De voornaamste oorzaak van het dreigende tekort is de afname van kolen- en gascentrales, die momenteel zorgen voor een stabiele stroomvoorziening. Deze centrales mogen vanwege klimaatafspraken om CO2-uitstoot te verminderen steeds minder draaien.

De CEO van TenneT, Maarten Abbenhuis, uit zijn zorgen in de onlangs gepubliceerde Monitor Leveringszekerheid. Volgens hem heeft het ook nadelen als de Nederlandse energievoorziening zo afhankelijk wordt van wind- en zonnekracht. ."Hiermee wordt het elektriciteitssysteem in toenemende mate afhankelijk van het weer", vertelt Abbenhuis bij De Telegraaf.

De situatie zet druk op politieke besluitvorming. Zo adviseert TenneT de politiek om de salderingsregeling, die het financieel aantrekkelijk maakt voor huishoudens om stroom van zonnepanelen tegen een maximaal tarief te verrekenen, af te schaffen. Dit zou consumenten en bedrijven stimuleren om eigen batterijen aan te schaffen voor energieopslag, wat kan helpen het overbelaste netwerk te ontlasten.

Vertragingen en wachtlijsten
Het stroomnet zit nu al zo vol dat grote bedrijven en instellingen geen nieuwe of zwaardere aansluiting kunnen krijgen. Hierdoor is verduurzaming via zonnepanelen, warmtepompen en elektrische machines niet mogelijk.

Ook huishoudens en kleine bedrijven, in onder meer Flevoland en Gelderland, kunnen in de komende jaren op een wachtlijst belanden, als ze een stroomaansluiting willen hebben. Er zijn miljarden euro's uitgetrokken om het overvolle stroomnet uit te breiden, maar het is onzeker of dat snel genoeg zal gaan.

Als noodmaatregel roept Klimaatminister Rob Jetten grootverbruikers op om flexibeler met stroom om te gaan, vooral tijdens piekuren. Netbeheerders onderzoeken daarnaast of delen van het net tijdelijk zwaarder belast kunnen worden om het maximale uit het net te halen.

Voor de lange termijn wordt ook gedacht aan oplossingen zoals batterijopslag en de aanleg van warmtenetten om de druk op het stroomnet te verlichten. Dit laatste loopt in Amsterdam en Utrecht echter uit op een fiasco.