SP-Kamerlid Mahir Alkaya maakt zich al lange tijd zorgen over de waarschijnlijke komst van de digitale euro. De afgelopen 2,5 jaar werkte hij als verkenner voor de Tweede Kamer op dit gebied, en vorig jaar verscheen er een boek van zijn hand over dit thema. Zijn uitgangspunt is erg pessimistisch: als dit nieuwe betaalmiddel niet goed wordt ontworpen, kan het de burgerlijke vrijheid volgens hem ernstig gaan inperken.

Dit doemscenario lijkt hem niet onrealistisch. Alkaya constateert namelijk dat er structureel achter gesloten deuren wordt gesproken over de digitale euro, zonder de inspraak van democratisch gekozen volksvertegenwoordigers. Recent kondigde de directeur van de Europese Centrale Bank, Christine Lagarde, aan dat de digitale euro wat haar betreft een wettig betaalmiddel moet worden.

Eind november, bij de eerste commissievergadering over de digitale euro, verwoordde Alkaya zijn pessimistische uitgangspunt opnieuw. Hierin deed hij eveneens een dringende oproep aan de minister van Financiën, Sigrid Kaag (D66), om de stem van volksvertegenwoordigers bepalend te laten zijn in de verdere vorming van het betaalmiddel.

Blckbx-uitzending
Dinsdag verscheen Alkaya in een uitzending van nieuwsplatform Blckbx. Het platform is opgericht tijdens de coronacrisis, en heeft al veel terugkerende gasten aan zich weten te binden. In hun programma's wordt er regelmatig felle kritiek geleverd op het overheidsbeleid, met name betreffende de coronamaatregelen, het klimaatbeleid, en ook de digitale euro.

NIEUW! Mahir Alkaya (SP): 'We leven in een schijndemocratie en de (digitale) euro is onhoudbaar' 🎬💶🧨

Een belangrijk gesprek tussen Flavio en Kamerlid @MahirAlkaya (@SPnl), de grote aanjager van het debat over de digitale euro in het parlement.

➡️ https://t.co/ynbk5gmlMz pic.twitter.com/1FV3OkKsdu

— BLCKBX (@blckbxnews) January 10, 2023

Een uur lang spreekt Alkaya bij presentator Flavio Pasquino over dit thema. Hierin doet hij een paar stevige uitspraken. Zo zegt hij steeds vaker het gevoel te hebben in "een schijndemocratie" te leven: "Ten aanzien van de digitale euro zien we dat het besluit ergens anders wordt genomen. [...] De Kamer heeft wel invloed, maar de macht en zeggenschap liggen elders."

Alkaya maakt zich zorgen om de mogelijke vrijheids- en privacyinperking van burgers die de digitale euro met zich kan meebrengen. Toch wijst hij het idee van digitaal geld niet helemaal af: "Ik doe mijn best om technische en juridische waarborgen te laten inbouwen, om het (de kans op misbruik, red.) in de toekomst zo moeilijk mogelijk te maken." Maar Alkaya ziet het project van de digitale euro steeds pessimistischer in, aangezien veel beslissingen over het ontwerp ervan al zijn genomen. Daarom zegt hij dat er een kans van "99,9 procent" is dat de SP zich als geheel tegen de digitale euro zal keren.

Alkaya vreest dat de digitale euro uiteindelijk kan worden gebruikt om bestedingsdoelen op te leggen, zoals een CO2-budget. "Er zijn al landen buiten Europa waar ze de technische mogelijkheden nu al hiervoor willen gebruiken," zegt hij. Ook noemt hij niet alleen de euro zelf "onhoudbaar". Wel vindt Alkaya het een stap te ver om te pleiten voor een Nexit.

'Normalisering van radicalisme'
Hoewel de uitzending positieve reacties krijgt, is niet iedereen enthousiast. Journalist Chris Aalberts schrijft: 'SP-Kamerlid bij wappie-kanaal Blckbx. Hoe zouden ze zelf vinden dat het gaat?'

Ook advocaat en voormalig D66-Kamerlid Sidney Smeets is kritisch: 'Het is bizar dat deze normalisering van radicalisme bij een relatieve mainstream partij als de SP mogelijk is. "Blckbx" is complotwaanzinnig wappie nepnieuws dat drijft op extremisme. Daar gaan zitten is fouter dan fout.'

Alkaya is van beide reacties niet gediend. Aan Aalberts doet hij de oproep om zich vooral te richten op de inhoud van zijn betoog: 'Bekijk gewoon de video als je interesse hebt en richt je vervolgens op de inhoud. Ik wil vervolgens ook wel best met jullie een keer verder praten hierover. Hoe meer aandacht voor de inhoud, hoe beter.'

Bekijk gewoon de video als je interesse hebt en richt je vervolgens op de inhoud. Ik wil vervolgens ook wel best met jullie een keer verder praten hierover. Hoe meer aandacht voor de inhoud, hoe beter.

— Mahir Alkaya (@MahirAlkaya) January 11, 2023

Maar Aalberts geeft zich niet zomaar gewonnen. 'Als ik dat nou ga doen, zal ik dan kunnen snappen waarom de SP-term ‘schijndemocratie’ beter is dan het ‘nepparlement’ van de PVV? Just asking,' schrijft hij. Hierop reageert Alkaya: 'Jazeker, dan begrijp je het veel beter. Sowieso beter om eerst de inhoud te bekijken en daarna te reageren, vaak.'

Ook Smeets wordt door Alkaya van repliek gediend. Smeets werd namelijk in maart 2021 beëdigd als Kamerlid namens D66, maar amper twee weken later zag hij zich gedwongen zich terug te trekken na beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Eind november werd echter bekend dat Smeets mogelijk kan terugkeren als D66-Kamerlid, aangezien hij nooit uit de partij is gestapt.

Alkaya reageert daarom schertsend op de aantijgingen van Smeets jegens hem: 'Want zijn kompas over wat goed en fout is, is heel sterk…'

Want zijn kompas over wat goed en fout is, is heel sterk… 🤡 https://t.co/Pulc9k9opA

— Mahir Alkaya (@MahirAlkaya) January 11, 2023

Bron foto: Blckbx