Geheim gesprek over Omtzigt: Verkenners zagen Kamerlid vanaf begin als probleem en risico

Nieuws10 juni 2023 2 minuten
Omtzigt

Pieter Omtzigt werd door de verkenners van de kabinetsformatie in 2021 als een probleem en een risico gezien. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kasja Ollongren (D66) zagen Omtzigt, destijds nog Kamerlid voor het CDA, als een risico voor de stabiliteit van een toekomstige coalitie, zo stelden ze in een geheim gesprek met de Kamervoorzitter. De positie van Omtzigt stond, in tegenstelling tot wat eerder beweerd werd, vanaf het begin op de agenda. Dat is de conclusie van een uitgebreide reconstructie van het tv-programma Nieuwsuur, dat openbare en vertrouwelijke documenten inzag. 

Het belangrijkste nieuws uit de reconstructie is dat de positie van Omtzigt al vanaf het begin van de formatie op de agenda stond. Zijn naam is niet toevallig een keer voorbij gekomen of slechts een keer besproken, zoals premier Rutte én de verkenners lang beweerden. Omtzigt werd veelvuldig besproken en vanaf het begin al als een groot risico en een probleem gezien door de verkenners. Ze voerden er zelfs een tot nog toe geheim gehouden gesprek over met Kamervoorzitter Khadija Arib. 

Omtzigt werd in maart 2021 het middelpunt van een grote politieke en maatschappelijke rel nadat Ollongren werd gefotografeerd met aantekeningen waarop stond ‘positie Omtzigt, functie Elders’. Het zorgde voor grote consternatie in politiek Den Haag en heel Nederland. Premier Mark Rutte ontkende in eerste instantie dat er over Omtzigt was gesproken tijdens de onderhandelingen. Later bleek dat hij gelogen had, waardoor zijn positie zwaar onder druk kwam te staan. Zoals vaker het geval, overleefde Rutte nipt. 

Uit de reconstructie van Nieuwsuur komt naar voren dat de informateurs helemaal aan het begin van het proces al een gesprek voerden met Khadija Arib, destijds voorzitter van de Tweede Kamer. Daarin zouden ze gezegd hebben dat CDA waarschijnlijk deel zou gaan nemen aan het kabinet, maar dat Omtzigt een probleem was en een risico vormde. De conclusie van Jorritsma en Ollongren was helder: de positie van Omtzigt binnen het CDA was onhoudbaar. 

Het is opvallend dat ze al zo snel Omtzigt als een probleem voor een eventueel toekomstig kabinet zagen. In het gesprek met Arib vroegen de verkenners om meer tijd. Ze wilden namelijk eerst weten of Omtzigt tijdens de verkiezingen meer stemmen had behaald dan de leider van zijn partij, Wopke Hoekstra. Met name Jorritsma zette Omtzigt in het gesprek met de Kamervoorzitter weg als een probleem. Arib weigerde de verkenners overigens meer tijd te geven. Zij vond het ongepast om al in het begin van de formatie over personen te spreken. 

De verkenners hebben al die tijd gezwegen over het gesprek met Arib. Het is niet opgenomen in het eindverslag dat ze maakten naar aanleiding van de kabinetsformatie. Bovendien verzwegen ze deze belangrijke informatie ook tijdens het inmiddels beruchte debat over dit onderwerp. Nieuwsuur vroeg Jorritsma en Ollongren om een reactie, maar beiden willen niet reageren. 

Omtzigt zegt in een reactie dat het altijd al “overduidelijk” was dat er veel over hem als persoon is gesproken, ook al hebben de verkenners dat publiekelijk en tegen hem persoonlijk ontkend. “Het raakt de kern van de Nederlandse politiek: het gaat over mensen en machtspelletjes en niet over het oplossen van de grote en lastige vraagstukken.”

Dat er zoveel weerstand was tegen Omtzigt en hij gezien werd als een probleem en een risico heeft vooral te maken met het vallen van het kabinet enkele maanden eerder. Twee maanden voor de verkiezingen viel Kabinet Rutte III vanwege de toeslagenaffaire. Omtzigt speelde een grote rol in het aan het licht brengen van deze affaire, waarbij duizenden Nederlanders onterecht als fraudeur werden gezien en daardoor veel geld voor kinderopvang terug moesten betalen.

Daarbij ging de overheid zelfs zo ver dat kinderen van slachtoffers uit huis werden geplaatst. In de periode van 2015 tot en met 2022 zijn er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek ruim 2000 kinderen om die reden uit huis geplaatst. Omtzigt beet zich samen met Renske Leijten (SP) en Farid Azarkan (DENK) vast in het dossier waardoor de onderste steen boven kwam. Omtzigt werd daardoor als een luis in de pels gezien en dat werd maanden later bij de kabinetsformatie dus uitgebreid besproken.

Meerartikelen

Bent
Achtergronden

Leraar bespuugd, geschopt en uitgekocht na deelname aan anti-islamprotest

De Zweedse leraar Bent Andersen (59) nam in november deel aan een anti-islamprotest. Als gevolg hiervan werd hij geslagen, geschorst van zijn werkplek en gedwongen te stoppen met lesgeven. "Ik heb het recht om mezelf te uiten en te demonstreren", ver

Trans
Nieuws

Lokale overheid neemt voogdij over omdat ouders weigeren genderfluïditeit kind te erkennen

Een echtpaar uit Indiana (Verenigde Staten) heeft beroep aangetekend bij de Hoge Raad nadat hun kind door de kinderbescherming uit huis werd geplaatst toen de ouders weigerden de door hen gekozen naam en voornaamwoorden te gebruiken. Mary en Jeremy C

azc
Nieuws

Drentenaren in verzet tegen komst groot azc in dorpje van minder dan 4.000 inwoners

Inwoners van het Drentse Tynaarlo zijn een petitie gestart tegen de komst van een asielopvang voor 250 mensen. Het Drentse dorpje Vries telt nog geen 4000 inwoners, maar politici en het COA willen er een azc van 250 neerzetten. 'Deze petitie richt zi

Politie
Nieuws

Man veroorzaakt zeven autobranden in één nacht

De Haagse politie is op zoek naar een pyromaan. De politie heeft deze week beelden vrijgegeven van een man die in 2023 zeven auto's in de brand heeft gestoken.  'In totaal werden er 7 auto's in de brand gestoken. Deze autobranden vonden plaats in de

Politie
Video

Italiaanse politie maakt korte metten met Palestijnse mars

Donderdag vond er een Palestijnse mars plaats in Pisa. Maar omdat er geen toestemming was afgegeven, besloot de politie flink in te grijpen. Online circuleren er nu video's van de confrontatie tussen de politie en pro-Palestijnse betogers. Vooral stu

Biden
Fun

Trump deelt satirische video van Biden die naar bejaardenhuis gaat

Donald Trump heeft weer eens hard uitgehaald naar de Amerikaanse president Joe Biden. Biden, die niet bepaald bekend staat om zijn goede mentale en fysieke staat, wordt in een bewerkte video door Trump neergezet als een oude man op weg naar een bejaa

Zelensky
Peiling

9 op 10 Europeanen denkt dat Oekraïne oorlog niet gaat winnen

Europeanen zijn een stuk pessimistischer geworden over de kansen van Oekraïne om de oorlog tegen Rusland te winnen. Gemiddeld gelooft slechts één op de tien dat Zelensky Poetin gaat verslaan. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van ECFR. Na bijna twee jaa

XR
Nieuws

Extinction Rebellion kondigt nieuwe A10-blokkade voor zaterdag 24 februari

Klimaatorganisatie Extinction Rebellion kondigt vrijdag weer een nieuwe demonstratie aan. De volgende dag, zaterdag 24 februari, zullen klimaatactivisten de A10 bij Amsterdam ontregelen. Waarom nu juist de A10 in Amsterdam? Dit zegt XR erover: 'ING i

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Rama Meloni
Nieuws

Meloni's asieldeal komt er definitief: Albanees parlement stemt in

De asieldeal van Giorgia Meloni gaat er definitief komen. Het Albanese parlement heeft ingestemd met het plan om Italiaanse bootmigranten op te vangen in Albanië. Het doel van de asielopvang is om vluchtelingen te ontmoedigen in hun voornemen om de o

Palestina
Opinie

Anti-Israël leugens in het kwadraat: genocide en Apartheid

U kent de steeds terugkomende beschuldigingen van de pro-Palestijnen richting Israël: het is een koloniale staat die zich schuldig maakt aan genocide en het heeft bovendien een apartheidsregime. Waarom juist deze aantijgingen? Omdat dit in de wereld

Ouaali
Nieuws

Marokkaanse Nederlander wil emigreren vanwege PVV en 'racistische armoedzaaiers'

Vlogger Youness Ouaali wil verhuizen naar Marokko. Volgens hem is Nederland een 'akelig land' vol met 'kansloos kutvolk' en 'racistische armoedzaaiers'. Ook de populariteit van rechtse partijen als PVV, VVD, NSC en BBB kan hij weinig waarderen. Momen

Bukele
Achtergronden

President haalt uit naar 'ondemocratische' George Soros: "Wie heeft hem gekozen?"

Nayib Bukele, de president van El Salvador, haalt flink uit naar George Soros. Volgens Bukele heeft Soros geen democratisch mandaat. Daarom vindt hij het wrang dat de Hongaars-Amerikaanse filantroop inspraak heeft bij het bepalen van beleid en wetten

Wuppertal
Nieuws

Moslim steekt medeleerlingen neer op Duitse school: veel gewonden

Donderdag vond er een steekpartij plaats op een middelbare school in Wuppertal. Na een ruzie begon een moslimleerling zijn schoolgenoten neer te steken, waarbij minstens vier gewonden vielen. Inmiddels is hij gearresteerd. De steekpartij vond plaats

Kuipers
Nieuws

Derksen haalt uit naar "lafaard" Ernst Kuipers: "Hij is gevlucht"

De commentatoren van Vandaag Inside hebben geen woord over voor voormalig D66-minister Ernst Kuipers. Kuipers stopte zes weken geleden plotsklaps als minister. Hij gaf aan een nieuwe baan te hebben en direct zijn ministerschap neer te leggen. Wekenla

Contant geld
Onderzoek

Tieners betalen vaak met contant geld

Jongeren, geboren tussen 1995 en 2010, betalen vaker met contant geld dan volwassenen. Maar liefst een kwart van alle betalingen rekent deze leeftijdsgroep cash af. Experts zijn verrast over deze ontwikkeling. Gemiddeld doen Nederlanders 20,5 procent

Migratie
Nieuws

Brits rapport onthult dat belastingbetaler 24 miljard pond kwijt is aan werkloze migranten sinds 2020

Een nieuw Brits rapport onthult dat de Britse belastingbetaler bijna 24 miljard pond heeft uitgegeven aan werkloze migranten die sinds 2020 niets bijdragen aan de economie. Robert Bates, onderzoeksdirecteur bij het Centrum voor Migratiebeheersing, ve

Politie
Nieuws

Meer dan de helft van neergestoken jongeren zijn bekend bij de politie

In het jaar 2021 zijn 275 mensen opgenomen in het ziekenhuis na een steekincident, zo blijkt uit gegevens van het CBS. Onder hen was ongeveer een vijfde deel jonger dan 20 jaar. Opvallend is dat meer dan de helft van deze jongeren die werden neergest

Contant
Nieuws

Doel om makkelijker contant geld op te nemen weer niet gehaald; Geldmaat komt afspraken niet na

De grote banken hebben moeite om hun belofte na te komen om de beschikbaarheid van geldautomaten op peil te houden. Door storingen of onderhoud kan het voorkomen dat mensen geen geld kunnen opnemen bij geldautomaten. Sinds het einde van de zomer heef

Klimaat
Onderzoek

CBS: Rijke, hoogopgeleide autochtonen Nederlanders leven meest gesegregeerd

Mensen met een hoog inkomen wiens ouders in Nederland zijn geboren, onderhouden minder contacten met mensen van een andere afkomst in hun sociale netwerk dan Nederlanders met een migratieachtergrond. Dit is een bevinding uit een onderzoek uitgevoerd

Orban
Achtergronden

Waarom valt Brussel Hongarije aan? Europarlementariër legt het uit

In Straatsburg verklaarde Tamás Deutsch, een lid van het Europees Parlement van de regerende Fidesz-partij, na zijn deelname aan een plenair debat van het EP over de rechtsstaat in Hongarije, dat het Europees Parlement Hongarije aanvalt vanwege zijn