuws

Irakees belaagt schoolklas in Duitse trein: scholier loopt gebroken neus op

Een 18-jarige Irakees heeft vrijdagavond in een regionale trein tussen Essen en Neuss meerdere scholieren belaagd. Volgens de Duitse politie betastte hij een jongen, zoende hij een meisje tegen haar wil en sloeg hij twee andere tieners in het...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

XR
Nieuws

Opnieuw tientallen XR-activisten opgepakt op A12, politie en OM treden strenger op

De politie heeft zondag 38 mensen aangehouden nadat Extinction Rebellion opnieuw onaangekondigd de A12 in Den Haag blokkeerde. Zes actievoerders worden verdacht van het in gevaar brengen van het verkeer. De overige 32 zijn opgepakt omdat zij een...

Dutch Travel Maniac
Nieuws

Rechtse vlogger verdachte na knokpartij met Antifa in Italië: ‘We moesten ons verdedigen’

Een videotrip van de Nederlandse vlogger Tom van den Heuvel is in Venetië geëindigd in een gewelddadige confrontatie met Antifa-activisten. Zes Italianen raakten gewond en moesten naar de eerste hulp. De Italiaanse politie heeft Van den Heuvel...

Engeland
Nieuws

Schotland, Wales en Noord-Ierland bundelen krachten voor afscheiding van Verenigd-Koninkrijk

De regeringsleiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland komen maandag bijeen in Cardiff. Op tafel liggen onafhankelijkheid en andere ingrijpende veranderingen in de verhoudingen binnen het Verenigd Koninkrijk. De bijeenkomst is bijzonder omdat de...

Migratie
Nieuws

Migrantenboot met 77 opvarenden zinkt bij Griekenland

Voor de kust van het Griekse eiland Gavdos is zondag een grote reddingsoperatie begonnen nadat een boot met migranten gedeeltelijk was gezonken. Tot nu toe zijn 51 opvarenden uit zee gered. Naar 25 andere mensen wordt nog gezocht, meldt de Griekse...

Jumbo
Nieuws

Jumbo-filiaal wijst 15-jarige met hoofddoek af, hoofdkantoor grijpt in

Een 15-jarig meisje uit Delft is bij een Jumbo-supermarkt afgewezen voor een bijbaan omdat ze haar hoofddoek niet wilde afdoen. Het filiaal in de wijk Buitenhof verwees daarbij naar eigen regels over neutraliteit. Volgens het hoofdkantoor van Jumbo...

FVD
Peiling

Peiling De Hond: FVD is groter dan VVD, PRO blijft groeien

PRO vergroot zijn voorsprong in de nieuwste zetelpeiling van Maurice de Hond. De partij komt in de peiling van 12 september uit op 27 zetels. Het verschil met D66, de tweede partij, bedraagt daarmee negen zetels. Tegelijkertijd verandert de...

Pechtold
Nieuws

Pechtold adviseert vrouwen om samen te fietsen na reeks aanrandingen door persoon met 'donkere huidskleur'

De politie onderzoekt een reeks geweldsincidenten tegen vrouwen in en rond de Delftse Hout. Sinds juli zijn daar meerdere vrouwen ’s nachts aangevallen tijdens het fietsen. Het gaat onder meer om aanrandingen en mishandelingen. De politie...

Hamas
Nieuws

Woede om ‘Hup Hamas’-spandoek tijdens klimaatmars op de Dam

De klimaatmars in Amsterdam draaide zaterdag niet alleen om fossiele brandstoffen en klimaatbeleid. Tussen de duizenden demonstranten op de Dam klonken ook luid pro-Palestijnse leuzen. Vooral één spandoek zorgde voor ergernis: „Hamas is nature...

Tractor
Nieuws

Boeren kondigen acties aan op Prinsjesdag uit protest tegen stikstofplannen

Boeren gaan op Prinsjesdag op meerdere plekken in Nederland actievoeren tegen de stikstofplannen van landbouwminister Jaimie van Essen. Farmers Defence Force (FDF) heeft de protesten aangekondigd na overleg met zogenoemde trekkerleiders in Nijkerk,...

Boswijk
Nieuws

Jongeren straks opgeroepen voor Defensie, weigeren kan strafbaar worden

De Nederlandse dienstplicht kan binnen enkele jaren ingrijpend veranderen. Staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie) wil af van het huidige systeem en toewerken naar een selectieve opkomstplicht. Jongeren tussen de 18 en 27 jaar kunnen dan verplicht...

Jetten
De kritische blik

TikTok-premier Jetten staat symbool voor een uitgeholde democratie

Dat Rob Jetten zelfs zijn rouwberichten door ChatGPT laat schrijven, is opmerkelijk. Maar de discussie over AI leidt af van iets belangrijkers. Kabinetsleden bepalen steeds minder zelf de politieke koers, en dus wordt hun belangrijkste taak het...

Vlaggen
Nieuws

Syriërs en Afghanen plegen relatief veel geweldsmisdrijven in Beieren

Syriërs werden in 2025 in de Duitse deelstaat Beieren naar verhouding bijna zeventien keer zo vaak geregistreerd als verdachte van een geweldsmisdrijf als Duitsers. Ook Afghanen kwamen veel vaker voor in de cijfers. Dat blijkt uit gegevens die naar...