Die discussie krijgt nu een opvallend persoonlijk hoofdstuk. Magyar eist het vertrek van László Windisch, de voorzitter van de Hongaarse Rekenkamer. Windisch heeft een relatie met Judit Varga, de ex-vrouw van Magyar en voormalige minister van Justitie onder Orbán.

Brede schoonmaak na vertrek Orbán
Magyar won in april de verkiezingen met de belofte het systeem van Orbán af te breken. Kort daarna riep hij een lange reeks hoge ambtsdragers op om op te stappen. Het ging onder anderen om de president, de hoofdaanklager en de leiders van het Constitutioneel Hof, de hoogste rechtbank, de mediawaakhond en de Rekenkamer.

Volgens Magyar zijn deze bestuurders geen onafhankelijke functionarissen, maar politieke “marionetten” van het oude bewind. Met zijn tweederdemeerderheid kan hij bovendien diep ingrijpen. Zelfs een wijziging van de grondwet behoort tot de mogelijkheden.

Daar zit meteen de controverse. Veel van deze bestuurders zijn voor lange tijd benoemd om hen juist tegen politieke druk te beschermen. Het verwijderen van Fidesz-getrouwen kan daarom worden gezien als herstel van onafhankelijke instituties. Maar wanneer een nieuwe premier zelf bepaalt wie wel en niet onafhankelijk is, dreigt dezelfde politieke controle terug te keren onder een andere vlag.

Ultimatum aan rekenkamerbaas
Windisch weigert voorlopig te vertrekken. Zijn benoeming loopt tot 2034 en kan niet zomaar door de regering worden beëindigd. De Rekenkamer benadrukt dat alleen in de wet vastgelegde redenen tot zijn vertrek kunnen leiden.

Magyar heeft desondanks een deadline gesteld en aangekondigd dat zijn regering de Rekenkamer zal “doorlichten”. Dat is opmerkelijk. De instelling moet juist controleren hoe de regering met publiek geld omgaat. Niet andersom.

Voor Windisch ontbreekt volgens de Rekenkamer zowel een juridische als een politieke reden om zijn functie neer te leggen. Hij herhaalde eind juli dat hij niet van plan is te vertrekken.

Relatie met Magyars ex-vrouw
De kwestie is extra beladen door Windisch’ privéleven. Hij is de partner van Judit Varga. Zij was jarenlang minister van Justitie onder Orbán en was eerder getrouwd met Magyar.

Magyar heeft zelf beweerd dat de relatie al begon toen Varga nog minister was. Volgens hem speelde die situatie een rol bij haar vertrek uit de politiek. Hard bewijs dat zijn huidige optreden tegen Windisch door persoonlijke wrok wordt gedreven, is er niet. Toch is de verdenking moeilijk weg te nemen zolang de premier geen concreet ambtelijk of juridisch verwijt tegen hem presenteert.

Dat Windisch eerder onderzoek deed naar honderden miljoenen die zouden zijn verdwenen bij stichtingen rond de Hongaarse centrale bank, maakt de zaak nog ingewikkelder. Zijn positie is daardoor niet alleen persoonlijk gevoelig, maar ook politiek relevant.

Meer omstreden ingrepen
De ruzie rond Windisch staat niet op zichzelf. Magyar kondigde ook maatregelen aan om president Tamás Sulyok voortijdig te laten vertrekken. Daarnaast wil hij de rechterlijke top hervormen en leeftijds- en termijnlimieten invoeren die verschillende Fidesz-benoemingen direct raken.

Ook de publieke omroep werd hard aangepakt. Nieuwsuitzendingen werden stilgelegd omdat de zenders volgens de nieuwe regering jarenlang propaganda hadden verspreid. Verder vielen aanklagers servers van Fidesz binnen tijdens een corruptieonderzoek.

Elke ingreep afzonderlijk kan worden verdedigd als een poging om een door Orbán opgebouwd systeem open te breken. Samen roepen ze echter een grotere vraag op: herstelt Magyar de democratische tegenmacht, of brengt hij die juist onder controle van zijn eigen regering?