Agressieve kleuters ontwrichten Vlaamse klassen
In steeds meer Vlaamse scholen zorgen jonge kinderen voor ernstige problemen. Kleuters met agressief gedrag slaan, bijten en schoppen hun leerkrachten en klasgenootjes. De Antwerpse kleuterjuf Charlotte luidt tegenover HLN de noodklok. ‘We hebben een leerling die al agressieproblemen vertoont sinds hij 2,5 jaar is.’ Toen hij vier jaar werd, escaleerde het: ‘Als we moeten opruimen of in de kring gaan zitten, krijgt hij woede-uitbarstingen. Dan slaat hij in het rond, schopt in mijn buik, geeft kopstoten, bijt me of trekt aan mijn haren.’
Het Vlaamse Centrum voor leerlingenbegeleiding (CLB) meldde dat het afgelopen schooljaar er meer dan 25.000 leerlingen in contact waren gekomen vanwege gedragsproblemen. Het CLB waarschuwt dat deze trend al jaren doorzet. 'De cijfers tonen een zorgwekkende trend: problematisch gedrag en definitieve uitsluiting nemen jaar na jaar toe.'
Onderwijs zonder grenzen
Het probleem is structureel. In het basisonderwijs werden vorig schooljaar 188 leerlingen definitief verwijderd wegens gedragsproblemen. Voor kleuterscholen ligt dat anders. Kleuters kunnen niet van school gestuurd worden. Ook kunnen zij niet geschorst of geweigerd worden wat leraren bij kleuters bij zware gedragsproblemen in moeilijke situaties kan brengen.
Problematische afwezigheden bereiken recordhoogte
Het aantal leerlingen met problematische afwezigheden is opnieuw gestegen en bereikt in 2023-2024 een record van 31.018 leerlingen, oftewel 2,51 procent van de totale schoolpopulatie. Het gaat om langdurige ziekte, frequente afwezigheden of ongewettigde afwezigheden die de schoolloopbaan in gevaar brengen. Sinds schooljaar 2017-2018 steeg het aantal leerlingen met minstens 30 halve dagen ongewettigde afwezigheid met 44 procent. Afwezigheden wegens ziekte namen zelfs met 57 procent toe.
Het CLB onderstreept dat een stabiele schoolloopbaan cruciaal is voor de toekomst van jongeren. Daarom wordt vanaf 1 januari 2024 ingezet op het project ‘Samen tegen Schooluitval’. In elk CLB is een ankerpersoon aangesteld om kennis en ervaring te delen. Deze professionals komen samen in een leergemeenschap en ontwikkelen methodes die direct toepasbaar zijn op school.
Jongens domineren bij gedragsproblemen
Uit de leerrechtcijfers van 2023-2024 blijkt ook dat jongens 4,2 keer vaker dan meisjes bij het CLB terechtkomen voor gedragsproblemen. In totaal ging het om 25.437 leerlingen. De grootste groep was 13 jaar oud. Vooral de overstap van het basisonderwijs naar het secundair blijkt een kwetsbaar moment. In het buitengewoon onderwijs is het percentage definitieve uitsluitingen met 1,71 procent opvallend hoog.
Minister Demir weigert aanpassing
Voormalig onderwijsminister Zuhal Demir (N-VA) erkent het probleem, maar wil de wet niet aanpassen, aldus VRT NWS. ‘Kleuters zijn als sponzen. Op die leeftijd kun je hen nog goed het juiste gedrag aanleren.’ Volgens Demir moet de school zorgen voor structuur en is het de taak van Welzijn om in te grijpen in problematische gezinnen. ‘Maar kleuters buiten zetten, neen dat doen we niet.’
