Ruttes benoeming kwam tot stand na een periode van intensieve diplomatieke gesprekken en concessies. Zo heeft hij recentelijk een ontmoeting gehad met de Hongaarse premier Viktor Orbán om bezwaren weg te nemen die voortkwamen uit eerdere uitspraken van Rutte over de Hongaarse anti-lhbti-wetgeving. Zo zei Rutte vorig jaar dat hij Hongarije het liefst uit de EU ziet vertrekken, als het land volhardt in zijn wetgeving voor woke-vrij onderwijs.

Ondanks dat er geen excuses zijn gemaakt, heeft Rutte beloofd in een brief dat hij als NAVO-leider de eenheid binnen het bondgenootschap zal bewaken en alle lidstaten met gelijk respect zal behandelen. Desondanks toont Rutte wel begrip voor de ontevredenheid die zijn opmerkingen hebben veroorzaakt in Hongarije.

De steun van Hongarije werd veiliggesteld nadat Jens Stoltenberg, de huidige secretaris-generaal, garanties gaf dat Hongarije niet verplicht zou zijn Oekraïne te ondersteunen in de oorlog tegen Rusland. Dit was een van de voorwaarden van Orbán om Rutte te steunen.

Iohannis trekt zich terug
De kandidatuur van Iohannis, die eerder benadrukte dat er meer geografische diversiteit in Europese topfuncties moet komen, wordt naar verwachting ingetrokken. Dit zou de weg vrijmaken voor Rutte om de vierde Nederlandse secretaris-generaal van de NAVO te worden.

Ruttes aanstaande rol als NAVO-topman wordt als cruciaal beschouwd gezien de huidige geopolitieke spanningen, waaronder de oorlog in Oekraïne en de toenemende dreigingen vanuit Rusland. Een van zijn belangrijkste uitdagingen zal zijn om de lidstaten verenigd te houden onder deze druk.

Zijn termijn gaat officieel van start op 1 oktober, na het aflopen van de termijn van Stoltenberg. Rutte volgt hiermee in de voetsporen van eerdere Nederlandse secretarissen-generaal zoals Dirk Stikker, Joseph Luns en Jaap de Hoop Scheffer.