Op papier lijkt België er goed voor te staan. Het totale werkloosheidspercentage ligt rond de 5,8 procent. Maar wie inzoomt, ziet twee verschillende landen. Onder mensen die in België zijn geboren, is de werkloosheid slechts 4,5 procent. Een van de laagste cijfers in Europa. Bij inwoners die afkomstig zijn uit landen buiten de EU ligt dat cijfer echter op 14,5 procent. Meer dan drie keer zo hoog, meldt La Gaceta.

Deze verschillen waren binnen de regering al langer bekend, maar bleven jarenlang onuitgesproken. Minister van Werk David Clarinval besloot dat taboe te doorbreken. Hij legde uit dat veel nieuwkomers vastlopen door taalproblemen en moeite hebben met administratie en regels. Volgens hem maakt dat de stap naar werk veel lastiger.

Strengere regels en minder vangnet
Het kabinet wil daarom meer geld steken in taallessen, begeleiding en opleidingen. Tegelijkertijd grijpt het in aan de andere kant van het systeem. Werkloosheidsuitkeringen worden strenger. Het wordt moeilijker om jarenlang een uitkering te houden. Ook mensen die lang ziek zijn, krijgen te maken met strengere medische controles.

Clarinval zegt dat het doel helder is: iedereen moet meedoen op de arbeidsmarkt. “Er is geen reden waarom een deel van de bevolking in permanente uitsluiting blijft,” benadrukt hij. De minister verwijst ook naar de duizenden fraudegevallen die de inspectie vorig jaar vond.

Migratiebeleid naar het midden van het debat
Premier Bart De Wever schuwt het conflict niet. Hij noemt het huidige migratiebeleid de “wortel van al onze problemen”. Hij wil de regels voor gezinshereniging aanscherpen, hogere inkomenseisen invoeren en de periode waarin nieuwkomers zonder werk in België mogen verblijven inkorten. Volgens De Wever kan de arbeidsmarkt alleen herstellen als de instroom beheersbaar blijft.

Groeiend ongemak in de samenleving
De economische zorgen komen bovenop een bredere malaise. België kampt al jaren met infiltratie van georganiseerde misdaad in havens, politiediensten en soms zelfs rechtbanken. Een Antwerpse rechter waarschuwde onlangs dat het land te maken heeft met “een gestructureerde dreiging die de legitimiteit van de staat aantast”.

Volgens meerdere experts versterken arbeidsproblemen en integratieachterstanden deze spanningen.

Brussel hoopt op rust en herstel
De regering ziet het verkleinen van de kloof op de arbeidsmarkt als een sleutelvoorwaarde voor herstel. Als meer mensen met buitenlandse wortels werk vinden, neemt volgens het kabinet niet alleen de druk op de sociale zekerheid af. Het zou ook helpen om andere Belgische problemen beter aan te pakken: een hoge staatsschuld, verouderde infrastructuur en een politiek klimaat dat steeds instabieler wordt.

Het plan is duidelijk. Integratie moet sneller, de controle strenger, en de arbeidsmarkt toegankelijker. België wil de achterstand wegwerken die lange tijd werd verzwegen – en nu eindelijk open op tafel ligt.