Hoe Wybren van Haga werken weer wil laten lonen: "Schaf al die toeslagen af"
Loont werken wel in Nederland? Een vraag die steeds vaker te horen is in Nederland. Steeds vaker wordt duidelijk dat het sociale stelsel in Nederland zo exorbitant is gegroeid dat (meer) werken vaak niet loont. In sommige gevallen gaat het stelsel zelfs zo ver dat een gezin in de bijstand meer geld ontvangt dan werkende mensen. Maar wat moet er gebeuren om dit in de toekomst te voorkomen? Wybren van Haga legde dat bij NOS op 3 uit.
Kamerlid Omtzigt diende recent een reeks Kamervragen in over het toeslagenstelsel. Omtzigt vermoedde al langer dat sommige werkende groepen ernstig benadeeld werden, uit de beantwoording van diverse ministers blijkt dat hij het bij het rechte eind had: in sommige gevallen houdt een werkende ouder minder over dan iemand uit de bijstand.
In totaal gaat het om circa 10.000 werkende huishoudens die inclusief subsidies minder te besteden hebben dan mensen in de bijstand.
'Bevestiging van de regering: Een alleenverdiener met 44.000 euro inkomen(!) houdt onder bepaalde omstandigheden minder over dan een echtpaar in de bijstand En de regering slaagt er niet in om dit op te lossen', schrijft Omtzigt over de kwestie.
En dit is het niet enige voorbeeld. Een financieel professional heeft op Twitter via een situatieberekening laten zien hoe zwaar Jan Modaal op dit moment wordt belast. Volgens de expert zouden maatregelen die de koopkracht moeten stimuleren vooral gefocust zijn op mensen met een modaal inkomen.
Nederlanders met een modaal inkomen maken vaak niet of nauwelijks aanspraak op tal van toeslagen. De situatie is op dit moment zelfs zo dat een alleenstaande ouder onder aan de streep zelfs minder overhoudt dan een ouder in de bijstand.
Hier is stichting leergeld en mogelijkheid voedselbank nog niet in opgenomen voor de bijstandsgerechtigde. De autokosten voor werkende zijn echt minimaal opgenomen. Het verschil is dus nog duizend(en) euro’s hoger per jaar!
— Wendy’s (@WensyHVV) September 9, 2022
Veel maatregelen die het kabinet vorig jaar had getroffen om de energiecrisis aan te pakken halen niks uit voor mensen met een modaal inkomen. Zij kunnen en mogen geen aanspraak maken op bijvoorbeeld energiecompensatie. Wendy's oproep aan het kabinet luidde dan ook als volgt: kabinet richt je maatregelen op de groep Nederlanders met een modaal inkomen.
Wybren van Haga
Voor de Tweede Kamerverkiezingen was BVNL-voorman Wybren van Haga te gast bij het verkiezingsdebat van NOS op 3. Hier kreeg hij de vraag waarom hard werken in Nederland niet altijd meer loont.
Volgens Van Haga zijn er twee pijnpunten in het Nederlandse systeem die hij het liefst zou willen afschaffen. Bij de NPO legt hij uit hoe het zit:
De Armoedeval
De armoedeval is een fenomeen dat optreedt wanneer het inkomen van individuen of gezinnen stijgt, maar niet voldoende om hen uit de armoede te tillen. Het resultaat is dat zij gevangen blijven in een situatie waarin werken niet financieel gunstig lijkt te zijn, omdat de voordelen van een hoger inkomen grotendeels teniet worden gedaan door het verlies van sociale voorzieningen en subsidies die verband houden met armoede.
De armoedeval ontstaat doordat veel sociale voorzieningen en subsidies inkomensafhankelijk zijn. Mensen die zich in de armoedegrens bevinden en in aanmerking komen voor dergelijke ondersteuning, verliezen deze voordelen naarmate hun inkomen stijgt. Hoewel hun inkomen toeneemt, worden ze geconfronteerd met een afname of eliminatie van sociale voorzieningen zoals huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderbijslag en andere subsidies.
Dit kan leiden tot ontmoediging om te werken of om meer uren te werken, omdat het netto-inkomen na het verlies van deze voordelen mogelijk niet aanzienlijk stijgt. Het kan voor mensen in armoede financieel meer voordelig lijken om in de huidige situatie te blijven, afhankelijk van de beschikbare sociale voorzieningen, in plaats van extra inspanningen te leveren om hun inkomen te verhogen.
De armoedeval heeft een negatieve invloed op de economische mobiliteit en de sociale vooruitgang van individuen en gezinnen. Het maakt het moeilijk om de armoedecyclus te doorbreken en economisch zelfredzaam te worden. Werknemers kunnen het gevoel hebben dat ze gevangen zitten in een situatie waarin hun inspanningen om vooruit te komen niet worden beloond.
Om de armoedeval aan te pakken, moeten beleidsmakers nadenken over manieren om de overgang van armoede naar werk te vergemakkelijken en ervoor te zorgen dat het systeem van sociale voorzieningen een stimulans biedt om te werken en economische vooruitgang te boeken. Dit kan worden bereikt door het verminderen van de inkomensafhankelijkheid van sociale voorzieningen, het herzien van de manier waarop voordelen worden berekend en geleidelijke afbouwmechanismen te implementeren.
Op die manier maakt de overheid werken, stapsgewijs, weer lonend.
