De ambtenaar werkt aan het snijvlak van beleid en uitvoering bij één van de zes grote steden – Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Amersfoort of Eindhoven. “Ik zie precies wat binnenkomt en wat eruit gaat. En het beeld is niet fraai,” zegt hij bij NieuwRechts. “In veel grote gemeenten loopt het woningtekort voor kwetsbare groepen enorm op. Daar vallen ook statushouders onder. Maar die woningen worden totaal niet eerlijk verdeeld.”

Een van de grootste problemen ziet hij bij koppels die bij aankomst in Nederland aangeven dat ze uit elkaar zijn. “Het COA zegt dan: ‘We kunnen mensen niet verplichten om samen te wonen.’ Het gevolg is dat beide personen een aparte woning krijgen. En dat gaat als een lopend vuurtje. Bijna elk stel gaat zogenaamd uit elkaar.” De ambtenaar vindt dit meten met twee maten: “Als ik ga scheiden, krijg ik echt geen twee huizen. Maar zij krijgen ze wel.”

Wat gebeurt er met de dubbele woningen? Onlangs berichtte AD over hoe tientallen statushouders hun woning illegaal onderhuren voor torenhoge bedragen. Via Arabischtalige Facebookgroepen bieden ze kamers of zelfs complete woningen aan voor hoge bedragen. Een man uit Amsterdam huurt bijvoorbeeld een studio van een woningcorporatie voor 700 euro, maar verhuurt die voor meer dan het dubbele. Zelf woont hij bij zijn vrouw, die óók een woning kreeg.

De tekst gaat door onder de afbeelding.

De Chavez-route: slimme sluipweg naar huisvesting
Een groeiend probleem ziet de ambtenaar in het misbruik van de zogeheten Chavez-regeling. Die maakt het mogelijk voor ouders van een Nederlands kind om verblijf te krijgen in Nederland. “Die regeling is bedoeld om te voorkomen dat een kind de EU uitgezet wordt omdat een ouder geen verblijfsstatus heeft. Maar wat er nu gebeurt, is dat mensen die al een kind hebben in Nederland, zich aanmelden bij het COA, vervolgens razendsnel een DNA-test regelen, en binnen een half jaar een Chavez-vergunning hebben.”

Daarmee komt een tweede route naar huisvesting vrij. “Een Chavez-verblijfsvergunning geeft formeel géén recht op een woning, maar gemeenten voegen deze mensen tóch toe aan de taakstelling. Zo krijgen ze alsnog een huis.” Volgens de ambtenaar gaat het vooral om mensen uit Afrika. “Wat is de reden om uit Ghana te vluchten? Als je zegt dat je homoseksueel bent, maar ook kinderen hebt, dan klopt het verhaal niet. Toch krijgen deze mensen een woning via Chavez.”

‘Ze weten precies hoe het werkt’
De ambtenaar vermoedt dat er professionele hulp is bij het misbruik. “Sommige mensen komen precies voorbereid binnen. Ze weten hoe ze zich moeten aanmelden, welke procedures ze moeten starten, en hoe ze het snelst een woning krijgen. Daar zit gewoon een soort smokkelgroep achter, met handleidingen en adviezen. En daar betalen mensen voor.”

Ook hulporganisaties spelen mogelijk een rol, zegt hij voorzichtig. “VluchtelingenWerk helpt bijvoorbeeld met het verzamelen van bewijs voor zorgrelaties. Ik wil niet zeggen dat ze fraude aanmoedigen, maar ze moeten zich wel bewuster zijn van het systeem dat ze mede creëren.”

‘Mijn eigen kind maakt geen kans meer’
De ambtenaar is niet de enige met bedenkingen. “Collega’s van mij zeggen: ‘Mijn eigen kind gaat nooit meer een huis krijgen.’ De voorraad is op. Dit beleid holt het vertrouwen uit. De minister wil strenger beleid, maar zodra dat uit rechtse hoek komt, schieten linkse partijen het af. Dan denk ik: weten jullie wel wat er gebeurt?”

Volgens de ambtenaar zijn het vooral de grote steden waar het misgaat. “Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Amersfoort, Eindhoven – daar speelt het probleem. Kleinere gemeenten hebben veel minder met Chavez-aanvragen te maken. Maar in de Randstad gaat het systeem hard onderuit.”

De ambtenaar hoopt dat zijn verhaal gehoord wordt. “Dit moet veranderen, want het kan niet zo doorgaan.”