Om windturbines tegen roest te beschermen, worden speciale systemen gebruikt die metalen afgeven. Het gaat onder meer om aluminium, zink en indium. Deze stoffen lossen langzaam op in het water en komen zo in het ecosysteem terecht.

De studie, gepubliceerd in Nature’s Ocean Sustainability, schat dat Europese windparken jaarlijks 3.219 ton aluminium, 1.148 ton zink en 1,9 ton indium afgeven. Alleen al de hoeveelheid zink is groter dan alle bekende directe lozingen en rivierafvoer samen in de Noord-Atlantische Oceaan vanuit Europese landen.

De onderzoekers waarschuwen dat het probleem groter wordt naarmate de capaciteit van windenergie groeit. Het VK heeft nu 13 gigawatt aan windvermogen op zee, maar mikt op 100 gigawatt in 2050.

Risico voor voedselveiligheid
De zorgen richten zich vooral op aquacultuur rond windparken. Steeds vaker worden op dezelfde locaties zeewier- en schelpdierkwekerijen opgezet, zoals bij een commerciële zeewierboerderij in de Noordzee voor de Nederlandse kust. Volgens de onderzoekers kunnen metalen zich daar ophopen in oesters, mosselen en zeewier, met gevaar voor de volksgezondheid.

Een concreet voorbeeld: wie oesters eet die veel zink bevatten, kan de aanbevolen wekelijkse inname voor volwassenen al overschrijden. Dit kan leiden tot gezondheidsproblemen, zeggen de wetenschappers. 

Voorzichtige toon
Professor Gordon Watson, verbonden aan de Universiteit van Portsmouth, benadrukt bij The Telegraph dat het onderzoek niet pleit voor een stop op windparken. “Windparken op zee zijn een vitaal onderdeel van onze schone energietoekomst. Maar op dit moment is er weinig data over hoe deze metalen het milieu beïnvloeden in de buurt van operationele windparken, dus het is moeilijk om de volledige risico’s in te schatten.”

Hij vervolgt: “We zeggen zeker niet: stop met bouwen van windparken. We moeten ze alleen goed monitoren, vooral omdat ze blijven uitbreiden. De plannen om op te schalen zijn ambitieus en brengen uitdagingen met zich mee die moeten worden aangepakt.”

Volgens Watson kan de uitstoot van metalen onder de huidige uitbreidingsplannen tot wel twaalf keer groter worden in 2050. “Dit roept serieuze zorgen op over de mogelijke ophoping van metalen in soorten zoals oesters, mosselen en zeewier. Ons onderzoek benadrukt hoe belangrijk het is om scherp toezicht te houden op de chemicaliën die vrijkomen uit windparken op zee, zodat we hun impact kunnen volgen en beheersen.”

Oproep tot actie
De onderzoekers pleiten voor betere monitoring van water en bodem rond windparken. Ook adviseren ze om materialen te gebruiken die minder schadelijk zijn voor het milieu en duidelijke richtlijnen op te stellen voor aquacultuur in de buurt van turbines.

“Er zijn oplossingen om deze problemen aan te pakken, maar we moeten nu stappen zetten om risico’s te beperken,” aldus Watson. “We hopen dat dit onderzoek een routekaart kan bieden voor beleidsmakers en de windenergiesector om deze uitdagingen effectief aan te pakken voordat er onnodige schade ontstaat.”