Zarei, een masterstudent aan de universiteit van Teheran en afkomstig uit de Gilak-regio, was begin februari opgeroepen voor een eerdere veroordeling. Tijdens haar aanwezigheid bij het Openbaar Ministerie in Rasht werd ze gearresteerd omdat ze geen hoofddoek droeg, wat in Iran wettelijk verplicht is. Het leverde haar een reeks nieuwe aanklachten op.

Volgens mensenrechtenorganisatie Hengaw bracht ze vervolgens 29 dagen door in de centrale gevangenis van Rasht, voordat ze begin maart op borgtocht vrijkwam. Tijdens haar gevangenschap werd ze mishandeld door beveiligingsfunctionarissen. Ze liep polsletsel en zware kneuzingen op.

Een opsomming van aanklachten
De nieuwe veroordeling is eg streng. Volgens het rechterlijke vonnis krijgt Zarei 9 maanden cel en 74 zweepslagen voor het ‘verstoren van de openbare orde’, 9 maanden cel voor het ‘verzetten tegen wetshandhavers’, 74 zweepslagen voor het ‘beledigen van een agent’ en nog eens 30 zweepslagen voor het ‘veroorzaken van onzichtbare verwondingen’.

In totaal dus 18 maanden cel en 178 stok- of zweepslagen - een straf die in het Westen als wreed en onmenselijk wordt beschouwd, maar in Iran geen uitzondering is voor dissidenten.

Jarenlange repressie
Zarei is al langer een doorn in het oog van de Iraanse autoriteiten. In november 2023 werd ze veroordeeld tot een jaar cel wegens ‘propaganda tegen de Islamitische Republiek’. Die straf werd later omgezet in negen maanden. Ze zat die straf uit in de Kachouii-gevangenis van Karaj, waarna ze op 22 februari 2024 vrijkwam.

Daar bleef het niet bij. Ze kreeg een reisverbod van twee jaar, mocht niet meer op sociale media en werd verplicht naar Rasht te verhuizen – ver weg van haar sociale netwerk en academische omgeving.

Haar eerste arrestatie dateert van november 2022. Toen werd ze opgepakt omdat ze aanwezig was bij een herdenking van Hadis Najafi, een jonge vrouw die door veiligheidstroepen werd doodgeschoten tijdens de massale protesten tegen het hijabbeleid.

Een patroon van onderdrukking
De zaak van Zarei staat niet op zichzelf. Iran voert sinds de dood van Mahsa Amini in september 2022 – die stierf in politiehechtenis na haar arrestatie voor het ‘verkeerd’ dragen van een hoofddoek – een keiharde campagne tegen vrouwenrechtenactivisten. De protesten die daarop volgden onder de slogan ‘Vrouw, leven, vrijheid’ hebben het regime alleen maar meer verhard.

In november 2024 werd nog een studente gearresteerd nadat ze op de campus van de Islamitische Azad Universiteit van Teheran in haar ondergoed rondliep als protest tegen de hijabwetten. Ze werd hardhandig afgevoerd en belandde zelfs in een psychiatrische instelling. Ook zij raakte gewond bij haar arrestatie.

Internationaal protest
Internationale mensenrechtenorganisaties reageren geschokt op de nieuwe veroordeling van Zarei. Amnesty International noemt de straf ‘barbaars’ en ‘symptomatisch voor het geweld waarmee Iran vrouwenrechten onderdrukt’.

Toch is de druk op het Iraanse regime beperkt. De Europese Unie en de Verenigde Naties hebben de afgelopen jaren wel sancties opgelegd tegen betrokken functionarissen, maar die lijken weinig effect te hebben.