Rechtse verkiezingswinnaar vooralsnog uitgesloten van Oostenrijkse regeringsdeelname
Oostenrijk verkeert in een politieke impasse na de nationale verkiezingen van vorige maand. President Alexander Van der Bellen, oud-prominent van de Groene partij, heeft nog geen enkele partij een mandaat gegeven om een regering te vormen. Dit is hoogst opmerkelijk, omdat de rechts-populistische FPÖ als duidelijke winnaar uit de bus kwam met 28,8 procent van de stemmen. Er circuleren al geruchten dat de partij uitgesloten dreigt te worden bij de coalitievorming.
Na gesprekken met de leiders van de FPÖ, de conservatieve ÖVP, de sociaaldemocratische SPÖ, de liberale NEOS en de Groenen in het Hofburg-paleis in Wenen, maakte Van der Bellen woensdag duidelijk dat hij meer helderheid verwacht van de drie grootste partijen. Pas dan zal hij overgaan tot het verlenen van een mandaat.
Hoewel de FPÖ de meeste stemmen behaalde en Kickl aanspraak maakt op het kanselierschap, is de partij geïsoleerd door een gebrek aan vertrouwen van de andere politieke partijen. “De FPÖ is de winnaar van de verkiezingen en Kickl claimt het kanselierschap, maar niemand vertrouwt hem genoeg om een coalitie te vormen. Met wie moet hij onderhandelen?” zegt Van der Bellen.
Hoewel Van der Bellen als Oostenrijkse bondspresident het algemene politiek belang hoort te dienen, was hij in het verleden bepaald niet politiek neutraal. Van 1997 tot 2008 was hij de federale woordvoerder van de Groene partij in Oostenrijk en van 1999 tot 2008 was hij hun fractieleider in de Nationale Raad.
Uitsluiting bij nieuwe coalitievorming?
Volgens de Oostenrijkse president is de huidige politieke situatie ongebruikelijk en vraagt deze om zorgvuldigheid. “Normaal gesproken krijgt de winnaar van de verkiezingen de kans om als eerste onderhandelingen te voeren, maar de huidige situatie is allesbehalve gewoon,” aldus Van der Bellen. Hij benadrukte dat hij duidelijkheid eist van de belangrijkste partijen over hun bedoelingen en of ze bereid zijn tot samenwerking.
Van der Bellen roept de leiders van de FPÖ, de ÖVP en de SPÖ op om met elkaar in gesprek te gaan. Hij wil dat Kickl, huidig kanselier Karl Nehammer (ÖVP) en Andreas Babler (SPÖ) samen aan tafel gaan zitten om de impasse te doorbreken.
Ondertussen gaan de geruchten dat Nehammer, ondanks de verkiezingsnederlaag van zijn ÖVP, een driepartijencoalitie overweegt met de liberalen van NEOS en de SPÖ. Het is echter onduidelijk hoe de sociaaldemocraten zullen reageren op deze mogelijke samenwerking. Een coalitievorming lijkt in ieder geval complex en langdurig te worden, waarbij de kans op nieuwe verkiezingen niet uitgesloten is.
De FPÖ heeft zich in het verleden sterk heeft uitgesproken tegen massale immigratie. Ook staat de partij kritisch tegenover de sancties tegen Rusland en Oostenrijkse betrokkenheid bij de oorlog in Oekraïne. In plaats daarvan pleit de partij voor het handhaven van de Oostenrijkse neutraliteit, een standpunt dat hen verder isoleert van de andere partijen.
