Al in september 2022 werd bekend dat de Europese Unie een uitzonderingsregeling voor Nederlandse boeren gaat afschaffen. Dankzij deze regeling mochten Nederlandse boeren  jarenlang meer mest uitrijden ('derogatie') dan andere Europese boeren. Maar vorig jaar besloot de EU dat de Nederlandse boeren vanaf 2026 onder dezelfde regels moet gaan opereren als alle andere boeren. 

Maar dit zou niet in één keer te hoeven gebeuren. Anders zouden boeren namelijk plotseling met een groot mestoverschot kampen, wat een grote financiële klap tot gevolg zou hebben. De Europese Unie stelde daarom een stapsgewijze afbouwfase voor, waarbij de boeren vanaf 1 januari 2024 minder mest mochten gaan uitrijden, totdat ze vanaf 2026 bij de gewenste hoeveelheid zouden aankomen. Er werd bovendien compensatie voor de boeren aangekondigd.

Vervroegde afbouwfase
Maar vrijdag bracht Landbouwminister Piet Adema (ChristenUnie) slecht nieuws. De Europese Commissie is al langer ontevreden over de waterkwaliteit in landbouwgebieden in Nederland, en wil daarom vaart maken met de afschaffing van de uitzonderingsregeling  voor Nederlandse boeren. Adema is daarom gesommeerd om de beperking al vanaf 1 januari 2023 in te voeren, in plaats van een jaar later, per 1 januari 2024. Boeren zijn witheet: "De EU heeft Adema bij de ballen, en ons ook."

Maar dat is niet het enige. Het kabinet blijkt namelijk al halverwege december een brief van de Europese Commissie te hebben ontvangen over deze vervroegde afbouwfase. Maar minister Adema heeft de Kamer toen niet destijds geïnformeerd. Volgens Wilders heeft het kabinet de Tweede Kamer voorgelogen: 'Leugens en bedrog. Kamer voorgelogen en boeren voor de gek gehouden.' 

Ook BBB-leider Caroline van der Plas is woest: "Als je de boeren weg wilt hebben, kun je dat op allerlei manieren doen. Dat kun je doen via verboden, via onteigening, via demoniseren, of je doet het via onmogelijke regelgeving. En die laatste weg is eigenlijk het makkelijkste. Je zorgt ervoor dat het beleid niet uitvoerbaar is, wijst daarna steeds met een beschuldigende vinger - bijvoorbeeld over natuur die geen dag meer kan wachten - en voeg daar kostprijsverhogende maatregelen aan toe, net zo lang tot zelfs de laatste doorzetter het bijltje erbij neergooit."

PVV dient motie van wantrouwen in
Ook PVV-Kamerlid Alexander Kops is woest, en hij laat het niet alleen bij woorden. Donderdag dient hij een motie van wantrouwen in tegen Adema.

Kops kondigt aan: "Liegen en bedriegen. Op meerdere momenten heeft deze minster bewust cruciale informatie achtergehouden en de Kamer en de boeren keihard voor de gek gehouden. En gisteren in het commissiedebat is er met de uitleg van de minister niet bepaald beter op geworden. Eigenlijk alleen maar erger. Want hij zei dat hij de Kamer en de boeren niet had geïnformeerd, omdat er anders 'onrust was ontstaan'. Jawel: 'onrust'. Met andere woorden: de minster wist dat het niet deugde. Hij wist dat hij fout zat. Hij wist dat er ellende van zou komen, en juist daarom zweeg hij."

Hij vervolgt: "Dat is natuurlijk onacceptabel. Boeren zijn, zoals altijd, zwaar de klos. Opnieuw: dat is onacceptabel. Feit is en blijft dat de minister informatie bewust heeft achtergehouden, heeft gefaald, heeft gelogen. Feit is en blijft dat dat een politieke doodzonde is. En dat kan maar één ding betekenen, namelijk: wegwezen."

Daarna leest Kops een motie van wantrouwen voor tegen Landbouwminister Adema. De motie is echter wel verworpen: onder meer het hele kabinet stemde tegen.

Alexander Kops dient motie van wantrouwen in tegen Piet Adema (minister LNV) #TweedeKamer pic.twitter.com/lg0D6ebFzM

— Arnews (@ARnewsNL) January 26, 2023