In een recente uitzending neemt NPO-onderzoeksprogramma Zembla de Nederlandse transgenderzorg voor minderjarigen onder de loep. Volgens de 'Dutch Protocol' kunnen pubers hormoonblokkers voorgeschreven krijgen als ze zich geboren voelen in het verkeerde lichaam. Vanaf hun achttiende kunnen ze dan een geslachtsveranderende operatie ondergaan.

Maar deze Dutch Protocol blijkt aan alle kanten te rammelen, wordt duidelijk in de Zembla-uitzending. Zo stellen meerdere betrokken onderzoekers dat er geen deugdelijke wetenschappelijke basis is. Ook worden kinderen niet altijd gelukkiger van de behandelingen, terwijl de gevolgen ervan wél onomkeerbaar zijn voor het lichaam.

In het programma komen vijf hoogleraren aan het woord. Maar drie van de vier Nederlandse methodologen willen alleen anoniem hun verhaal doen, omdat ze bang zijn voor repercussies vanuit de academische wereld.

'Ongefundeerde verdachtmaking'
Desondanks lijkt Ernst Kuipers, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), weinig onder de indruk van de documentaire. Kuipers zegt 'van veldpartijen te hebben begrepen dat in de uitzending van Zembla een enigszins eenzijdig beeld wordt geschetst'. Ook zegt hij over de vijf hoogleraren: 'Ik kan niet beoordelen of de geïnterviewden als neutraal beschouwd kunnen worden.' Dit blijkt uit zijn beantwoording van Kamervragen, ingediend door BVNL-leider Wybren van Haga.

In een persverklaring reageert Zembla woest op deze 'ongefundeerde verdachtmaking' van Kuipers, zoals het programma dit noemt. 'Hij doet geen recht aan de reikwijdte van de kritiek en statuur van de critici', vindt Zembla. 'Hij gaat ook niet in op het feit dat de buitenlandse kritiek afkomstig is van hoog aangeschreven academici die zelf actief zijn in de transgenderzorg en van vooraanstaande wetenschappelijke instituten.'

Tot slot verwijt het onderzoeksprogramma Kuipers selectiviteit in het wetenschappelijk onderzoek dat hij aanhangt. 'De minister stelt dat het belangrijk is dat de genderzorg gebaseerd is op feiten. Maar alle kritiek die aantoont dat een ‘evidence base’ ontbreekt, laat hij in zijn antwoorden links liggen', aldus Zembla.

Hoe dan ook gaat Kuipers niets doen om de transgenderbehandelingen voor Nederlandse kinderen te heroverwegen of aan te pakken. 'De overheid bemoeit zich niet met de manier waarop zorgverleners zorg verlenen, voor zover het medisch-inhoudelijke overwegingen betreft. Het is aan veldpartijen om gezamenlijk, in professionele standaard en kwaliteitsstandaarden, invulling te geven aan de vraag wat goede transgenderzorg is', vindt hij. 

Kritiek op genderbehandelingen
Het thema van genderbehandelingen leeft steeds meer in de maatschappij en politiek. Vorige maand stemde de Tweede Kamer nog ruim tegen een FVD-motie om deze behandelingen voortaan te verbieden. Ook is onduidelijk of de transgenderwet een meerderheid zal halen in de Tweede Kamer. Vorige maand was er in Utrecht nog een protest tegen de transgenderwet. 

Ondertussen is er internationaal steeds meer kritiek op genderbehandelingen. Later dit jaar zal de Engelse Tavistock-kliniek zijn genderafdeling moeten sluiten vanwege 'inadequate' zorg aan jonge kinderen. In Duitsland en Groot-Brittannië is de transgenderwet al verworpen. Tot slot is er in Nederland al een 18-jarige overleden aan de complicaties van een geslachtsoperatie.