Yesilgöz diende woensdag, tot verrassing van velen, de volgende motie in: 'De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de verkenner een politieke samenwerking adviseert met partijen die het terugdringen van de instroom hoog op de agenda hebben staan; van mening dat er geen draagvlak is om nu dwang toe te passen; doet een beroep op het kabinet en de Eerste Kamer om voor de duur van de formatie een pas op de plaats te maken met het wetsvoorstel "spreidingswet", en gaat over tot de orde van de dag.'

De motie riep de nodige emoties op. "De wet is van uw eigen VVD-staatssecretaris Eric van der Burg, wat een streek zeg", stelde PvdD-leider Esther Ouwehand. D66-leider Rob Jetten had ook de nodige vragen: "U en ik zitten in het demissionaire kabinet. Vrijdag moeten wij dus uw voorstel bespreken. Als D66, CDA en CU dan zeggen: dat gaan we niet doen, welke consequenties verbinden u en de VVD daar dan aan?"

Demissionair premier Rutte sprak zich ook negatief uit over het voorstel. Hij ontraadt de motie namelijk. 'Het kabinet staat achter het wetsvoorstel', liet Rutte in een schriftelijke statement weten. Dit is opmerkelijk aangezien VVD-leider Yesilgöz, die de motie dus indiende, in datzelfde kabinet zit als demissionair minister van Justitie en Veiligheid.

Opent de VVD de politieke trukendoos?
Maar vanwaar deze zet van de VVD? Dat is de vraag die opdoemde na het debat op woensdag. Eenzelfde motie werd namelijk een week eerder ingediend door JA21-voorman Joost Eerdmans, maar de VVD, BBB en NSC steunden dit voorstel niet. Dit omdat de wet al in de Eerste Kamer lag. Maar een week later denken ze hier ineens anders over, want het voorstel van Yesilgöz wordt wél gesteund.

"We weten dat migratie een zeer belangrijke rol speelde in de campagne van de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen. Het resultaat zien wij vandaag, hier ter plaatse. Het is duidelijk om te zien. Zoals we weten ligt de spreidingswet, de spreidingswet asiel, nu voor in de Eerste Kamer. Wij vinden dat die wet moet worden ingetrokken, net zoals meerdere collega's in deze Kamer. Wij zouden heel graag het liefst volgende week, maar in elk geval voor het kerstreces, een debat met staatssecretaris Van der Burg willen over de spreidingswet", aldus het verzoek van Eerdmans een week geleden.

Na installatie van de nieuwe Tweede Kamer, waarin geen meerderheid meer voor de dwangwet is, vraagt Joost @Eerdmans een debat aan om kabinet de dwangwet per direct in te laten trekken. Helaas duikt kamermeerderheid. JA21 dient zsm motie in om Kamer alsnog kleur te laten bekennen. pic.twitter.com/KPOWgvAkaH

— JA21 (@JuisteAntwoord) December 6, 2023