Zembla verzint rechtse haatreacties in eigen uitzending

Nieuws 28 september 2023 4 minuten Marit Nubé
Zembla
Zembla

In een uitzending over online haatreaties blijkt het NPO-onderzoeksprogramma Zembla berichten van rechtse internetgebruikers zelf te hebben gefabriceerd. Mensen worden uitingen in de mond gelegd die ze nooit hebben gezegd, of waartegen ze zich zelfs expliciet hebben uitgesproken. Dit onthult Blckbx. De onjuiste weergaven van Twitter-berichten werd vorige maand op nationale televisie uitgezonden. Hierna zou één van de twitteraars zijn ontslagen. Desondanks verdedigt Zembla-redacteur Vincent Verweij in een telefonische reactie zijn werkwijze.

Op 28 augustus werd de aflevering 'Online hufters' uitgezonden van het NPO-programma Zembla. Het thema was online haatreacties aan politici, lhbti'ers, Joden en vrouwen. In de uitzending werd er een aantal van zulke haatreacties getoond. Maar na onderzoek van Blckbx-redacteur David Boerstra blijkt dat deze reacties totaal zijn verdraaid, vertelt hij woensdag bij Blckbx.

In de uitzending gaat Zembla-redacteur Vincent Verweij naar het huis van een vrouw toe. Hij confronteert haar daar met een online bericht dat ze zou hebben verstuurd. Zo zegt hij dat ze 'D66'ers moeten op de brandstapel' zou hebben getweet. Maar dit blijkt onjuist: uit de oorspronkelijke tweet blijkt dat de vrouw zei dat 'D66 op de brandstapel moeten', dus de partij. Omdat het niet om personen gaat, is deze uitlating niet strafbaar.

Maar Zembla heeft geen spijt van de verdraaiing. Als Boerstra na afloop Verweij hiermee telefonisch confronteert, zegt Verweij dat hij naar zijn weten journalistiek zuiver heeft gehandeld. In hetzelfde bericht spreekt de vrouw namelijk van 'machtswellustelingen, en dus gaat het volgens Verweij wel degelijk over de personen zelf. Volgens Verweij hebben journalisten nu eenmaal de behoefte om teksten samen te vatten.

'Vluchtelingen gaan gelyncht worden'
Daarnaast laat Zembla in de uitzending een anonieme tweet zien: 'Er gaan vluchtelingen gelyncht worden. Optyfen die gelukszoekers.'

Maar ook deze tekst blijkt totaal gefabriceerd. Boerstra heeft namelijk de oorspronkelijke reactie toegestuurd gekregen van de anonieme auteur. Hierin zegt de auteur (Mr B) te verwachten dat binnenkort de waarheid uit gaat komen: 'Dat zou me niet verbazen. Of er gaan daders gelyncht worden. Justitie doet niets tegen "asielzoekers" en "vluchtelingen". Beide opties zijn niet okay. Ik ben er voor om ze direct weer de grens over te zetten. Optyfen me die geluszoekers', aldus de oorspronkelijke tweet.

In de oorspronkelijke tweet spreekt de auteur (Mr B) zijn expliciete afkeuring uit voor het eventuele scenario dat mensen voor eigen rechter gaan spelen (dus een lynchpartij). Bovendien gaat het lynchen niet om vluchtelingen, maar om andere mensen. De auteur geeft aan dat hij liever wil dat de vluchtelingen over de grens worden gezet, en niet worden gelyncht. Daarnaast staat het woord 'vluchtelingen' in de oorspronkelijke tweet tussen aanhalingstekens, maar in de Zembla-uitzending is dit weggehaald.

Maar ook ditmaal vindt Zembla-redacteur Vincent Verweij dat hij journalistiek zuiver gehandeld heeft. Dit laat hij weten in een telefonische reactie aan Boerstra. Hier is de Blckbx-redacteur het mee niet eens: "Deze tweets zijn naar eigen inzicht en eigen overtuiging geredigeerd. Deze tweet heeft hij (Mr B, red.) zelf nooit de deur uitgestuurd."

Ontslagen na gefabriceerde tweet
Boerstra heeft experts gebeld over het redigeren van teksten, vertelt hij bij Blckbx. Zijn vraag luidt: hoe ver mag een journalist gaan in het herschrijven van tweets? Als antwoord krijgt Boerstra twee vereisten: de oorspronkelijke uitlatingen mogen niet uit de context worden gerukt, én het moet duidelijk zijn dat de tekst is geredigeerd. Aan beide voorwaarden heeft Zembla zich niet gehouden, concludeert Boerstra.

Bovendien blijken de gevolgen van de verdraaide tweets groot. De auteur, Mr B, zegt tegen Boerstra namelijk dat hij zijn baan is kwijtgeraakt door Zembla. Na de uitzending eind augustus werd hij op het matje geroepen door zijn leidinggevende, en werd hij ontslagen, vertelt hij bij Blckbx.

Boerstra verwacht zeker nog dat dit verhaal "een staartje zal krijgen". "Allereerst heeft Vincent Verweij mij verboden om het telefoongesprek te gebruiken dat ik met hem heb gevoerd," vertelt hij. "Maar wij hebben een afweging gemaakt wat er zwaarder weegt: de privacy van Verweij in dit gesprek, of de gevolgen van deze praktijken. Namelijk dat een jongen zijn baan is kwijtgeraakt, en als dit soort methodes van journalisten doorgang blijven vinden."

NPO in de fout
Het is niet de eerste keer dat nieuwsprogramma's van de NPO in de fout gaan met feiten. In juli kwam Nieuwsuur met een expliciete rectificatie vanwege een misleidend onderzoek naar de online haatreacties aan Sigrid Kaag. Ook bleek NOS desinformatie te verspreiden over vermeend beleid van Giorgia Meloni. Na kritische reacties paste NOS de tekst aan.

Daarnaast verspreidde de NOS dubieuze feiten over de hoge temperaturen in Zuid-Europa. Ook citeerde NOS vorig jaar meermaals FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren verkeerd in zijn uitspraken over een 'fluwelen revolutie'. Tot slot blunderde EenVandaag met feiten over de effectiviteit van de grenshekken van Hongaarse premier Viktor Orbán.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economie
Nederland onderschat de groeiende drugscriminaliteit en een te tolerant drugsbeleid maakt de problemen volgens antropoloog en oorlogsjournalist Teun Voeten alleen maar erger. In zijn nieuwe boek Fentanyl: Hoe een zware pijnstiller in handen viel van nietsontziende drugskartels beschrijft hij hoe de Verenigde Staten in een verwoestende drugscrisis terechtkwamen. Tegenover NieuwRechts waarschuwt hij dat het ook in Nederland de verkeerde kant op gaat. Als voorbeelden noemt Voeten de toenemende crackproblematiek in Amsterdam, de macht van drugskartels en het beleid van progressieve partijen. Vooral D66 krijgt stevige kritiek. "Wij noemen D66 altijd Drugs 66." Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Nederland is een narcostaat en niemand die het wil zien. Oorlogsjournalist Teun Voeten slaat alarm

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

Koeien
Nieuws

Boeren in Groene Hart moeten wijken voor natuur, desnoods via gedwongen onteigening

Een aantal melkveebedrijven in het Groene Hart moet plaatsmaken voor natuur. De provincie Zuid-Holland wil dat boeren in de Meijegraslanden hun bedrijfsvoering veranderen of uit het gebied vertrekken. Als dat niet vrijwillig lukt, sluit de...

Boekholt
Nieuws

D66-minister bevestigt: migratie vraagt 340.000 woningen in tien jaar

Migratie vraagt de komende tien jaar zo'n 340.000 extra woningen. Dat bevestigt minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) in een brief aan PVV-Kamerlid Mooiman. Ook zet zij drie berekeningen naast elkaar van het aandeel sociale...

Europese vlaggen
Nieuws

Brussel wil 45 miljard lenen voor Oekraïne via gemeenschappelijke EU-schulden

De Europese Commissie wil opnieuw 45 miljard euro lenen om Oekraïne financieel te ondersteunen. Dat gebeurt via gezamenlijke Europese schulden, waarbij EU-lidstaten de jaarlijkse rente betalen. Oekraïne hoeft de hoofdsom pas terug te betalen indien...

Bart van den Brink
Nieuws

Vijf keer betrokken bij incidenten, en toch blijven: minister ziet geen ruimte om asielvergunning in te trekken

Asielzoekers die steeds weer voor overlast zorgen in een azc, houden in de praktijk gewoon hun verblijfsvergunning. Dat blijkt uit antwoorden van asielminister Bart van den Brink aan de Tweede Kamer. Zolang er geen onherroepelijke veroordeling is...

Kerk
Nieuws

Kerken en monumenten kleuren rood voor vervolgde christenen

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen, Madrid en Rotterdam: op talloze plekken in Europa kleurden woensdagavond gebouwen rood. Met de actie RedWednesday vroeg de katholieke hulporganisatie Kerk in Nood aandacht voor christenen die om hun...

Zembla
Nieuws

Wiskundedocent mag geen les meer geven na kooigevechten met neonazi's op eigen erf

Een wiskundedocent van scholengemeenschap Stad & Esch in Meppel mag per direct geen les meer geven. De school nam het besluit nadat onderzoeksprogramma Zembla beelden naar buiten bracht van kooigevechten met neonazi's op zijn erf in Zuidwolde. Bij de...

Jonker
Nieuws

PRO-jongere weet verschil niet tussen kernwapens en kerncentrales

Een demonstratie tegen kerncentrales in Groningen heeft een opmerkelijk filmpje opgeleverd. Een bestuurder van de landelijke PRO-jongerentak, Tim Jonker (23), kreeg vragen over een protestbord met het woord 'kernkop', terwijl de demonstratie juist...

IS
Nieuws

Iraanse vluchteling dreigt met aanslag op kleuterschool: OM eist celstraf

Een 41-jarige Iraanse vluchteling uit Ouderkerk aan den IJssel heeft gedreigd een kleuterschool aan te vallen en een kind te vermoorden. Hij stuurde ook een vlag van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) naar de gemeente Krimpenerwaard. Woensdag...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Koran
Nieuws

Nederlandse halalbank Sifr in financiële problemen: miljoen van investeerders op

De Nederlandse islamitische financiële dienstverlener Sifr zit in grote problemen. Het bedrijf wilde moslims laten bankieren zonder rente en werkte aan een halalhypotheek. Maar de samenwerking met een buitenlandse betaalpartner is beëindigd en...

D66
Nieuws

Sten (18) dient klacht in na like van D66-wethouder bij doodswens

De 18-jarige Sten Jansen uit Angeren heeft een officiële klacht ingediend tegen D66-wethouder Léon Dekkers van Lingewaard. Dekkers gaf op Facebook een like aan een reactie waarin Jansen de dood werd gewenst. Dekkers noemt het een ongeluk en...

Hilversum
Nieuws

Pro en FVD grootste winnaars verkiezingen nieuwe gemeente Hilversum-Wijdemeren

Pro is de grootste partij in de nieuwe gemeente Hilversum. Bij de herindelingsverkiezingen van woensdag haalde de fusiepartij van GroenLinks en PvdA volgens de voorlopige uitslag 7 van de 37 zetels. Forum voor Democratie, die voor het eerst meedeed...

Europees Parlement
Nieuws

Brussel versoepelt stikstofregels voor energietransitie, niet voor woningbouw

Brussel maakt een uitzondering op de stikstofregels voor projecten die nodig zijn voor de energietransitie, maar woningbouw en andere bedrijfsprojecten krijgen die ruimte niet. Door een voorlopig akkoord tussen het Europees Parlement en de...

Utrecht Overvecht
Nieuws

Syrische asielzoeker steekt Marleen (25) zonder aanleiding neer: OM eist vier jaar cel en tbs

Een 19-jarige Syriër die vorig jaar een jonge vrouw bij station Utrecht Overvecht neerstak, moet volgens het Openbaar Ministerie vier jaar de cel in en daarna verplicht worden behandeld in een tbs-kliniek. Yousef A. stak de destijds 25-jarige Marleen...

Sikkema
Nieuws

PRO-burgemeester benoemd in gemeente waar GroenLinks 2,1% van de stemmen kreeg

Nissewaard krijgt naar verwachting een burgemeester van Progressief Nederland (PRO), terwijl haar oude partij GroenLinks bij de gemeenteraadsverkiezingen nauwelijks stemmen trok. Met 631 stemmen, goed voor 2,1 procent, eindigde GroenLinks in maart...

Destinus
Nieuws

Nederlandse wapenfabrikant jaagt op Russische drones: 'Je rommelt jezelf oorlog in'

Medewerkers van de Nederlandse wapenfabrikant Destinus hebben in Oekraïne zelf deelgenomen aan de strijd tegen Russische drones. Ook hielpen zij Oekraïense militairen bij het lanceren van aanvalsdrones richting Rusland. Dat blijkt uit onderzoek van...

Sinterklaas
Nieuws

Linkse partijen woedend na komst zwarte pieten bij intocht: 'Walgelijk'

Tijdens de Sinterklaasintocht op Scheveningen liepen zaterdag onverwacht zwarte pieten mee, terwijl de officiële stoet alleen uit roetveegpieten bestond. Hun aanwezigheid leidde tot verontwaardiging bij linkse politieke partijen, die willen weten...

Leerdam
Onderzoek

Slavernijmuseum dreigt bodemloze geldput te worden: miljoenen tekort nog vóór eerste bezoeker

Het Nationaal Slavernijmuseum bestaat nog alleen op papier, maar heeft al bijna 100 miljoen euro aan overheidsgeld toegezegd gekregen. Het is niet genoeg. De bouw kost 22,3 miljoen euro meer dan begroot, de inrichting is niet betaald en na de opening...

FVD
Achtergronden

FVD royeert twee leden na onthulling over neonazistische kooigevechten; ook FVD-raadslid verzocht op te stappen

Forum voor Democratie heeft twee leden uit de partij gezet. Uit onderzoek van Zembla bleek dat ze aanwezig waren bij vechtwedstrijden van een extremistisch netwerk. Ook FVD-gemeenteraadslid Ramon van Asch uit ‘s-Hertogenbosch was aanwezig bij zo'n...

Maurice de Hond
Nieuws

Openbaar Ministerie eist twee maanden cel tegen Maurice de Hond

Het Openbaar Ministerie heeft woensdag twee maanden cel geëist tegen opiniepeiler Maurice de Hond. Volgens justitie heeft de 79-jarige zich schuldig gemaakt aan smaad en smaadschrift in de Deventer moordzaak. De zaak gaat over uitlatingen die De Hond...

Westerveld
Achtergronden

De 8 bizarste PRO-uitspraken in het asieldebat: de schuld ligt bij 'rechtse kabinetten'

De asielinstroom terugdringen? Volgens PRO-Kamerlid Lisa Westerveld kan Nederland daar weinig voor doen. Uitgeprocedeerde asielzoekers naar Rwanda sturen noemt ze 'het dumpen van mensen' en een stap richting extreemrechts. Tijdens het asieldebat...