WHO keurt nieuw pandemieverdrag goed: zorgen om soevereiniteit nemen toe
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een nieuw pandemieverdrag aangenomen. Het doel is om internationale samenwerking te verbeteren bij gezondheidscrises zoals corona. Volgens WHO-chef Tedros Adhanom Ghebreyesus is het een belangrijke stap: ‘Dit verdrag is een overwinning voor de openbare gezondheid, wetenschap en brede samenwerking.’
Het verdrag werd aangenomen zonder tegenstemmen. Wel onthielden elf landen zich van stemming, waaronder Nederland, Rusland, Israël, Iran, Slowakije, Portugal en Italië.
Meer toezicht en samenwerking
Het verdrag bepaalt dat landen hun nationale plannen voor pandemiebestrijding moeten delen met de WHO. Die plannen gaan onder andere over toezicht, communicatie en noodmaatregelen. Ook komt er een internationaal systeem om gegevens over ziekteverwekkers te delen.
Een onderdeel van het verdrag, het PABS-systeem, verplicht farmaceuten om tijdens een pandemie 20 procent van hun producten te leveren aan de WHO. De helft moet worden geschonken, de andere helft tegen betaalbare prijzen. Daarnaast krijgt de WHO meer bevoegdheden om gezondheidsnoodsituaties uit te roepen en om wereldwijde monitoring te coördineren.
Kritiek op invloed WHO
Het pandemieverdrag is niet onomstreden. Zo waarschuwde de Slowaakse premier Robert Fico dat het akkoord ‘het principe van nationale soevereiniteit ondermijnt en buitensporige inmenging in mensenrechten introduceert’, meldt La Gaceta. Slowakije was ook het enige land dat om een formele stemming vroeg.
Epidemioloog Nicolas Hulscher uit ook kritiek tegenover La Gaceta. Volgens hem kan het verdrag ‘groen licht geven aan de versnelling van vaccins die nog in de experimentele fase zitten, censuur vergemakkelijken en wereldwijde monitoring versterken’.
Via X schreef Hulscher: ‘De terugtrekking van de VS uit de WHO was een cruciale beslissing om hun soevereiniteit en medische vrijheid te behouden.’ Hij roept andere landen op hetzelfde te overwegen, ‘om niet onderworpen te raken aan gecentraliseerde gezondheidsmandaten’.
Nog niet definitief
Hoewel het verdrag nu is aangenomen, moeten de deelnemende landen het nog officieel bekrachtigen. Ook moet er nog overeenstemming komen over technische details, zoals de exacte regels voor het delen van informatie over ziekteverwekkers. De WHO benadrukt dat het verdrag geen dwingende macht geeft: ‘Wetten kunnen dus niet worden opgelegd en bijvoorbeeld lockdowns kunnen niet worden verplicht.’
