Het wetsvoorstel “Bescherming van het Poolse platteland” heeft vier speerpunten. De belangrijkste: het verlengen van het verbod op verkoop van landbouwgrond aan buitenlandse eigenaren tot 2036. Daarmee wil Nawrocki voorkomen dat speculanten uit het buitenland grote stukken grond opkopen, wat volgens hem de voedselzekerheid van Polen in gevaar brengt.

Daarnaast wil hij dat overheidsinstanties verplicht worden om de landbouwsector te beschermen tegen de gevolgen van het EU-handelsakkoord met het Zuid-Amerikaanse Mercosur-blok en tegen goedkope landbouwimporten uit Oekraïne. Beide onderwerpen hebben de afgelopen jaren geleid tot felle boerenprotesten.

Verder wil de president het EU-landbouwsubsidiesysteem (GLB) behouden en voorkomen dat het nationale landbouwbudget wordt verlaagd. “Dit is cruciaal voor onze voedselzekerheid,” benadrukte Nawrocki.

Politieke realiteit
Hoewel de president wetsvoorstellen kan indienen, moet het parlement ze goedkeuren. Dat wordt lastig: de huidige liberale regeringscoalitie heeft een meerderheid. Nawrocki, die gelieerd is aan de rechtse oppositie, zal dus steun moeten vinden over partijgrenzen heen. “Ik reik mijn hand, boven de politiek uit, naar alle partijen in het parlement en naar de regering,” zei hij.

Premier Donald Tusk had eerder al verklaard dat Polen het huidige Mercosur-akkoord niet zal steunen vanwege de risico’s voor de landbouw. Toch kwam er kritiek vanuit de regering op Nawrocki’s initiatief.

Regering: ‘Wij doen dit al’
Vicepremier en landbouwpartijleider Władysław Kosiniak-Kamysz wees erop dat de huidige regering de import van Oekraïens graan al heeft teruggedrongen en de verkoop van grond aan buitenlanders fors heeft beperkt. Hij haalde cijfers aan: onder de vorige regering steeg de verkoop van landbouw- en bosgrond aan buitenlanders van 412 hectare in 2015 naar ruim 5.000 hectare in 2022. In 2024, het eerste volledige regeringsjaar van de huidige coalitie, daalde dat tot 1.276 hectare.

Ook minister van Landbouw Stefan Krajewski ziet weinig noodzaak voor nieuwe regels. “Gezien de inspanningen die al worden geleverd om boeren te helpen, is er geen behoefte aan de extra bepalingen,” schreef hij. Wel hoopt hij dat de president het kabinetsbeleid blijft steunen.

Naast zijn boerenplan kondigde Nawrocki een belastingvoordeel aan voor gezinnen met twee of meer kinderen. Ouders met een gezamenlijk inkomen tot 280.000 zloty per jaar zouden geen inkomstenbelasting betalen. De president koppelde het voorstel aan de lage geboortecijfers in Polen. “De vrijstelling is niet alleen mijn belofte, maar ook mijn plicht voor het voortbestaan van Polen en de onafhankelijkheid van de Poolse staat,” zei hij.