Journalisten zijn een doorgeefluik, ook al vindt de Ombudsman NPO Margot Smit dat een gruwel

Opinie20 juni 20225 minuten Paul Cliteur

Sinds januari 2022, het moment waarop ON! de NPO is komen versterken, voldoet de NPO beter aan haar publieke opdracht dan daarvoor. Maar Margot Smit, de Ombudsman NPO, denkt daarover anders in een kritisch rapport dat zij over ON! heeft geschreven. De Raad van Bestuur van de NPO denkt nu na over sancties jegens de omroep. Het rammelende rapport van Smit zou daarvoor de basis moeten zijn.

Lees ook

De onbetrouwbaarheid van het Westen

Toch zou ik de Raad van Bestuur van de NPO willen uitnodigen te reflecteren op de taak van de publieke omroep. Volgens de wettelijke stukken moet de NPO een aanbod doen dat “evenwichtig, pluriform, gevarieerd” is.

Op dat terrein faalt de NPO in haar aanbod van vóór januari 2022 schromelijk. Het aanbod was niet evenwichtig, overwegend monocultureel, politiek eenzijdig, en weinig gevarieerd. De NPO dreigt daarmee steeds minder aantrekkelijk te worden voor jonge mensen. Jongeren gaan kijken naar Blckbx, Café Weltschmerz of zij lezen De Dagelijkse Standaard, TPO, NieuwRechts en andere nieuwe media.

De traditionele media antwoorden daarop met het diskwalificeren van deze nieuwe media. Deze zouden naar het oordeel van de traditionele media onjuiste informatie, desinformatie en Nep-nieuws verspreiden. Tegen deze achtergrond moeten we ook het rapport van de Ombudsman zien. De Ombudsman diskwalificeert de programma’s van ON! met de in het rapport vele malen herhaalde klacht (zij het ongefundeerd) dat het bij de programma’s van ON! zou ontbreken aan “hoge journalistieke en professionele kwaliteitseisen”. Veel lijkt er echter op te wijzen dat de Ombudsman gewoon bezwaren heeft tegen de onderwerpen die bij ON! worden geagendeerd.

Eén uitzending was de Ombudsman in het bijzonder een schop tegen het zere been, zo lijkt het. Dat was een uitzending waarin voormalig leider van het Vlaams Belang Filip Dewinter kon uitpakken over de “omvolkingstheorie”.

Die uitzending beantwoordde volgens Ombudsman Margot Smit niet aan “hoge journalistieke en professionele kwaliteitseisen”. Waarom dat echter het geval was, lijkt dan vooral ermee te maken te hebben dat deze theorie door de presentatoren niet loud and clear wordt afgewezen. Op zijn minst moet de presentator een eventuele sympathisant van die theorie tegenspreken, de sympathisant onderbreken, en als de presentator in gebreke blijft op dat punt, dan acht de Ombudsman dat een bewijs dat “hoge journalistieke en professionele kwaliteitseisen” zijn geschonden.

Maar is dat juist? Kan men niet veeleer verdedigen dat als de grootste oppositiepartij in België (Vlaams Belang, volgens sommige peilingen zelfs de grootste partij met tussen de 22% en 28% aanhang), voor wie die “omvolking” een belangrijk onderdeel is van hun partijprogramma, het op zijn minst belangrijk is de leider, of voormalige leider, in de gelegenheid te stellen eens aan het Nederlands kijkerspubliek uit te leggen wat die “omvolkingstheorie” inhoudt? Dat gebeurt nergens bij de NPO. Dus waarom die lacune niet opgevuld?

Wanneer de presentator van een programma binnen de Nederlandse omroep dan volgens de Ombudsman gehouden zou zijn om daar onmiddellijk zijn of haar “visie” (voorzover aanwezig) tegenover te stellen, dan lijkt mij dat op zijn minst twijfelachtig. Filip Dewinter die omvolkingstheorie te laten uitleggen lijkt mij veel interessanter, helemaal als je bedenkt dat nergens op de Nederlandse televisie een omroep of een presentator kan worden gevonden die ook maar enigszins positief gestemd lijkt over die “omvolkingstheorie”.

Misschien dat de Ombudsman dat juist geruststelt, en dat zij denkt dat dit blijk geeft van de “hoge kwaliteitsmaatstaven” van de NPO. Maar is dat wel terecht? Zou men uit dat gegeven niet moeten concluderen dat de Nederlandse omroepen opereren in een maatschappelijk isolement? Kennelijk bestaat een grote kloof tussen wat mensen in de samenleving belangrijk vinden (hoe kan het Vlaams Belang anders de grootste, of op één na de grootste, partij worden?) en presentatoren op de televisie. Deze presentatoren staan kennelijk “buiten de samenleving”. Of alleen maar binnen een deel van die samenleving.

Hoe ziet de Ombudsman dit? Ziet zij die presentatoren van de NPO (minus ON!) dan wellicht als opvoeders van het volk? Maar als dat zo is, wat is dan de wettelijke basis voor een dergelijke publieke taak? Staat ergens in de Mediawet, of in een andere wettelijke bepaling, dat presentatoren bij de NPO een taak hebben in het tegengaan van bepaalde politieke opvattingen binnen de samenleving? Dat zij alarm moeten slaan als het woord “omvolking” wordt gebruikt?

Eerlijk gezegd lijkt het dat Margot Smit denkt dat dit heel belangrijk is. Dus gesteld dat de vertegenwoordiger van het Vlaams Belang  (Filip Dewinter of Sam van Rooy) bij Buitenhof verschijnt (wat de Ombudsman waarschijnlijk al een probleem zou achten) dan wordt de interviewer, bijvoorbeeld Twan Huys, geacht het betoog van Dewinter te onderbreken en bij gebruik van het woord “omvolking” te zeggen: “Wat? Omvolking? Weet u wel dat dit woord door de nazi’s werd gebruikt?”.

Het probleem is alleen dat Sam van Rooy of Filip Dewinter dit waarschijnlijk wel weten. En dat naar alle waarschijnlijkheid zij dan ook nog wel iets kunnen vertellen over die term. Te vrezen valt – zeker bij Sam van Rooy – dat hij dan college gaat geven over Grand Remplacement van Renaud Camus of het concept van Eurabia van Bat Ye’or gaat uitleggen, waarna die arme Twan Huys de discussie helemaal niet meer kan bijbenen.

Zou het anders zijn met Jinek, Beau, Umberto? Zouden bij het “doorvragen” door die “toppresentatoren” van de NPO of de commerciële omroepen de nazi’s, fascisten en andere aanhangers van de “omvolkingstheorie” wél “lik op stuk” krijgen?

De vraag stellen is haar beantwoorden. Onze Ombudsman heeft een veel te hoge dunk van onze presentatoren. Zij denkt, in al haar naïviteit, dat het “oprukkend nazisme” een halt kan worden toegeroepen door tegensprekende en doorvragende sterjournalisten van de NPO. En zij vreest dat de nieuwkomers van ON! dit trucje nog niet in de vingers hebben. En wat erger is: zij willen het trucje niet eens leren! Maar, eerlijk gezegd, denk ik dat zij de intellectuele capaciteiten van Sam van Rooy en Filip Dewinter ónderschat en die van de sterjournalisten van de NPO óverschat. Ik zou willen adviseren dat journalisten gewoon weer terugkeren naar hun basisfunctie. Wat is dat? Zij zijn een “doorgeefluik”.

Ik gebruik die term met opzet, want de term “doorgeefluik” komt in het rapport van de Ombudsman zes keer voor en telkens om daarvan in de meest categorische termen afstand te nemen. Als journalisten iets niet mogen en moeten zijn, volgens de Ombudsman, dan is het wel een “doorgeefluik”!

Goed, wat had u dan in gedachten, mevrouw Smit? Opvoeder van het volk? Censor? Inquisiteur? Ontmaskeraar? Zegt u het maar, mevrouw Smit. Dan gaan we de Mediawet aanpassen. Maar zolang dat nog niet is gebeurd, beschouw ik journalisten als doorgeefluik. Zij geven door wat in de samenleving speelt. En als een bepaalde partij de grootste is in een land, dan moeten zij doorgeven wat de mensen die op die partij stemmen denken en de leiders van die partij willen en zeggen.

Paul Cliteur is de co-auteur van: Dirk Verhofstadt in gesprek met Paul Cliteur: op zoek naar harmonie (2012).

Meerartikelen

Nieuws

Peiling: BBB op 18 zetels, daarmee tweede partij van Nederland

In de nieuwe zondagspeiling van Maurice de Hond stijgt de BoerBurgerBeweging (BBB) maar liefst vier zetels in een week tijd. Door deze flinke stijging is de partij van Caroline van der Plas de tweede partij van Nederland met 18 zetels. De VVD wordt g

Nieuws

BIJ1-voorzitter stapt op: 'Ik ben als zwarte vrouw nog nooit zo respectloos behandeld'

De landelijke voorzitter van BIJ1, Jursica Mills, legt haar functie per direct neer. Mills kan niet langer meer omgaan met de toxische werksfeer binnen haar partij en zal daarom per direct stoppen. De partijtop van BIJ1 heeft aangegeven al veel werk

Nieuws

Oud VVD-prominent overgestapt naar BBB

Gert-Jan Oplaat, voormalig VVD-Kamerlid, heeft bekend gemaakt vanaf heden lid te zijn van de BoerBurgerBeweging (BBB). Een week geleden maakte Oplaat bij Op1 zich niet langer thuis te voelen bij de VVD en de partij te gaan verlaten. Inmiddels heeft O

Nieuws

Koning springt in de bres voor boeren: "Er moet perspectief gegeven worden"

Koning Willem-Alexander heeft het opgenomen voor de Nederlandse boeren. Volgens de Koning moet er namelijk wel perspectief komen, iets wat nu ontbreekt. Daarnaast gaf hij aan dat het koningshuis de boeren een warm hart toedraagt.  Koning Willem-Alexa

Nieuws

Man die huis van BVNL-leider Van Haga binnendrong weer op vrije voeten

De man die donderdagmiddag de woning van Kamerlid Wybren van Haga (BVNL) binnendrong is weer op vrije. De Tweede Kamer heeft aangifte gedaan tegen de inbreker, aldus het AD. Van Haga deed donderdag al een oproep aan zijn medepolitici om te stoppen me

Nieuws

Amerikaans Hooggerechtshof schaft landelijk recht abortus af: Biden spreekt van "tragische fout"

Het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten heeft een historisch besluit genomen en de pro-abortus uitspraak van Roe vs. Wade teruggedraaid. Hierdoor is het landelijke recht op abortus afgeschaft. De vraag of vrouwen wel of niet abortus mogen plegen i

Nieuws

D66 stopte kritische stikstofconclusies van eigen focusgroep in doofpot: het zou FVD namelijk in de kaart spelen

Professor Han Lindeboom heeft op NPO Radio 2 een boekje open gedaan over de werkwijze van D66. Lindeboom was betrokken bij een focusgroep van de democraten die bezig was met het stikstofdossier. Tijdens diverse bijeenkomsten focuste deze groep zich o

Nieuws

Kabinet zet in op flexwoningen voor asielopvang, sluit dwang niet uit

Het kabinet ziet het sneller bouwen van tijdelijke woningen als een manier om de asielcrisis aan te pakken. Het kabinet zet alles op alles om dit jaar 7.500 tijdelijke huizen te realiseren. Toch sluit het kabinet niet uit dwang te gaan gebruiken om g

Opinie

Opinie

Klimaatcommunisten zijn een gevaar voor de staatsveiligheid

In Rotterdam participeerden afgelopen weekend duizenden mensen in een klimaatmars. Het ultieme doel van deze mensen: zorgen dat de opwarming van de aarde onder de 1,5 °c blijft. Maar dit was niet het enige waar de demonstranten voor actievoerden. Bla

Opinie

Waarom inclusief onderwijs zo gevaarlijk is

Inclusief onderwijs. Onderwijs waarin elk kind, ongeacht sociale of culturele achtergrond, beperking of handicap, emotionele of gedragsproblemen zijn of haar maximale talenten kan ontplooien. Onderwijs, waarin alle kinderen samen en gelijk in de klas

Opinie

Utopia versus realiteit

Dienen wij, het machtige Westen, onze kernwapens te verminderen voor een wereld zonder oorlog of dienen wij, het machtige Westen, ons te bewapenen met kernwapens om ons te beschermen tegen de dreigingen uit Rusland of China? Het was dé vraag afgelope

Opinie

Cultuursubsidies leiden tot staatspropaganda en zielloze kunst

Het was al decennia lang een trend, maar tijdens de coronacrisis werd het pas echt zichtbaar: de Nederlandse cultuursector zit onder de plak bij de overheid. Cultuur hoort uitdagend, provocerend en het verst verwijderd van politieke correctheid te zi

Opinie

NPO Ombudsman Margot Smit diskwalificeert ten onrechte Kamerlid Simone Kerseboom (FVD)

“De NPO is van plan omroep Ongehoord Nederland een financiële sanctie op te leggen. De NPO zet die stap na een kritisch rapport van de ombudsman van de NPO van vorige week. De NPO wil de omroep nog wel de kans geven zijn kant van het verhaal te verte

Opinie

Stemmen jongeren zichzelf de armoede in?

De afgelopen gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 hebben laten zien dat de links/progressieve partijen het nog steeds voor het zeggen hebben in de gemeenten waar jongeren een enorm onderdeel uitmaken van de bevolkingssamenstelling. Zo is het nieu

Leesmeeropinie

Interviews

Interviews

Fuseren? Als het aan Benide ligt, liever niet

In een poging van links om tot intensievere samenwerking te komen, pleiten de partijtoppen van de Partij van de Arbeid en GroenLinks voor een fusie van de fracties van de Eerste Kamer. Maar blijft het daarbij? Zijn er ideeën voor een algehele fusie?

Interviews

De politicus met de drang naar vrijheid: Wybren van Haga

Den Haag – In de afgelopen vijf jaar is er flink wat veranderd in de politieke carrière van Wybren van Haga. Op 31 oktober 2017 werd hij verkozen als Tweede Kamerlid voor de VVD, de partij die hem nog geen twee jaar later eruit gooide. Hij ging door

Interviews

Toeslagenmoeder Agnes Plaatje over VVD-actie: “Het was minachting”

Vorige week donderdag werd er in de Tweede Kamer gedebatteerd over de uithuisplaatsingen van kinderen van ouders uit de toeslagenaffaire. Daarbij liepen de emoties soms hoog op. Tijdens de bijdrage van de VVD liepen toeslagenouders weg van de publiek

Interviews

Olaf Ephraim: "BVNL heeft argwaan aan een grote overheid"

DEN HAAG – De Tweede Kamer kent ondertussen alweer 20 fracties,  waarvan de helft nog niet veel langer bestaat dan vijf jaar. Wij spraken Olaf Ephraim, de penningmeester, Tweede Kamerlid medeoprichter van BVNL (in de Tweede Kamer bekend als Groep Van

Interviews

De wensdroom over een Europees leger. Toine Beukering over de onhaalbaarheid en onwenselijkheid van dit plan

Vanuit de Europese Unie wordt het geluid voor de vorming van een Europees leger alsmaar luider. Critici zien in de komst van de recent aangekondigde flitsmacht de opmaat naar een echt Europees leger. Volgens JA21-Senator Toine Beukering is het idee v

Interviews

Hugo de Jonge was ondanks kritiek wetenschappers groot voorstander coronapaspoort

Uit WOB-documenten is gebleken dat toenmalig coronaminister Hugo de Jonge en de Europese Unie voorstanders waren van een coronapaspoort. Echter dachten wetenschappers medio 2020 hier anders over: zij zagen weinig heil in deze politieke plannen. Nieuw

Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Nieuws

PVV'er sloopt ChristenUnie: "Grote woorden, beetje pruttelen, niet doorpakken"

PVV-Kamerlid Edgar Mulder was donderdag tijdens het stikstofdebat enorm kritisch op de ChristenUnie. Tijdens debatten weet die partij zich zo neer te zetten alsof ze wel degelijk op komen voor de landbouwsector, maar onderaan de streep pakt de partij

Nieuws

Ongekend: man dringt woning Wybren van Haga binnen. "Het gaat veel te ver nu"

Een man is donderdagmiddag de woning van Kamerlid Wybren van Haga (BVNL) binnengedrongen. Dat zei het Kamerlid plotseling tijdens het debat over het stikstofbeleid. Van Haga doet een oproep aan zijn medepolitici om te stoppen met elkaar voor van alle

Nieuws

Kijken: emotionele boer spreekt Kamerleden toe: "Het is oorlog"

Donderdagmiddag vond zich er een bijzonder tafereel plaats in de Tweede Kamer. Enkele Kamerleden werden getrakteerd op een zeer emotionele toespraak van boer Koos, die vertelde hoe een boer uit het leven was gestapt vanwege de politieke koers in Den

Nieuws

Bezorgde bewoner sloopt D66-burgemeester om komst van mega AZC

De burgemeester van Velsen-Noord, Frank Dales (D66), is enorm blij met een nieuw prestigeproject in zijn gemeente. Velsen-Noord gaat maar liefst 1000 asielzoekers opvangen op een cruiseschip in de haven. Dat Velsen-Noord slechts 5000 inwoners heeft e

Nieuws

Johnson ziet partijvoorzitter vertrekken na zetelverlies tussentijdse verkiezingen

Oliver Dowden, partijvoorzitter van de Conservatieve Partij in het Verenigd Koninkrijk, heeft zijn functie neergelegd na het zetelverlies in de tussentijdse verkiezingen.  In het kiesdistrict Tiverton-Honiton raakte de partij een belangrijke zetel kw

Nieuws

Van Haga (BVNL) doorziet échte reden onteigenen boeren: 25.000 woningen in Stroe

Tweede Kamerlid Wybren van Haga (BVNL) wil opheldering van stikstofminister Van der Wal over een gigantische uitbreiding van het aantal woningen in Stroe. Voor het dorp, waar woensdag nog het grote boerenprotest plaatsvond en waar boeren van hun gron

Nieuws

Klaver noemt Van der Plas tijdens Kamerdebat "vergif": "Wat hij doet is levensgevaarlijk"

GroenLinks-leider Jesse Klaver heeft fel uitgehaald naar BBB-politica Caroline van der Plas. De politica trekt de stikstofcijfers die de overheid gebruikt in twijfel en wil graag meer opheldering. Volgens Klaver zou Van der Plas niet moeten twijfelen

Nieuws

D66 wil vaart maken met stikstofreductie: "Er is meer nodig"

Terwijl veel politieke partijen in de Tweede Kamer tijdens het stikstofdebat bezwaar maken tegen de nieuwe stikstofplannen van het kabinet en minister Christianne van der Wal, wil D66 juist een tandje meer. De democraten willen juist dat men vaart ga

Nieuws

Oversterfte eind 2021 hoger dan Covid-sterfte: reden onduidelijk

Uit gemeenschappelijk onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het RIVM is duidelijk geworden dat de oversterfte in de tweede helft van 2021 hoger lag dan dan de sterfte door Covid-19. Volgens het RIVM is er geen reden om te denk

Nieuws

Waarom Pieter Omtzigt sceptisch is over toelating Oekraïne tot EU

"Zelden is er een Europese top geweest waarbij er zo veel zulke grote uitdagingen op het bord lagen." Dat zei Kamerlid Pieter Omtzigt woensdag tijdens een debat over de aankomende EU-top, waar het conflict tussen Oekraïne en Rusland een belangrijk on

Nieuws

Van Haga (BVNL): Rutte moet stoppen met stoere oorlogstaal

Kamerlid Wybren van Haga (BVNL) heeft woensdag tijdens een Kamerdebat fel uitgehaald naar premier Mark Rutte tijdens een debat over de komende Europese top waar het conflict tussen Oekraïne en Rusland een belangrijk onderwerp zal zijn. Van Haga verwe

Nieuws

Baudet: "We hebben een oorlog met Rusland als gevolg van de EU en de machtsspelletjes van de Amerikanen"

Tijdens het Tweede Kamerdebat over de Europese top van 23 en 24 juni haalde FVD-leider Thierry Baudet scherp uit naar de Europese Unie én naar de Verenigde Staten. Volgens Baudet is Nederland slachtoffer geworden van de machtspelletjes van de Amerika