Rutte ontweek D66-'dolkstoot' door vroegtijdig vertrek aan te kondigen

Achtergronden 11 juli 2023 2 minuten Marit Nubé
Rutte
ANP

Uit onthullingen van De Telegraaf blijkt dat premier Mark Rutte zich maandagochtend behoorlijk in het nauw gedreven moet hebben gevoeld. Maandagochtend bevestigde D66-leider Sigrid Kaag namelijk aan hem dat haar partij de motie van wantrouwen zou steunen indien het debat slecht verliep. Amper een half uur later kondigde Rutte publiekelijk zijn vertrek aan.

Maandagochtend verraste premier Mark Rutte vriend en vijand door mede te delen dat hij de politiek zou verlaten. Zodra er een nieuw kabinet zal zijn gevormd, vertrekt hij uit het Torentje en verlaat hij de Haagse politiek.

Maar dat zijn vertrek wellicht vervroegd is aangekondigd, blijkt uit een reconstructie van De Telegraaf. Na de kabinetsval van afgelopen vrijdag zinden GroenLinks/PvdA én PVV op een motie van wantrouwen om Rutte per direct uit het Torentje te sturen. Dit wilden de fracties indienen bij het debat maandag over de kabinetsval.

Tijdens zijn premierschap zijn er al vele moties van wantrouwen tegen Rutte ingediend, maar voor het eerst was er een kans dat zo'n motie een Kamermeerderheid zou behalen. Voor D66 voelde het namelijk dat Rutte eigenhandig zijn kabinet had laten sneuvelen omdat dit voor de VVD electoraal beter zou uitkomen. Maar Rutte was geenszins van plan op te stappen. Zelfs zondagavond, toen GL-leider Jesse Klaver de VVD'er opbelde om hem zijn motie van wantrouwen aan te kondigen, zou Rutte hebben gezegd gewoon te willen doorregeren.

'Dolkstoot'
Maar hier dacht een deel van de D66'ers anders over. Zondag kwam er een steunverklaring onder de D66-leden op gang om de motie van wantrouwen wél te steunen. Hiervoor was nog een bijkomende motivatie dan alleen ongenoegen over de kabinetsval. Kaag zou namelijk de nieuwe premier worden bij een direct vertrek van Rutte, aangezien verwacht werd dat alle VVD-bewindslieden samen met Rutte zouden opstappen. Kaag is de eerste vicepremier van Nederland.

Maandagochtend, twintig minuten voor de aanvang van het debat, belde Kaag Rutte op. Ze vertelde hem dat haar fractie de motie van wantrouwen zou steunen indien het debat slecht verliep.

Het debat begon, en helemaal aan het begin besloot Rutte een mededeling te doen. Hij kondigde namelijk zijn vertrek uit de politiek aan. Op sociale media wordt er gesproken van een 'dokstoot'-actie van D66. Indien dit inderdaad het geval is geweest, lijkt Rutte dit op deze manier te hebben ontweken.

Ontkenning
D66-fractievoorzitter Jan Paternotte ontkent dat zijn fractie van plan was om de motie van wantrouwen te steunen. Maar De Telegraaf merkt op dat Rutte maandag, tijdens het debat, een aantal keer fel uitviel tegen Paternotte, terwijl hij dit niet deed tegen andere fractievoorzitters van coalitiepartijen.

Indien de reconstructie van De Telegraaf klopt, zou dit kunnen duiden op een mogelijke vertrouwenbreuk tussen Rutte en Kaag. Eerder dit jaar werd bekend dat Rutte achter de schermen al eens boos is uitgevallen tegen Kaag vanwege onenigheid over de verdeling van Europees geld. Kort erop gaf hij publiekelijk zijn fouten toe.

Beluister onze podcast

SGP'er Diederik van Dijk breekt lans voor discussie over Nederlandse identiteit: 'We moeten dat gesprek aangaan'
Of beluister op:

Meerartikelen

Huisarts
Nieuws

Zorgkosten voor asielzoekers ruim verdubbeld in vijf jaar tijd

De medische kosten voor asielzoekers en statushouders op COA-locaties zijn in vijf jaar tijd ruim verdubbeld. In 2020 ging het nog om ongeveer 105 miljoen euro. In 2024 was dat opgelopen tot 268 miljoen euro. Dat blijkt uit cijfers die De Telegraaf h

Defend
Onderzoek

Studie: Nederlanders zien migratie als grootste dreiging voor het land

Migratie wordt door Nederlanders nog altijd gezien als de grootste maatschappelijke dreiging. Niet oorlog, niet klimaat, maar migratie staat bovenaan. Dat blijkt uit de Publieksmonitor Maatschappelijke Stabiliteit van kennisinstituut HCSS, uitgevoerd

De Leeuw
Nieuws

Paul de Leeuw wil tekst en uitleg bij zijn politiek-incorrecte tv-grappen van vroeger

Paul de Leeuw wil niet dat zijn oude televisiefragmenten zomaar online verschijnen in de Schatkamer van Beeld & Geluid. De presentator en cabaretier wil eerst nadenken over welke beelden openbaar mogen worden gemaakt. Ook wil hij dat bij oude sketche

Omroepen
Nieuws

Salarissen NPO-omroepbazen stijgen ondanks fikse bezuinigingen

De salarissen van omroepbestuurders zijn vorig jaar opnieuw stevig gestegen. Dat gebeurde in een periode waarin de publieke omroep waarschuwt voor zware bezuinigingen en gewone medewerkers vrezen voor hun baan. Uit onderzoek van De Telegraaf blijkt d

Harderwijk
Nieuws

Azc Harderwijk blijft open ondanks afspraak: 500 nieuwe woningen vertraagd

Het azc aan de Graaf Ottolaan in Harderwijk blijft open, terwijl de locatie op 1 juni definitief zou sluiten. Daardoor verblijven nog altijd bijna 800 asielzoekers op een terrein waar de gemeente 500 nieuwe huizen en 24 appartementen wil bouwen. Hard

azc
Nieuws

Demonstranten beklimmen gemeentehuis tijdens protest tegen komst asielzoekers

Een protest tegen de komst van een tijdelijke opvanglocatie voor asielzoekers in Wijk bij Duurstede is vrijdagavond opnieuw uit de hand gelopen. Een groep van acht jonge mannen beklom rond 22.00 uur het plateau boven de ingang van het gemeentehuis. Z

Koopmans
Nieuws

Marion Koopmans hekelt coronakritische website: “Goedkoop geld verdienen”

Viroloog Marion Koopmans heeft op X hard uitgehaald naar een nieuwe coronakritische website van Maurice de Hond en Marianne Zwagerman. Op de site worden onder meer verhoren van de parlementaire enquêtecommissie corona gebundeld, samengevat en aangevu

Hegseth
Nieuws

Trumps Defensieminister op D-day: 'Wanneer gaat Europa de asielinvasie stoppen?'

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth heeft tijdens een toespraak rond de herdenking van D-day stevige kritiek geleverd op het Europese migratiebeleid. De minister uit de regering-Trump legde daarbij een verband tussen de historische stri

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

COA
Nieuws

Jongeren zeggen belaagd te zijn door asielzoekers bij azc Grave: 'Lopen hier vaker'

Drie jongeren uit Grave zeggen dat zij in de nacht van 14 op 15 mei vlak bij het asielzoekerscentrum (azc) in Grave zijn belaagd door een groep buitenlandse jongeren. Twee van hen zouden daarbij fysiek zijn aangevallen. De politie bevestigt dat kort

azc Bergschenhoek
Nieuws

Achtjarig meisje moet moslim worden in azc: christelijk Iraans gezin onder zware druk

Een Iraans gezin met twee jonge dochters dat zich tot het christendom heeft bekeerd, zegt zich al langere tijd onveilig te voelen in de COA-opvang achter het gemeentehuis in Bergschenhoek. De vader stelt dat zijn 8-jarige dochter door andere bewoners

asielzoeker met telefoon
Nieuws

IND stopt telefooncontrole asielzoekers bij start EU-migratiepact: 'Wie halen we binnen?'

Nederland stopt per 12 juni met het bekijken van telefoons, laptops en tablets van nieuwe asielzoekers. Dat gebeurt op het moment dat het Europees Migratiepact ingaat en de asielprocedure wordt aangepast. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) n

Politie
Nieuws

Bewoners Overvecht slaan alarm over structurele migrantenoverlast: ‘Politie kan simpelweg niet handhaven’

Bewoners rond winkelcentrum Overvecht in Utrecht hebben maandenlang geklaagd over straatraces, geluidsoverlast en intimiderend gedrag. Ondertussen worstelden gemeente en politie met de aanpak. Boa’s trokken zich vorig jaar zelfs tijdelijk terug, omda

Jetten
De kritische blik

Tien nieuwe steden? Het enige wat D66 bijbouwt zijn azc’s

Nederland voelt na honderd dagen kabinet-Jetten alweer de oude Haagse reflex: beloven aan de kiezer, leveren aan het systeem. Er zouden huizen komen, er komt asieldwang. Er zou vertrouwen worden hersteld, het zakt weg tot 22 procent. Er zou nieuw lei

Duits paspoort
Nieuws

Duitsland naturaliseert recordaantal migranten: ruim 332.000 krijgen paspoort

Duitsland heeft in 2025 opnieuw een recordaantal mensen genaturaliseerd. Volgens het Duitse statistiekbureau Destatis kregen 332.500 mensen het Duitse staatsburgerschap. Dat is 14 procent meer dan in 2024. Het is bovendien het vijfde jaar op rij dat

Geiten
Nieuws

Arabische tieners martelen dieren en vallen getuigen aan met een wapenstok

In Wenen is een 57-jarige man bloedend aan zijn hoofd achtergelaten nadat hij vier Arabische jongeren aansprak op dierenmishandeling in een park. De jongeren waren volgens de politie over het hek van een dierenverblijf in het Kurpark Oberlaa geklomme

Rupert Lowe
Nieuws

Brits parlement hoort gruwelijke getuigenissen over migrantenpooierbendes

Het Britse parlement heeft opnieuw gesproken over het zogeheten 'grooming gang-schandaal' van de Pakistaanse pooierbendes. Aanleiding was een petitie die door 260.974 Britten werd ondertekend. Restore Britain-leider Rupert Lowe gebruikte het debat in

Zelensky
Nieuws

Poolse president wil Zelensky onderscheiding afnemen na eerbetoon aan omstreden groep

Polen wil de Oekraïense president Volodymyr Zelensky mogelijk de hoogste staatsonderscheiding van het land afnemen. Aanleiding is zijn besluit om een Oekraïense militaire eenheid de eretitel ‘Helden van de UPA’ te geven. Die naam ligt in Polen zeer g

DUO
Nieuws

Acht fraudegevallen met inburgeringsbewijs ontdekt, examens gaan toch door

Bij de inburgering in het buitenland zijn inmiddels acht gevallen van fraude met slagingsbewijzen bekend. In alle gevallen is de aanvraag voor een machtiging tot voorlopig verblijf afgewezen. Toch ziet het kabinet geen reden om de examens tijdelijk s

Sanders
Nieuws

NRC-columnist verbrak vriendschap met FVD-Kamerlid vanwege diens politieke werk

NRC-columnist Stephan Sanders heeft een persoonlijke herinnering aan een oud-vriend aangegrepen voor een stevige aanval op een Kamerlid van Forum voor Democratie. In zijn column schrijft hij over een vroegere kerkvriend die nu namens FVD in de Tweede

Moodley
Nieuws

Britse predikant vrijuit na arrestatie om islamkritiek en genderuitspraken

Een Britse predikant is vrijuit gegaan na een maandenlang politieonderzoek naar zijn straatpreken. Dia Moodley werd in november 2025 gearresteerd in Bristol, nadat hij in het openbaar had gesproken over de islam en transgenderideologie. Volgens de po