Wat is de toekomst van ons geld? Een dringende oproep van Mahir Alkaya

Opinie23 september 2022 3 minuten Marit Nubé
Alkaya

Wij staan aan het begin van een fundamentele ommezwaai in ons geldstelsel. Dit stelt SP-Kamerlid Mahir Alkaya. Afgelopen april verscheen het boek Van wie wordt ons geld?. Op het spel staat de toekomst van ons geld, of eigenlijk de nieuwe vorm daarvan: cryptovaluta. Als wij willen dat dit geldstelsel ten voordele komt van de gewone burger, zullen wij nu een uitgebreid maatschappelijk debat erover moeten voeren. Daarom doet Alkaya nu een oproep hiertoe.

Momenteel onderzoekt de Europese Centrale Bank de mogelijkheden om binnen een aantal jaar een digitale euro uit te uitbrengen. De belangrijke gesprekken hierover vinden plaats achter gesloten deuren in Frankfurt. Hoe de digitale euro eruit zal zien, en hoeveel privacy de consument zal hebben... deze ontwerpkeuzes zijn fundamenteel voor de dag van morgen. Het nieuwe geld is namelijk programmeerbaar, in tegenstelling tot zijn voorgangers. Nu hebben we nog de mogelijkheid om te kiezen voor het positieve scenario van meer vrijheid en zelfbeschikking, in plaats van het doemscenario van machteloosheid tegenover verre technocraten.

Toch lijkt er in politiek Nederland nog niets aan de hand. Niemand in de Tweede Kamer heeft het namelijk erover; het onderwerp leeft niet onder politici en burgers. Dit moet anders, vindt Alkaya: want de toekomstige vorm van ons geld heeft ingrijpende gevolgen voor de hele samenleving. Er moet een breed maatschappelijk debat komen. Hiertoe geeft de SP'er nu een aanzet. In een begrijpelijke, heldere schrijfstijl kenschetst hij het huidige geldstelsel en de gevolgen van de ommezwaai.

Bankencrisis
Het vertrekpunt van Van wie wordt ons geld? is de bankencrisis uit 2008. Ons huidige geldstelsel is gebaseerd op het beleid van commerciële banken. Maar in 2008 bleek dit systeem erg kwetsbaar, doordat de banken omvielen vanwege het roekeloze beleggedrag van topbankiers. Maar als de banken failliet gingen, zou er te veel maatschappelijke onrust ontstaan, en dus werden ze overeind gehouden met miljarden aan overheidsgeld.

Alkaya vond dit destijds een groot onrecht. In goede tijden houden de commerciële banken alle winst voor zichzelf, maar in slechte tijden zijn ze too big to fail en moeten ze gered worden met kostbaar belastinggeld. Daarom is ons huidige geldstelsel niet per se ideaal. Aan de macht zijn roekeloze bankiers die vooral aan hun eigenbelang denken, en minder aan het algemene belang van de samenleving.

Programmeerbaar
Maar het einde voor de bankiersdominantie is in zicht. Met de technologische ontwikkeling is er een nieuwe geldsoort mogelijk geworden: cryptovaluta. Dit geldstelsel wordt veel belangrijker, en zal uiteindelijk het huidige geldstelsel gaan overheersen. Aldus zullen de technocraten het stokje overnemen van de commerciële bankiers.

Deze ontwikkeling is onvermijdelijk, vanwege de technologische vooruitgang. Alkaya benadrukt dat sommige ontwikkeling onvermijdelijk is. Je kunt het vertragen, en soms tegenwerken, maar uiteindelijk is de geest uit de fles en is er geen weg meer terug. Dit geld voor cryptovaluta. In de komende jaren zullen commerciële banken hun macht steeds meer zien slinken, ten gunste van de cryptovaluta.

Daarom moeten wij ons in deze nieuwe geldsoort gaan verdiepen, vindt Alkaya. Dit is belangrijk, want de opties met cryptovaluta zijn talrijk vanwege diens programmeerbaarheid. Zo kan het nieuwe geldstelsel een bevrijding worden voor de gewone burger, of juist een onderdrukking van totale surveillance en geldcontrole. In het beste geval maken alle belanghebbenden in de samenleving de juiste afwegingen, en komen ze tot een middenweg. Dan kan het nieuwe geld juist democratisch, verbindend werken. 

Maar zo ziet het er voorlopig niet naar uit. De fundamentele keuzes over de programma's wordt gemaakt door de machthebbers in Frankfurt en de technocraten van Facebook achter gesloten deuren. Dit zou wel eens slecht kunnen eindigen, omdat hun belang natuurlijk niet die van de gewone burger is. 

Maatschappelijk debat
Daarom moet de burger zijn plek opeisen in de discussie over digitaal geld. Hij moet ervoor zorgen dat óók zijn belangen behartigd zullen worden. Alleen dan kan het toekomstige digitale geld meer eigendom van hem worden dan het bankgeld nu. En dan staat hij, tenslotte, een stuk steviger in zijn schoenen tegenover de Europese machthebbers en de Amerikaanse technocraten.

Want dit is eigenlijk het kernthema van Alkaya's boek: de positie van de gewone burger tegenover de vermogende machthebbers. In dit huidige geldstelsel, met de commerciële banken, zijn de verhoudingen erg ongelijk. Maar door de naderende ommezwaai kan de burger zich juist bevrijden van de heerschappij van roekeloze bankiers, en zo in een betere wereld gaan leven.

Maar dit gebeurt zeker niet vanzelf. Daarom moet er nu een maatschappelijk debat over komen.

Meerartikelen

Kuipers
Achtergronden

Kuipers doet boekje open over plotselinge vertrek: "Uitslag D66 was teleurstellend"

Ernst Kuipers, voormalig minister van Volksgezondheid voor D66, heeft onthuld dat zijn plotselinge vertrek begin dit jaar onvermijdelijk was, ondanks de vele vragen die het opriep. Dit verklaarde hij in een interview met NRC. "Als zittend minister ku

Bent
Achtergronden

Leraar bespuugd, geschopt en uitgekocht na deelname aan anti-islamprotest

De Zweedse leraar Bent Andersen (59) nam in november deel aan een anti-islamprotest. Als gevolg hiervan werd hij geslagen, geschorst van zijn werkplek en gedwongen te stoppen met lesgeven. "Ik heb het recht om mezelf te uiten en te demonstreren", ver

Trans
Nieuws

Lokale overheid neemt voogdij over omdat ouders weigeren genderfluïditeit kind te erkennen

Een echtpaar uit Indiana (Verenigde Staten) heeft beroep aangetekend bij de Hoge Raad nadat hun kind door de kinderbescherming uit huis werd geplaatst toen de ouders weigerden de door hen gekozen naam en voornaamwoorden te gebruiken. Mary en Jeremy C

azc
Nieuws

Drentenaren in verzet tegen komst groot azc in dorpje van minder dan 4.000 inwoners

Inwoners van het Drentse Tynaarlo zijn een petitie gestart tegen de komst van een asielopvang voor 250 mensen. Het Drentse dorpje Vries telt nog geen 4000 inwoners, maar politici en het COA willen er een azc van 250 neerzetten. 'Deze petitie richt zi

Politie
Nieuws

Man veroorzaakt zeven autobranden in één nacht

De Haagse politie is op zoek naar een pyromaan. De politie heeft deze week beelden vrijgegeven van een man die in 2023 zeven auto's in de brand heeft gestoken.  'In totaal werden er 7 auto's in de brand gestoken. Deze autobranden vonden plaats in de

Politie
Video

Italiaanse politie maakt korte metten met Palestijnse mars

Donderdag vond er een Palestijnse mars plaats in Pisa. Maar omdat er geen toestemming was afgegeven, besloot de politie flink in te grijpen. Online circuleren er nu video's van de confrontatie tussen de politie en pro-Palestijnse betogers. Vooral stu

Biden
Fun

Trump deelt satirische video van Biden die naar bejaardenhuis gaat

Donald Trump heeft weer eens hard uitgehaald naar de Amerikaanse president Joe Biden. Biden, die niet bepaald bekend staat om zijn goede mentale en fysieke staat, wordt in een bewerkte video door Trump neergezet als een oude man op weg naar een bejaa

Zelensky
Peiling

9 op 10 Europeanen denkt dat Oekraïne oorlog niet gaat winnen

Europeanen zijn een stuk pessimistischer geworden over de kansen van Oekraïne om de oorlog tegen Rusland te winnen. Gemiddeld gelooft slechts één op de tien dat Zelensky Poetin gaat verslaan. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van ECFR. Na bijna twee jaa

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

XR
Nieuws

Extinction Rebellion kondigt nieuwe A10-blokkade voor zaterdag 24 februari

Klimaatorganisatie Extinction Rebellion kondigt vrijdag weer een nieuwe demonstratie aan. De volgende dag, zaterdag 24 februari, zullen klimaatactivisten de A10 bij Amsterdam ontregelen. Waarom nu juist de A10 in Amsterdam? Dit zegt XR erover: 'ING i

Rama Meloni
Nieuws

Meloni's asieldeal komt er definitief: Albanees parlement stemt in

De asieldeal van Giorgia Meloni gaat er definitief komen. Het Albanese parlement heeft ingestemd met het plan om Italiaanse bootmigranten op te vangen in Albanië. Het doel van de asielopvang is om vluchtelingen te ontmoedigen in hun voornemen om de o

Palestina
Opinie

Anti-Israël leugens in het kwadraat: genocide en Apartheid

U kent de steeds terugkomende beschuldigingen van de pro-Palestijnen richting Israël: het is een koloniale staat die zich schuldig maakt aan genocide en het heeft bovendien een apartheidsregime. Waarom juist deze aantijgingen? Omdat dit in de wereld

Ouaali
Nieuws

Marokkaanse Nederlander wil emigreren vanwege PVV en 'racistische armoedzaaiers'

Vlogger Youness Ouaali wil verhuizen naar Marokko. Volgens hem is Nederland een 'akelig land' vol met 'kansloos kutvolk' en 'racistische armoedzaaiers'. Ook de populariteit van rechtse partijen als PVV, VVD, NSC en BBB kan hij weinig waarderen. Momen

Bukele
Achtergronden

President haalt uit naar 'ondemocratische' George Soros: "Wie heeft hem gekozen?"

Nayib Bukele, de president van El Salvador, haalt flink uit naar George Soros. Volgens Bukele heeft Soros geen democratisch mandaat. Daarom vindt hij het wrang dat de Hongaars-Amerikaanse filantroop inspraak heeft bij het bepalen van beleid en wetten

Wuppertal
Nieuws

Moslim steekt medeleerlingen neer op Duitse school: veel gewonden

Donderdag vond er een steekpartij plaats op een middelbare school in Wuppertal. Na een ruzie begon een moslimleerling zijn schoolgenoten neer te steken, waarbij minstens vier gewonden vielen. Inmiddels is hij gearresteerd. De steekpartij vond plaats

Kuipers
Nieuws

Derksen haalt uit naar "lafaard" Ernst Kuipers: "Hij is gevlucht"

De commentatoren van Vandaag Inside hebben geen woord over voor voormalig D66-minister Ernst Kuipers. Kuipers stopte zes weken geleden plotsklaps als minister. Hij gaf aan een nieuwe baan te hebben en direct zijn ministerschap neer te leggen. Wekenla

Contant geld
Onderzoek

Tieners betalen vaak met contant geld

Jongeren, geboren tussen 1995 en 2010, betalen vaker met contant geld dan volwassenen. Maar liefst een kwart van alle betalingen rekent deze leeftijdsgroep cash af. Experts zijn verrast over deze ontwikkeling. Gemiddeld doen Nederlanders 20,5 procent

Migratie
Nieuws

Brits rapport onthult dat belastingbetaler 24 miljard pond kwijt is aan werkloze migranten sinds 2020

Een nieuw Brits rapport onthult dat de Britse belastingbetaler bijna 24 miljard pond heeft uitgegeven aan werkloze migranten die sinds 2020 niets bijdragen aan de economie. Robert Bates, onderzoeksdirecteur bij het Centrum voor Migratiebeheersing, ve

Politie
Nieuws

Meer dan de helft van neergestoken jongeren zijn bekend bij de politie

In het jaar 2021 zijn 275 mensen opgenomen in het ziekenhuis na een steekincident, zo blijkt uit gegevens van het CBS. Onder hen was ongeveer een vijfde deel jonger dan 20 jaar. Opvallend is dat meer dan de helft van deze jongeren die werden neergest

Contant
Nieuws

Doel om makkelijker contant geld op te nemen weer niet gehaald; Geldmaat komt afspraken niet na

De grote banken hebben moeite om hun belofte na te komen om de beschikbaarheid van geldautomaten op peil te houden. Door storingen of onderhoud kan het voorkomen dat mensen geen geld kunnen opnemen bij geldautomaten. Sinds het einde van de zomer heef

Klimaat
Onderzoek

CBS: Rijke, hoogopgeleide autochtonen Nederlanders leven meest gesegregeerd

Mensen met een hoog inkomen wiens ouders in Nederland zijn geboren, onderhouden minder contacten met mensen van een andere afkomst in hun sociale netwerk dan Nederlanders met een migratieachtergrond. Dit is een bevinding uit een onderzoek uitgevoerd