Het slachtoffer, Vladimir L., zou op het grasveld voor de poort door meerdere mannen zijn aangevallen. Door een liesbreuk kon hij zich nauwelijks verweren. Hij liep meerdere verwondingen op en moest ter plaatse medisch worden behandeld. Inmiddels is aangifte gedaan bij de politie. Volgens LGBT Asylum Support grepen beveiligers pas na ongeveer tien minuten in.

Eerste avond zonder Rode Kruis
De mishandeling vond plaats op de eerste avond nadat het Rode Kruis de hulpverlening op het voorterrein van Ter Apel had stopgezet. De organisatie trok zich terug vanwege de onveilige situatie bij het aanmeldcentrum. Ook Vluchtelingenwerk blijft voorlopig weg.

Diezelfde avond waren er volgens het ANP meerdere opstootjes en vechtpartijen op het grasveld. Daarmee verslechterde de situatie direct op de eerste avond zonder de aanwezigheid van grote hulporganisaties.

Voor kwetsbare asielzoekers is dat volgens LGBT Asylum Support extra gevaarlijk. De stichting stelt dat lhbtiq+-asielzoekers al langer doelwit zijn van intimidatie en geweld. Door het vertrek van het Rode Kruis zou de laatste menselijke buffer op het voorterrein zijn verdwenen.

‘Volstrekt onacceptabel’
Voorzitter Sandro Kortekaas spreekt van een ernstig falen van de zorgplicht. Volgens hem kan het COA zich niet verschuilen achter het argument dat het incident buiten de poort plaatsvond. “Dit is meer dan verschrikkelijk naar een oudere queer asielzoeker die vanuit het niets werd aangevallen”, zegt Kortekaas.

Hij stelt dat het voorterrein feitelijk als verlengde opvanglocatie wordt gebruikt. Daarom ligt de verantwoordelijkheid volgens hem wel degelijk bij het COA en de beveiliging.

“Het argument dat beveiligers niet hoeven in te grijpen buiten de poort is juridisch onjuist, omdat het COA het voorterrein feitelijk gebruikt als verlengde opvanglocatie zijn ze daarmee volledige verantwoordelijkheid voor de fysieke veiligheid. Tien minuten toekijken bij een zware mishandeling door een groep is volstrekt onacceptabel waarbij sprake van strafbare nalatigheid.”

Volgens LGBT Asylum Support toont de zaak een structureel probleem in het veiligheidsbeleid en in de manier waarop kwetsbare groepen worden beschermd.

Slachtoffer verbleef al in lhbtiq+-unit
Opvallend is dat Vladimir L. volgens de noodbrief niet zomaar buiten stond te wachten op toegang tot de opvang. Hij had eerder deze maand asiel aangevraagd en was ondergebracht in een lhbtiq+-unit van azc Ter Apel.

Toch werd hij volgens de organisatie op het voorterrein slachtoffer van geweld. Dat voedt de kritiek dat niet alleen mensen buiten de opvang gevaar lopen, maar ook kwetsbare bewoners van het azc zelf.

LGBT Asylum Support schrijft dat de impact op andere queer asielzoekers groot is. Volgens de stichting voelen zij zich voortdurend geïntimideerd en onveilig.

‘Papieren beleid’ werkt niet
Het COA stelde volgens LGBT Asylum Support eerder dat kwetsbare personen individueel worden beoordeeld. Als iemand mogelijk kwetsbaar is, bijvoorbeeld omdat hij of zij tot de lhbtiq+-doelgroep behoort, zou die persoon niet op het grasveld hoeven verblijven.

De stichting zegt dat de praktijk anders is. Zij noemt het beleid “papieren beleid” en stelt dat meldingen en brieven vaak onbeantwoord blijven of slechts een standaardreactie opleveren.

Daarom wil LGBT Asylum Support dat lhbtiq+-asielzoekers niet langer per geval hoeven te bewijzen dat zij kwetsbaar zijn. Zij moeten volgens de organisatie per definitie als kwetsbare groep worden aangemerkt.

Noodbrief aan minister
In de noodbrief aan minister Van den Brink stelt LGBT Asylum Support vier eisen. Ten eerste moet het COA lhbtiq+-asielzoekers direct als kwetsbare doelgroep behandelen. Zij zouden bij aankomst meteen fysieke bescherming moeten krijgen en nooit op het grasveld voor Ter Apel mogen verblijven.

Ten tweede moet Vladimir L. per direct worden overgeplaatst naar een veilige, inclusieve opvanglocatie. Ten derde moeten camerabeelden van de hoofdingang worden veiliggesteld, zodat de daders kunnen worden geïdentificeerd. De stichting wil dat zij worden overgeplaatst naar een handhavings- en toezichtlocatie.

Ten vierde moet er een onafhankelijk onderzoek komen naar het optreden van de beveiliging. Vooral de vraag waarom bewakers pas na minuten zouden hebben ingegrepen, moet volgens de stichting worden onderzocht.

Ter Apel steeds onveiliger
De mishandeling past in een bredere reeks incidenten rond het aanmeldcentrum. De afgelopen dagen waren er steekincidenten, vechtpartijen en opstootjes op het voorterrein. Hulporganisaties waarschuwen dat de situatie voor kwetsbare mensen niet langer veilig is.

De gemeente Westerwolde roept het kabinet al langer op om voldoende opvangplekken elders in het land te regelen. Zolang dat niet gebeurt, blijft de druk op Ter Apel oplopen.