Al in januari pleitte EU-chef Von der Leyen voor voor strenge censuurwetten op sociale media. Volgens haar worden kwetsbare groepen te vaak het slachtoffer van online haat. Ook zou er veel desinformatie worden verspreid op sociale platforms. Von der Leyen vindt het daarom een belangrijke stap om de vrijheid van meningsuiting online fors in te perken, vertelde ze in januari bij de jaarlijkse WEF-bijeenkomst.

Nu vertelt de EU-chef meer over haar precieze aanpak. Ze wil gebruik gaan maken van 'pre-bunking', waarbij desinformatie al vooraf wordt gesmoord. Dit is veel effectiever dan 'de-bunking', stelt ze, waarbij desinformatie pas achteraf wordt ontkracht.

"Voorkomen is beter dan genezen. Misschien is het, als je informatiemanipulatie ziet als een virus, veel beter om te vaccineren in plaats van een infectie te behandelen als deze eenmaal is ontstaan. Dat is de-bunking, zodat het lichaam is ingeënt", aldus de EU-chef in haar nieuwe toespraak.

Volgens Von der Leyen moet de maatschappij 'immuniteit opbouwen tegen informatiemanipulatie'. Hiervoor wil ze nieuwe, innovatieve technologie inzetten. "Het is essentieel dat mensen weten wat de invloed van kwaadaardige informatie is en wat de technieken zijn die erachter zitten. En naarmate de kennis toeneemt, neemt onze kans om beïnvloed te worden af. En dat bouwt de maatschappelijke veerkracht op die we nodig zullen hebben."

The EU will start "pre-bunking":
- Debunking suggests exposing false information
- Pre-bunking" entails more government gatekeepers, smearing and censorship against those who challenge the EU's monopoly on truth pic.twitter.com/HHiduewd0s

— Glenn Diesen (@Glenn_Diesen) May 30, 2024

Steeds meer censuurwetten
Nieuwe censuurwetten worden steeds populairder. Zo nam de EU vorig jaar de Digital Services Act aan, die makkelijker internetcensuur zal toestaan. Ook in Duitsland zal een nieuwe coördinatieafdeling van de BKA strenge richtlijnen gaan hanteren. Deze online handhavers mogen niet alleen berichten verwijderen, maar ook kantoorpanden doorzoeken, getuigen verhoren en eigendom in beslag nemen.

Sinds 1 april is een nieuwe censuurwet van kracht in Schotland. Met deze wet kan de rechter zeven jaar gevangenisstraf opleggen aan al burgers die 'haatzaaiende' uitspraken doen op grond van religie, seksuele geaardheid en genderidentiteit. Dit leidt tot veel kritiek, onder meer van J.K. Rowling en Elon Musk.

In Ierland ging er begin dit jaar een petitie rond tegen een wetsvoorstel voor strenge censuurmaatregelen. Alleen al het bezitten van 'haatzaaiende' materiaal kan hiermee leiden tot gevangenisstraf. Burgers maakten zich grote zorgen om deze vrijheidsinperking, en lieten daarom een tegengeluid horen.