Wat is de toekomst van ons geld? Een dringende oproep van Mahir Alkaya

Opinie23 september 2022 3 minuten Marit Nubé

Wij staan aan het begin van een fundamentele ommezwaai in ons geldstelsel. Dit stelt SP-Kamerlid Mahir Alkaya. Afgelopen april verscheen het boek Van wie wordt ons geld?. Op het spel staat de toekomst van ons geld, of eigenlijk de nieuwe vorm daarvan: cryptovaluta. Als wij willen dat dit geldstelsel ten voordele komt van de gewone burger, zullen wij nu een uitgebreid maatschappelijk debat erover moeten voeren. Daarom doet Alkaya nu een oproep hiertoe.

Momenteel onderzoekt de Europese Centrale Bank de mogelijkheden om binnen een aantal jaar een digitale euro uit te uitbrengen. De belangrijke gesprekken hierover vinden plaats achter gesloten deuren in Frankfurt. Hoe de digitale euro eruit zal zien, en hoeveel privacy de consument zal hebben... deze ontwerpkeuzes zijn fundamenteel voor de dag van morgen. Het nieuwe geld is namelijk programmeerbaar, in tegenstelling tot zijn voorgangers. Nu hebben we nog de mogelijkheid om te kiezen voor het positieve scenario van meer vrijheid en zelfbeschikking, in plaats van het doemscenario van machteloosheid tegenover verre technocraten.

Toch lijkt er in politiek Nederland nog niets aan de hand. Niemand in de Tweede Kamer heeft het namelijk erover; het onderwerp leeft niet onder politici en burgers. Dit moet anders, vindt Alkaya: want de toekomstige vorm van ons geld heeft ingrijpende gevolgen voor de hele samenleving. Er moet een breed maatschappelijk debat komen. Hiertoe geeft de SP'er nu een aanzet. In een begrijpelijke, heldere schrijfstijl kenschetst hij het huidige geldstelsel en de gevolgen van de ommezwaai.

Bankencrisis
Het vertrekpunt van Van wie wordt ons geld? is de bankencrisis uit 2008. Ons huidige geldstelsel is gebaseerd op het beleid van commerciële banken. Maar in 2008 bleek dit systeem erg kwetsbaar, doordat de banken omvielen vanwege het roekeloze beleggedrag van topbankiers. Maar als de banken failliet gingen, zou er te veel maatschappelijke onrust ontstaan, en dus werden ze overeind gehouden met miljarden aan overheidsgeld.

Alkaya vond dit destijds een groot onrecht. In goede tijden houden de commerciële banken alle winst voor zichzelf, maar in slechte tijden zijn ze too big to fail en moeten ze gered worden met kostbaar belastinggeld. Daarom is ons huidige geldstelsel niet per se ideaal. Aan de macht zijn roekeloze bankiers die vooral aan hun eigenbelang denken, en minder aan het algemene belang van de samenleving.

Programmeerbaar
Maar het einde voor de bankiersdominantie is in zicht. Met de technologische ontwikkeling is er een nieuwe geldsoort mogelijk geworden: cryptovaluta. Dit geldstelsel wordt veel belangrijker, en zal uiteindelijk het huidige geldstelsel gaan overheersen. Aldus zullen de technocraten het stokje overnemen van de commerciële bankiers.

Deze ontwikkeling is onvermijdelijk, vanwege de technologische vooruitgang. Alkaya benadrukt dat sommige ontwikkeling onvermijdelijk is. Je kunt het vertragen, en soms tegenwerken, maar uiteindelijk is de geest uit de fles en is er geen weg meer terug. Dit geld voor cryptovaluta. In de komende jaren zullen commerciële banken hun macht steeds meer zien slinken, ten gunste van de cryptovaluta.

Daarom moeten wij ons in deze nieuwe geldsoort gaan verdiepen, vindt Alkaya. Dit is belangrijk, want de opties met cryptovaluta zijn talrijk vanwege diens programmeerbaarheid. Zo kan het nieuwe geldstesel een bevrijding worden voor de gewone burger, of juist een onderdrukking van totale surveillance en geldcontrole. In het beste geval maken alle belanghebbenden in de samenleving de juiste afwegingen, en komen ze tot een middenweg. Dan kan het nieuwe geld juist democratisch, verbindend werken. 

Maar zo ziet het er voorlopig niet naar uit. De fundamentele keuzes over de programma's wordt gemaakt door de machthebbers in Frankfurt en de technocraten van Facebook achter gesloten deuren. Dit zou wel eens slecht kunnen eindigen, omdat hun belang natuurlijk niet die van de gewone burger is. 

Maatschappelijk debat
Daarom moet de burger zijn plek opeisen in de discussie over digitaal geld. Hij moet ervoor zorgen dat óók zijn belangen behartigd zullen worden. Alleen dan kan het toekomstige digitale geld meer eigendom van hem worden dan het bankgeld nu. En dan staat hij, tenslotte, een stuk steviger in zijn schoenen tegenover de Europese machthebbers en de Amerikaanse technocraten.

Want dit is eigenlijk het kernthema van Alkaya's boek: de positie van de gewone burger tegenover de vermogende machthebbers. In dit huidige geldstelsel, met de commerciële banken, zijn de verhoudingen erg ongelijk. Maar door de naderende ommezwaai kan de burger zich juist bevrijden van de heerschappij van roekeloze bankiers, en zo in een betere wereld gaan leven.

Maar dit gebeurt zeker niet vanzelf. Daarom moet er nu een maatschappelijk debat over komen.

Meerartikelen

Nieuws

Wilders bezorgd om toenemende asielcrisis: 'Meer asielzoekers, meer overlast en criminaliteit'

COA, IND, de politie en het minsterie van Justitie en Veiligheid zien het somber in. Nederland stevent af op een "maatschappelijk ontwrichtende" asielcrisis die nog ingrijpender  zal zin dan die van afgelopen zomer, staat er in interne stukken. De in

Nieuws

Serieverkrachter mag als transgender naar vrouwengevangenis; ex-vrouw denkt dat hij "autoriteiten wil belazeren"

De Schotse gevangene Adam Graham is veroordeeld voor de verkrachting van twee vrouwen in 2016 en 2019. Maar toen hij terechtstond voor de aanvallen, maakte de serieverkrachter bekend dat hij voortaan door het leven zou gaan als vrouw. Dankzij zeer so

Nieuws

Trump hekelt tankleveranties aan Oekraïne: 'Eerst komen de tanks, daarna de atoombommen'

De Verenigde Staten gaat maar liefst 31 tanks naar Oekraïne sturen, maar de Amerikaanse oud-president Donald Trump is hier zeer kritisch op. 'Eerst komen de tanks, daarna de atoombommen,' schrijft hij op zijn eigen platform. Trump roept alle partijen

Nieuws

Europese Commissie voert strijd tegen Hongarije op: sleept land voor de rechter

De Europese Commissie daagt Hongarije voor het Europees Hof van Justitie wegens een door de Hongaarse autoriteiten ingevoerde kennisgevingsregeling waarmee ze de export van bouwmaterialen kunnen blokkeren. De maatregel werd tijdens de coronacrisis in

Nieuws

Zweden gaat 100 extra politieagenten inzetten tegen immigrantengeweld Stockholm

Stockholm kampt al enige tijd met grootschalig bendegeweld, schietpartijen en explosies, veelal afkomstig van immigranten. 2022 was zelfs een piekjaar. In een poging dit te bestrijden, halen Zweedse autoriteiten honderd politieagenten uit andere depa

Nieuws

'D66 vindt het hilarisch dat bewoners meer moeten betalen voor energie'

Er vond deze week een opmerkelijk debat plaats in de lokale politiek. FVD in Haarlemmermeer verzet zich hevig tegen tal van klimaatregels, maar de lokale afdeling van D66 wil juist nog meer gaat inzetten op de verduurzaming van de gemeente. FVD hekel

Nieuws

Zweden begint internationale anti-immigratiecampagne om nieuwkomers af te schrikken

De Zweedse regering gaat immigranten in het buitenland proberen te overtuigen om niet naar Zweden te komen. Middels een internationale informatiecampagne wil de regering de immigranten vertellen over hun nieuwe, veel strengere asielbeleid. Op deze ma

Nieuws

Kabinet: Nederland stevent af op ongekende asielcrisis

COA, IND, de politie en het minsterie van Justitie en Veiligheid zien het somber in. Nederland stevent af op een "maatschappelijk ontwrichtende" asielcrisis die nog ingrijpender  zal zin dan die van afgelopen zomer, staat er in interne stukken. De in

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Nieuws

Defensieminister Ollongren (D66) meldt zich ziek voor debat wapenleveranties Oekraïne

Donderdag vond er een commissiedebat plaats over onder meer de eventule Nederlandse wapenleveranties aan Oekraïne. Maar wie schitterde door afwezigheid, was de verantwoordelijke minister van Defensie, Kajsa Ollongren (D66). De staatssecretaris vervin

Nieuws

Peiling: Oostenrijkse anti-immigratie partij veruit grootste van het land

De Oostenrijkse anti-immigratie partij en tevens kritisch tegenstander van EU-sancties richting Rusland, de FPÖ, is de meest populaire partij van het land, zo blijkt uit recente peilingen. De rechtse Vrijheidspartij (FPÖ) van Oostenrijk, bekend om ha

Nieuws

Doodsbedreiger Geert Wilders krijgt een reprimandegesprek: 'Om gek van te worden'

PVV-voorman Geert Wilders ontvangt jaarlijks honderden (doods)bedreigingen. Tot de grote frustratie van Wilders gaat het Openbaar Ministerie te vaak niet over op vervolging. Recent heeft Wilders weer flink wat aangiftes gedaan, onder andere tegen een

Nieuws

PVV dient motie van wantrouwen in tegen Landbouwminister Adema: "Liegen en bedriegen"

Vorige week werd bekend dat de boeren versneld hun mest moeten gaan wegvoeren van de Europese Commissie (derogatie), en dat het kabinet dit wekenlang voor de Tweede Kamer heeft verzwegen. De PVV is woest, en heeft daarom een motie van wantrouwen inge

Nieuws

Slechts een op de vier afgewezen asielzoekers verlaat daadwerkelijk het land

In 2021 verliet slechts 24 procent van de geweigerde asielzoekers het EU-land waar ze asiel aanvroegen, dat blijkt uit onderzochte cijfers van Eurostat en de Volkskrant. In 2021 werden bijna 350.000 asielaanvragen afgewezen. Echter zijn hiervan maar

Nieuws

Bosma (PVV) roept minister op om te stoppen met 'slavernijgedram': "Het is propaganda en indoctrinatie"

PVV-Kamerlid Martin Bosma heeft donderdagavond tijdens een debat over de excuses voor het Nederlandse slavernijverleden de minister opgeroepen om te stoppen met "propaganda en indoctrinatie". Volgens Bosma hoeven Nederlanders helemaal niet "bewust te

Nieuws

Trudeau uitgejouwd door tientallen boze demonstranten: "Tiran! Verrader!"

Deze week had de Canadese premier Justin Trudeau een dagenlange vergadering over een nieuwe zorgakkoord met zijn coalitie. Maar terwijl hij binnen druk bezig was, werd het buiten het gebouw onrustig, met tientallen demonstranten. Trudeau kwam uiteind

Nieuws

PVV'er mag niet deelnemen aan Comité 4 en 5 mei: 'Ik zou een nazi zijn'

PVV-raadslid Natasja Cornelisse (Zaanstad) had dit jaar graag willen meewerken aan de jaarlijkse 4 en 5-herdenking. Cornelisse had zich dan ook aangemeld als vrijwilliger, echter werd haar direct de deur gewezen. Als PVV-raadslid was ze namelijk niet

Nieuws

Denemarken zoekt Europese steun voor asielcentrum buiten EU

Denemarken wil woorden omzetten in daden, en nu echt werk maken van een asielcentrum buiten de EU. Hier moeten asielzoekers hun aanvraag gaan afwachten. Denemarken zoekt steun bij andere Europese landen om zo'n asielcentrum werkelijkheid te laten wor

Nieuws

Omtzigt woedend op belastingdienst om achterhouden dossiers: niets geleerd van toeslagenaffaire

Meerdere advocaten luiden de noodklok: de belastingdienst weigert in rechtszaken regelmatig om belangrijke dossiers vrij te geven, tegen de wet in. Maar de staatssecretaris van Financiën, Marnix van Rij (CDA), zegt dat dit "hun beleving in hun zaken"

Nieuws

Van der Plas: "Kabinet wil boeren met onmogelijke regelgeving weg hebben"

Vorige week werd bekend dat de boeren versneld hun mest moeten gaan wegvoeren van de Europese Commissie (derogatie), en dat het kabinet dit wekenlang voor de Tweede Kamer heeft verzwegen. BBB-leider Caroline van der Plas is woest: "Als je de boeren w

Nieuws

Rutte heeft plannen om migratie te beperken met strengere grenscontroles

Uit een gelekte notitie blijkt dat premier Mark Rutte plannen heeft om de hoge asielinstroom aan te pakken. Het kabinet wil fors meer geld investeren in de grenscontroles aan de EU en wil vaker én sneller afgewezen asielzoekers terugsturen. Naar verw