Franse rechters herstellen milieuzones na afschaffing door parlement: 'Beperkt democratie'
De Franse milieuzones, de zogeheten 'lage-emissiezones' blijven toch bestaan, ondanks een eerdere stemming in het parlement om ze af te schaffen. De Constitutionele Raad heeft de afschaffing teruggedraaid. Daarmee blijft de maatregel overeind die 'oude en vervuilende auto’s' uit delen van Franse steden moet weren. De beslissing zorgt voor nieuwe woede bij tegenstanders, die vinden dat een niet-gekozen orgaan de wil van gekozen politici blokkeert, meldt Europe1.
De lage-emissiezones zijn naar eigen zeggen bedoeld om luchtvervuiling in grote steden terug te dringen. Voorstanders wijzen erop dat luchtvervuiling in Frankrijk jaarlijks tienduizenden vroegtijdige sterfgevallen veroorzaakt. In de praktijk ligt de maatregel echter zwaar onder vuur. Vooral mensen met weinig geld, bewoners van buitenwijken en inwoners van landelijke gebieden kunnen niet zomaar een nieuwere auto kopen.
Parlement teruggefloten
In het voorjaar stemde een brede meerderheid in het Franse parlement voor het schrappen van de zones. Dat gebeurde als onderdeel van een wet die het economische leven moest vereenvoudigen. Maar de Constitutionele Raad oordeelde dat de afschaffing onvoldoende verband had met het doel van die wet. Volgens de Raad ging het om een zogenoemde ‘wetgevende ruiter’.
Door dat oordeel blijft de maatregel van kracht. De Raad deed geen inhoudelijke uitspraak over de vraag of de lage-emissiezones goed of slecht beleid zijn. Het besluit draaide alleen om de procedure. Juist dat maakt de kwestie politiek gevoelig.
Tegenstanders zien de lage-emissiezones als sociaal explosief. Zij stellen dat gewone automobilisten de rekening betalen voor groen beleid. Door inflatie en koopkrachtproblemen is de maatregel nog giftiger geworden. De herinnering aan de ‘Gele Hesjes’ speelt daarbij mee, omdat die protestbeweging juist ontstond door hoge brandstofprijzen.
Breder debat over democratie
De zaak past volgens critici in een groter patroon. Eerder greep de Constitutionele Raad ook in bij de Franse immigratiewet. In januari 2024 werden 35 van de 86 artikelen uit die wet geschrapt. Veel daarvan waren maatregelen die waren binnengehaald door rechtse partijen zoals het Rassemblement National.
Rechts sprak toen over een wetsvoorstel dat was ‘ontdaan van zijn inhoud’. Ook toen beriep de Raad zich vaak op het begrip ‘wetgevende ruiter’. Het ging onder meer om regels rond sociale uitkeringen, gezinshereniging en beperkingen op het geboorterecht.
Marine Le Pen reageerde fel op de nieuwe uitspraak over de milieuzones. Zij zei dat de Constitutionele Raad ‘de democratie beperkt’. Ook riep zij parlementsvoorzitter Yaël Braun-Pivet op om het onderwerp snel opnieuw op de agenda te zetten.
