Hoogleraar: 'Windmolens en zonnepanelen bedreigen ons energiesysteem'

Achtergronden 1 mei 2025 2 minuten Marit Nubé
Energietransitie
ANP / Robin Utrecht

In het publieke debat worden windmolens en zonnepanelen vaak geprezen als dé toekomst. Maar volgens de Zweedse hoogleraar meteorologie en klimaatwetenschapper Lennart Bengtsson is dit beeld veel te rooskleurig. In een analyse op het platform Det goda samhället waarschuwt hij dat Europa met open ogen afkoerst op een instabiel energiesysteem.

Bengtsson ziet een groot probleem in hoe wind- en zonne-energie in Zweden en de rest van Europa worden toegepast. Het knelpunt zit volgens hem niet in de intenties, maar in de uitvoering. Wind en zon leveren namelijk energie zonder rekening te houden met wanneer die energie nodig is. Waterkrachtcentrales kunnen hun productie makkelijk afstemmen op de vraag, omdat het water kan worden vastgehouden en losgelaten wanneer nodig. Maar zon en wind missen zo’n ‘aan-uitknop’.

“Iedereen die twijfelt, hoeft slechts een paar eenvoudige natuurkundige berekeningen uit te voeren,” schrijft Bengtsson. Hij wijst erop dat zonder grootschalige opslag of back-ups, schommelingen in wind en zon het net kunnen ontregelen.

Wispelturige wind als hoofdrolspeler
Een opvallend punt in Bengtssons kritiek is de ongelijkmatigheid van windenergie. Kleine veranderingen in windsnelheid hebben enorme gevolgen voor de stroomproductie. Dat komt doordat de hoeveelheid opgewekte energie niet gelijkmatig toeneemt, maar met de derde macht van de windsnelheid. Dus als de wind een beetje afneemt, stort de productie in.

“De rest veroorzaakt alleen maar problemen,” zegt Bengtsson. Vooral de combinatie met onvoorspelbaar weer en wisselende vraag maakt het ingewikkeld.

Ook zonne-energie krijgt van Bengtsson geen vrijbrief. Vooral op noordelijke breedtegraden zoals in Zweden wringt het, zegt hij. In de winter, als de vraag naar stroom groot is, leveren zonnepanelen bijna niets. In de zomer draaien ze op volle kracht, maar dan is er nauwelijks vraag. Het idee om die overschotten op te slaan klinkt mooi, maar volgens Bengtsson is dat technisch en financieel simpelweg onhaalbaar op grote schaal.

Beslissers zonder basiskennis
Bengtsson uit felle kritiek op politici en beleidsmakers. Volgens hem zouden veel investeringen in hernieuwbare energie niet zijn gedaan als beslissers de basisfysica beter hadden begrepen. “Hoe meer je dit soort energiebronnen installeert, hoe meer problemen je krijgt,” schrijft hij. Hij pleit daarom niet voor een totale stop, maar wel voor een scherpe heroverweging en afbouw van grootschalige projecten.

Overigens wil Bengtsson niet alle toepassingen van wind- en zonne-energie wegzetten als onzinnig. Op kleine schaal kunnen ze juist nuttig zijn. Denk aan zonne-energie in vakantiehuisjes of op afgelegen plekken waar geen aansluiting op het net is. Hij ziet vooral veel potentie in directe toepassingen, zoals zonnecollectoren voor warm water. “De omweg via elektriciteitsproductie is een tamelijk idiote omweg,” stelt hij droogjes.

Nederlanders spreken zich al jaren uit voor minder migratie. Toch blijkt het in de praktijk bijzonder moeilijk om de migratie structureel terug te dringen. Hoe kan dat? En wat zegt dit over de verhouding tussen democratische besluitvorming en de rechtsstaat? In NieuwRechts in dialoog zoeken we in een discussie van botsende meningen naar antwoorden op deze belangrijke vragen.
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts

Beluister onze podcast

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts
Of beluister op:

Meerartikelen

Ongehoord Nederland
Nieuws

Commissariaat opent deur naar vertrek Ongehoord Nederland uit publiek bestel: bal ligt nu bij D66-minister

Het voortbestaan van Ongehoord Nederland binnen de publieke omroep staat opnieuw onder zware druk. Het Commissariaat voor de Media schrijft aan minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap dat zij de erkenning van ON kan intrekken.

COA
Nieuws

College Den Haag zet streep door azc na verkiezingswinst, maar Spreidingswet dreigt alsnog met dwang

Het nieuwe gemeentebestuur van Den Haag wil definitief geen asielopvang in het voormalige Haga Ziekenhuis aan de Sportlaan. Daarmee wordt een verkiezingsbelofte van Hart voor Den Haag omgezet in beleid. Het plan voor een grote opvanglocatie leidde ja

Luiten
Nieuws

Nieuwe boerenprotesten komen eraan: ‘De zorgen zijn enorm groot’

De onrust onder boeren over het stikstofbeleid loopt verder op. Agractie-voorzitter Erik Luiten zegt bij Boerderij.nl dat de plannen van landbouwminister Jaimi van Essen veel harder uitpakken dan veel boeren aanvankelijk dachten. Volgens hem zijn voo

Van Essen
Nieuws

Duizenden bezwaren tegen ecoregeling blijven liggen bij RVO

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft nog altijd ruim 5.000 bezwaren over de ecoregeling van 2025 op de plank liggen. Van de 5.306 ingediende bezwaren zijn er tot nu toe slechts 168 afgehandeld. Dat is iets meer dan 3 procent. Dat bli

Kaas
Nieuws

Stikstofbeleid dreigt Nederlandse melkproductie uit te hollen

CONO Kaasmakers maakt zich grote zorgen over de gevolgen van het nieuwe stikstofbeleid. Directeur Jerry Griep vreest dat steeds meer melkveehouders verdwijnen en uiteindelijk te weinig Nederlandse melk overblijft om de kaasproductie op peil te houden

Vught
Nieuws

Pro-Palestijnse activisten trekken Holocaust-vergelijking bij Kamp Vught

Een groep pro-Palestijnse activisten heeft een bezoek van Christenen voor Israël aan Nationaal Monument Kamp Vught aangegrepen voor een protest over Gaza. Met Palestijnse vlaggen en spandoeken legden de demonstranten een directe verbinding tussen de

Eerenberg
Nieuws

Nieuw box 3-stelsel opnieuw op losse schroeven na ruzie in coalitie

De invoering van het nieuwe box 3-stelsel in 2028 wordt steeds onzeker. De coalitiepartijen zijn het niet eens geworden over de manier waarop spaargeld en beleggingen straks moeten worden belast. Daardoor komen geplande reparaties voorlopig niet en d

Sattaur
Nieuws

Crisis binnen PRO Waddinxveen escaleert: integriteitsklacht na vastgelopen bemiddeling

De ruzie binnen GroenLinks-PvdA in Waddinxveen is verder geëscaleerd. Raadslid Raiza Sattaur heeft een officiële klacht ingediend over vermeend grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik. Dat gebeurt nadat bemiddelingsgesprekken met haar fractiegen

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Migratie
Nieuws

Overlast door asielzoekers loopt op in Utrechtse wijk Lombok: 'Ik overweeg te verhuizen'

De overlast rond de Timorkade in de Utrechtse wijk Lombok neemt sterk toe. Bewoners melden vechtpartijen, geluidsoverlast, drugsgebruik, afval op straat en een gevoel van onveiligheid. Ook het aantal meldingen bij gemeente en politie is de afgelopen

Spanje
Nieuws

Spanjaarden massaal de straat op in meerdere steden in protest tegen crisis Ceuta

Honderdduizenden mensen zijn woensdag in heel Spanje de straat opgegaan uit onvrede over de aanhoudende migratiecrisis rond Ceuta. Vooral in Madrid was de opkomst groot. Volgens de autoriteiten namen daar ongeveer 50.000 mensen deel aan een demonstra

Klaver
Nieuws

Interne strijd bij PRO: helft van Eurofractie wil naar Groenen in plaats van sociaaldemocraten

Binnen Progressief Nederland is onenigheid ontstaan over de Europese koers van de nieuwe partij. Vier van de acht Europarlementariërs willen dat PRO zich aansluit bij de Groenen in het Europees Parlement. Daarmee gaan zij in tegen de voorkeur van par

Gerrit Hiemstra
Nieuws

Gerrit Hiemstra pleit bij Jinek voor stoppen met fossiele brandstoffen, vlees en zuivel

Voormalig NOS-weerman Gerrit Hiemstra heeft bij talkshow Jinek een vergaande boodschap over klimaatverandering afgegeven. Volgens hem moeten niet alleen olie, aardgas en steenkool worden uitgefaseerd. Ook vlees en zuivel moeten volgens Hiemstra verdw

kinderen
Nieuws

Britse cijfers tonen tientallen meldingen rond gedwongen huwelijken bij zeer jonge kinderen

Meer dan honderd kinderen van twaalf jaar of jonger zijn tussen 2021 en 2025 gemeld bij de Britse Forced Marriage Unit. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken. Onder die groep bevonden zich ook 27 kinderen van

Kyiv
Nieuws

Oekraïense inlichtingendiensten raken met elkaar in vuurgevecht in Kyiv

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn medewerkers van twee Oekraïense inlichtingendiensten met elkaar in gevecht geraakt. Daarbij werd geschoten en vielen meerdere gewonden, meldt The Kyiv Indepent. Het incident legt opnieuw spanningen bloot binnen he

Al Biyati
Nieuws

FVD-Kamerlid Al Biyati: ‘Roker is een gediscrimineerde bevolkingsgroep’

Het nieuwe FVD-Kamerlid Iem al Biyati heeft haar eerste Kamerbijdrage gebruikt voor felle kritiek op de hoge tabaksaccijnzen. Volgens haar behandelt de overheid rokers steeds zwaarder en schiet het beleid inmiddels zijn doel voorbij. „De roker, een g

Vollenbroek
Nieuws

Overijssel moet openheid geven over contacten met Johan Vollenbroek

De FVD-fractie in Overijssel wil weten welke contacten de provincie onderhoudt met stikstofactivist Johan Vollenbroek en zijn organisatie Mobilisation for the Environment (MOB). De partij vraagt het provinciebestuur om een overzicht van gesprekken, d

Leeuwarden
Nieuws

Honderden boeren naar Leeuwarden uit protest tegen stikstofplannen kabinet

Honderden boeren zijn woensdag naar het provinciehuis in Leeuwarden getrokken om te demonstreren tegen de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. Tientallen deelnemers kwamen met trekkers vanuit verschillende delen van Friesland naar de provinciehoof

goud
Nieuws

De Nederlandsche Bank haalt kwart Nederlands goud weg uit VS en Canada

De Nederlandsche Bank heeft in enkele maanden tijd een fors deel van de Nederlandse goudvoorraad verplaatst. Tussen maart en augustus is ongeveer 86 ton goud weggehaald uit de Verenigde Staten en Canada. Een deel werd ondergebracht in Londen. Een and

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal wil gratis crisiscursus voor alle Nederlanders: ‘Een noodpakket op zolder is niet genoeg’

Alle Nederlanders moeten de mogelijkheid krijgen om gratis te leren hoe zij zichzelf en anderen tijdens een ernstige crisis kunnen helpen. CDA-leider Henri Bontenbal roept het kabinet op daarvoor een landelijk programma op te zetten. Een noodpakket m

Boekholt
Achtergronden

D66-minister betrapt op leugen over nieuwe bouwlocaties: plannen bestonden al

D66-minister Elanor Boekholt-O’Sullivan presenteert vijf woningbouwgebieden als nieuwe locaties waar 30.000 woningen „extra snel” bijkomen. Maar een belangrijk deel van het verhaal is minder nieuw dan zij doet voorkomen. Alle vijf de gebieden waren a