Europees Hof steunt annulering verkiezingen Roemenië

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft het beroep van presidentskandidaat Călin Georgescu verworpen. Hij wilde de beslissing van het Roemeense Constitutionele Hof (CCR) ongedaan maken. Dit hof annuleerde de verkiezingen in december op basis van onbewezen beschuldigingen van Russische inmenging. Georgescu had de eerste ronde gewonnen, zonder dat een kandidaat van de gevestigde orde doorging naar de tweede ronde.
Het Hof verklaarde de klacht ‘onontvankelijk’ omdat presidentsverkiezingen niet onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) vallen. Het verdrag garandeert alleen het recht op vrije verkiezingen voor wetgevende organen, zoals parlementen en lokale raden.
Beslissing op basis van smalle interpretatie
In de uitspraak van donderdag 6 maart verwees het Hof naar Artikel 3 van Protocol nr. 1 van het EVRM. Hierin staat dat landen ‘vrije verkiezingen moeten houden … onder voorwaarden die de vrije uitdrukking van de mening van het volk bij de keuze van de wetgevende macht verzekeren.’
Omdat de Roemeense president geen deel uitmaakt van de wetgevende macht, is de annulering van de verkiezingen volgens het Hof geen schending van de mensenrechten.
Deze beperkte interpretatie was genoeg om het belangrijkste argument van Georgescu te verwerpen: dat democratische keuze en vrijheid van meningsuiting fundamentele mensenrechten zijn onder het EVRM. Artikel 17 stelt immers dat ‘niets in dit Verdrag mag worden geïnterpreteerd … om een handeling te verrichten die gericht is op de vernietiging van de rechten en vrijheden die hierin zijn vastgelegd'.
Internationale kritiek op uitspraak
Vorige maand veroordeelde de Amerikaanse vicepresident JD Vance de annulering van verkiezingen op basis van de uitslag. Hij waarschuwde dat dit ook in andere landen kan gebeuren, nu rechtse partijen sterker worden. Elon Musk sprak zich ook uit over de uitspraak en stelde de legitimiteit van het Europese Hof ter discussie.
Ondertussen wordt Georgescu strafrechtelijk onderzocht vanwege onbekende campagnefinanciering en vermeende banden met een illegale neo-fascistische organisatie. Volgens aanklagers wilde deze groep de constitutionele orde omverwerpen. Opmerkelijk genoeg kwamen deze aanklachten precies op de dag dat Georgescu zich kandidaat wilde stellen voor de herverkiezingen in mei. Slechts dertig minuten na zijn aankondiging werd hij gearresteerd.
Oppositie eist hervatting verkiezingen
Als reactie organiseerden oppositiepartijen, waaronder AUR, afgelopen zaterdag een massaprotest in de hoofdstad. Ze eisen dat de ‘valse’ aanklachten worden ingetrokken, de verkiezingen worden hervat en de regering aftreedt.
Ondertussen ontkenden regeringspartijen woedend de beschuldigingen van Russische veiligheidsdiensten dat de verkiezingen onder druk van Brussel waren geannuleerd. Toch gaf voormalig EU-commissaris Thierry Breton eerder toe dat Brussel druk uitoefende en zelfs Duitsland met dezelfde aanpak bedreigde.
Daarnaast blijkt uit verzoeken om informatie onder de Digital Services Act (DSA) dat er ten minste twee inbreukprocedures lopen bij de Europese Commissie met betrekking tot de geannuleerde Roemeense verkiezingen. De Europese Unie weigert verdere details te geven, maar de bestaande zaken wijzen al op Europese betrokkenheid – en mogelijk zelfs inmenging in het verkiezingsproces.