In de Utrechtse Rivierenwijk is al een modelwoning klaar. Het vooroorlogse huis kreeg onder meer kunststof kozijnen, HR++ glas, nieuwe dakpannen, nieuwe radiatoren en een nieuwe cv-ketel. Ook is er 'CO2-gestuurde ventilatie' geplaatst. Op de zolder is het zelfs 4 graden koeler dan op de oude zolder.

Grote renovatiegolf
Woningcorporatie Woonin wil dit jaar ongeveer 333 vooroorlogse woningen in de wijk aanpakken. Het doel is om minimaal energielabel A te halen. Eerst loopt er een draagvlakmeting. Minstens 70 procent van de huurders moet instemmen voordat het plan doorgaat.

De werkzaamheden in de wijk moeten in 2027 beginnen. De aanpak past in een landelijke operatie. Alle woningcorporaties moeten uiterlijk in 2028 hun woningen met energielabel E, F of G hebben aangepakt. In 2050 moet de hele sociale huurvoorraad 'energieneutraal' zijn.

1,1 miljoen woningen
De plannen komen voort uit de Nationale Prestatieafspraken. Die zijn eind 2024 gesloten tussen het kabinet, woningcorporatiekoepel Aedes en de VNG. Daarin staat dat vóór 2034 in totaal 1,1 miljoen woningen moeten worden verduurzaamd. Nederland telt ongeveer 2,4 miljoen sociale huurwoningen.

Corporaties gaven in 2024 al ongeveer 12,1 miljard euro uit aan onderhoud, verbetering en verduurzaming. Ruim een miljoen corporatiewoningen heeft inmiddels energielabel A of beter. Toch zijn er nog bijna 130.000 woningen met de slechte labels E, F of G. Die moeten binnen enkele jaren worden aangepakt.

Huurders kunnen nee zeggen
Volgens Woonbondwoordvoerder Mathijs ten Broeke moeten huurders kritisch blijven. Hij zegt tegenover Nu.nl: 'De woningen moeten hoe dan ook gerenoveerd worden.' Volgens hem lukt dat verhuurders alleen als zij goede voorwaarden bieden. Een tegenstem van bewoners kan dus belangrijk zijn.

Ten Broeke zegt daarover: 'Een nee vanuit bewoners is goed en gezond, en betekent dat de verhuurder opnieuw in gesprek moet met bewoners. Een nee betekent dat er verder gewerkt moet worden aan de plannen, omdat het oorspronkelijke plan geen daadwerkelijke verbetering oplevert. Dat is soms frustrerend voor verhuurders, maar het dwingt ze ook om in gesprek te blijven. Want zij zijn hoe dan ook verplicht om de woningen te verduurzamen.'

Zorgen over uitvoering
Voor huurders is een renovatie vaak ingrijpend. De Woonbond zegt: 'Je weet wat je hebt, maar niet wat je straks krijgt. De energierekening zou een stuk lager moeten liggen, maar er komt ook een huurverhoging bij. Je moet een tijdje ergens anders wonen. Mensen zien er soms enorm tegenop.'

Ten Broeke waarschuwt dat verhuurders de menselijke kant niet mogen vergeten. 'Dit is meer dan een vastgoedprojectje dat je er als beheerder even doorheen jaagt. Als iemand jarenlang ergens woont, dan zit je ziel en zaligheid in die woning. Dat moeten verhuurders zich goed realiseren en dat kan alleen als je uitgebreid in gesprek gaat met bewoners.'

De Woonbond adviseert huurders om bij grote plannen een bewonerscommissie op te richten. Zo’n commissie heeft meer rechten dan een gewone klankbordgroep. De verhuurder moet dan serieus overleggen. Volgens de Woonbond kan zo’n commissie al vanaf drie personen worden opgericht.