Stroom wordt fors duurder door windmolens op Noordzee
Vanaf 2027 zullen stroomverbruikers in Nederland jaarlijks aanzienlijk meer moeten betalen voor het transport van elektriciteit. Netbeheerder Tennet heeft aangegeven dat de tarieven tot 2035 jaarlijks gemiddeld met 5 procent zullen stijgen ten opzichte van het huidige niveau. Deze stijging kan de energietransitie remmen, vooral omdat grootverbruikers mogelijk minder zullen elektrificeren.
De belangrijkste oorzaak van de stijgende kosten is de verwachte toename van windenergieproductie op de Noordzee, meldt de Volkskrant. Deze capaciteit moet de komende jaren verviervoudigen tot meer dan 21 gigawatt. Het aansluiten van deze offshore-windparken op het hoogspanningsnet brengt echter aanzienlijke kosten met zich mee. Tennet voorspelt dat in 2034 ongeveer 60 procent van de totale kosten die het in rekening brengt, gerelateerd zullen zijn aan deze zeegebonden stroominfrastructuur.
Tot nu toe werden de kosten voor deze 'stopcontacten op zee' gedekt door algemene middelen. Voor toekomstige windparken zullen deze kosten echter worden doorberekend aan de stroomgebruikers.
Naast de kosten voor windparken, dragen ook andere investeringen in het hoogspanningsnet bij aan de stijging. De prijzen voor materiaal en arbeid zijn bovendien fors toegenomen. Voor het eerst heeft Tennet een prognose opgesteld die tien jaar vooruitkijkt, in plaats van de gebruikelijke twee jaar. Dit moet de markt meer inzicht geven en helpen bij het maken van langetermijnplannen, zegt Frank Woessink, hoofd marktregulering bij Tennet.
Uitdagingen voor bedrijven
De stijgende tarieven creëren een dilemma voor bedrijven die hun processen willen elektrificeren. Dit kan ertoe leiden dat investeringen worden uitgesteld, wat de kosten verder kan verhogen omdat de investeringen in netuitbreiding over minder gebruikers moeten worden verdeeld. Zo stelde Vattenfall de bouw van een reuzeboiler uit vanwege de hoge netwerkkosten en legde zinksmelterij Nyrstar in Budel afgelopen winter de productie stil vanwege de hoge tarieven.
Ook huishoudens zullen de gevolgen van de hogere kosten voelen. Momenteel betaalt een gemiddeld huishouden jaarlijks 124 euro aan Tennet via de stroomrekening. In 2030 zal dit bedrag stijgen tot 181 euro, exclusief inflatie.
Europese samenwerking
Tennet benadrukt het belang van een gelijk speelveld binnen Europa om te voorkomen dat bedrijven in andere EU-lidstaten minder betalen voor het gebruik van hoogspanningsnetten. De netbeheerder stelt voor om specifieke steunmaatregelen te overwegen, zowel voor bedrijven als voor huishoudens, om het draagvlak voor de energietransitie te behouden.
Een andere mogelijke oplossing is het verhogen van de kosten voor geëxporteerde elektriciteit, zodat ook het buitenland bijdraagt aan de kosten van de zeegebonden stroominfrastructuur. Tennet verwacht dat in 2045 ongeveer 5 tot 15 procent van de totale kosten gerelateerd zullen zijn aan de export van elektriciteit.
