Al een half jaar lang sterven er per week honderden mensen meer dan in de tijd voor corona. Deze oversterfte is tot nu toe onverklaarbaar. Al in december 2021 diende Kamerlid Pieter Omtzigt een motie in om dit te onderzoeken, en dit kon rekenen op kamerbrede steun. Toch zijn er tot zoverre geen antwoorden.

Dit komt doordat wetenschappers niet de nodige data krijgen. Het RIVM en de GGD willen deze data niet vrijgeven, omdat dan de bestanden met doodsoorzaken moeten worden gekoppeld aan de bestanden met coronabesmettingen en gevaccineerden. Deze koppeling overtreedt de privacyregels, vinden het RIVM en de GGD, en dus blijven de nodige data achter gesloten deuren. Wetenschappers kunnen hierdoor niet onderzoeken wat de oorzaken zijn van de - inmiddels al - maandenlange oversterfte.

Ook de media houdt zich er ondertussen mee bezig. In de rubriek Volkskrant Commentaar wordt er gespeculeerd over de oorzaken. 'Is het een langetermijneffect van de coronabesmettingen? Zijn het de kwalen die tijdens de lockdowns in de overbevolkte ziekenhuizen niet zijn behandeld en die nu hun tol eisen? Speelt vaccinatie op langere termijn wellicht toch een rol?' Goed onderzoek is noodzakelijk, vindt de rubriek, want 'het maatschappelijk belang is groot genoeg'. Het opiniestuk legt uit: 'Juist om in de toekomst betere, beredeneerde politieke beslissingen te nemen over lockdowns en vaccinatiecampagnes is het relevant dat alle mogelijke implicaties bekend zijn.'

Bovendien hoeft de privacy niet grof geschonden te worden. 'In dit geval is het een kwestie van afspraken maken. Dit onderzoek moet eenvoudig te doen zijn zonder dat individuele patiëntgegevens op straat komen te liggen,' aldus de rubriek.

Volkskrant Commentaar is geen opinierubriek van een individuele columnist. In de beschrijving staat: 'In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.' Oftewel: de oproep tot een opening van het onderzoek naar oversterfte is het standpunt van de krant zelf.

De Volkskrant erkent dat het debat over oversterfte erg verhit is. Sommigen, bijvoorbeeld, denken dat de oversterfte komt door de coronavaccinaties. Maar deze mogelijkheid sluit de Volkskrant eensgezind uit: 'De bescherming tegen overlijden door corona is zeer hoog, zoals iedereen in de verpleeghuizen kan beamen, maar in de onderzochte periode van acht weken na vaccinatie daalt ook de kans om te overlijden aan iets anders dan corona. Vaccinatie is, zeker voor kwetsbare mensen, een goed idee.'

De schuld ligt dus niet bij de coronavaccinaties. Daarom moet er een andere oorzaak zijn. Minister Kuipers kan beter open kaart spelen, vindt de Volkskrant. Want juist zo'n onderzoek kan 'bij sommigen de indruk wegnemen dat er iets onwelvalligs te verbergen valt'. Dit is dan mooi meegenomen.

Eerder al deed FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren een oproep om het onderzoek naar de maandenlange oversterfte te openen.