Von der Leyen aast op spaargeld van Europeanen: ‘Dit geld is lui’
Europeanen hebben volgens Ursula von der Leyen te veel geld op hun bankrekening staan. De voorzitter van de Europese Commissie noemt een groot deel van het spaargeld zelfs „lui”. Het gaat om ongeveer 10 biljoen euro aan spaargeld van huishoudens op bankdeposito's. Brussel wil dat een groter deel daarvan naar beleggingen en Europese bedrijven stroomt.
Von der Leyen deed haar uitspraken vorige week tijdens de grote ondernemersbijeenkomst van werkgeversorganisatie MEDEF in Parijs. Haar boodschap was duidelijk: Europa heeft enorme investeringen nodig en kan daarvoor niet alleen naar overheden kijken. „Europa heeft spaargeld. Helaas is dat spaargeld lui. 10.000 miljard euro aan spaargeld van huishoudens staat vandaag op bankdeposito's”, zei Von der Leyen.
En straks krijg je wekelijks zakgeld van de EU om gecontroleerd online duurzame boodschappen te doen. Geen vlees. pic.twitter.com/IIC3OI8hvf
— EVL 0075 (@vdbelt1979) September 1, 2026
Maar achter het beeld van „lui geld” zit een fundamentelere economische discussie. Spaargeld is niet letterlijk ongebruikt. Banken kunnen deposito's gebruiken als basis voor kredietverlening. En burgers zetten hun vermogen niet zonder reden op een spaarrekening of buiten Europa: hun keuzes worden bepaald door rendement, risico, liquiditeit en vertrouwen.
Brussel wil spaargeld richting bedrijven krijgen
Von der Leyen wees er in Parijs op dat bovendien een aanzienlijk deel van Europees vermogen buiten Europa wordt geïnvesteerd. Dat geld wil zij nadrukkelijker verbinden aan Europese ondernemingen. Daarvoor werkt Brussel aan de Savings and Investments Union, de Europese spaar- en investeringsunie. De Commissie presenteerde die strategie al in maart 2025.
Volgens de Europese Commissie staat ongeveer 70 procent van het spaargeld van EU-huishoudens, ter waarde van circa 10 biljoen euro, op bankdeposito's. Brussel wil burgers meer mogelijkheden geven om een deel daarvan in aandelen, fondsen en andere kapitaalmarktproducten te steken.
Het doel is tweeledig. Burgers zouden op langere termijn een hoger rendement kunnen behalen. Tegelijk krijgen Europese bedrijven meer kapitaal om te groeien.
Von der Leyen koppelde daar in Parijs een concreet bedrag aan. Voorstellen rond onder meer securitisatie, beleggingen door banken en verzekeraars en verdere integratie van Europese financiële markten kunnen volgens haar tot 470 miljard euro aan extra investeringen vrijmaken.
Geld op een bankrekening ‘slaapt’ niet
De kwalificatie „lui spaargeld” is daarmee vooral politieke taal. Een euro op een spaarrekening ligt economisch gezien niet noodzakelijk werkloos in een kluis. Banken gebruiken deposito's mede om hypotheken en leningen aan huishoudens en ondernemingen te financieren. Spaarders krijgen daar in ruil voor een relatief veilige, liquide vorm van vermogensopslag.
Dat is precies de afweging die in het Brusselse verhaal soms naar de achtergrond verdwijnt. Een belegging kan meer opleveren dan een spaarrekening, maar kent ook meer risico. De Europese Commissie erkent zelf dat bankdeposito's veilig en gemakkelijk toegankelijk zijn en dat de overstap naar kapitaalmarkten een keuze van burgers moet zijn.
Van een plan om 10 biljoen euro spaargeld af te pakken of rechtstreeks door Brussel te laten investeren is dus geen sprake. De inzet is vooralsnog om regelgeving, belastingprikkels, beleggingsproducten en financiële markten zo te veranderen dat Europeanen uit zichzelf meer gaan beleggen. Dat verschil is belangrijk.
Meer Europees toezicht
Brussel probeert niet alleen de spaarder te veranderen. Het wil ook de Europese kapitaalmarkt aantrekkelijker maken. Maar daar zit meteen een politiek gevoelig onderdeel van de plannen.
De Savings and Investments Union moet niet alleen nieuwe beleggingsmogelijkheden creëren. Brussel wil ook verschillen tussen nationale financiële markten verkleinen en onderzoekt of toezicht op bepaalde terreinen meer op Europees niveau kan worden georganiseerd.
Daarnaast wil de Commissie securitisatie eenvoudiger maken en de ruimte voor banken en verzekeraars om te investeren vergroten. Von der Leyen wil hierover voor het einde van het jaar overeenstemming tussen de 27 lidstaten. In Parijs liet zij weten dat, wanneer alle landen niet meekomen, eventueel met een kleinere groep bereidwillige landen kan worden doorgegaan.
Het uiteindelijke doel gaat veel verder dan betere rendementen voor particuliere spaarders. De Commissie ziet de kapitaalmarkt als financieringsbron voor Europese ambities rond onder meer technologie, energie, klimaat, defensie en economische onafhankelijkheid.
