In een commissievergadering over de integriteit van het openbaar bestuur spreekt Kamerlid Pieter Omtzigt de minister van Binnenlandse Zaken, Hanke Bruins Slot (CDA), streng toe. Bruins Slot belooft namelijk dat het kabinet meer inzage zal geven in lobbynetwerken. Maar Omtzigt vreest dat het alleen zal blijven bij mooie woorden. Hij wijst namelijk erop dat een aangenomen motie van september 2021 over dit onderwerp nog steeds niet is uitgevoerd.

"We zitten elkaar toch niet voor de gek te houden?" begint hij. "Er ligt hier een Kamermotie uit september 2021 voor een lobbyregister. Er zijn moties van de heer Van Baarle, van mevrouw Leijten: die worden gewoon pertinent niet uitgevoerd."

Hij vervolgt: "De heer Dassen heeft de motie in september 2021 ingediend, en nu wordt er hier iets uitgelegd waardoor we weten dat het de komende vier jaar niet uitgevoerd wordt. Waarom doen we dit dan? Dat meen ik serieus. Een substantiële meerderheid van de Kamer zegt dat zij een lobbyregister wil. Daar is geen woord Spaans bij. Geen woord. En het wordt gewoon niet gedaan. Het kan niet. Het heeft geen zin om moties in te dienen en dit debat aan te gaan, want het gebeurt toch niet."

Met dit laatste verwijst Omtzigt wellicht naar een aangenomen motie uit december 2022 over het stoppen met de Europese eID. Het kabinet legde deze motie echter naast zich neer. Hierop was Omtzigt erg kritisch.

Bruins Slot erkent dat er momenteel te weinig gebeurt. Maar volgens haar is het te pessimistisch om te stellen dat er niets gebeurt.

Lege agenda's
Naast een lobbyregister heeft het kabinet heeft ook beloofd om de agenda's goed bij te houden. Maar in de praktijk gebeurt dit slechts matig. Omtzigt vervolgt: "De agenda's, die al jaren bijgehouden moeten worden, staat 14 procent van de afspraken in. Als u 14 van de 100 punten bij een examen haalt, zakt u niet alleen, maar wordt u van school gestuurd."

Ook Bruins Slot blijkt haar agenda niet op orde te hebben. Van de afgelopen drie weken staat er zelfs niets in.

"Ik ben zwaar teleurgesteld," zegt Omtzigt. "Er is een lobbyregister aangevraagd, maar het komt niet. De agenda zou openbaar zijn, maar ik kan beter naar de Twitter-tijdlijn van de minister gaan. Dan weet ik wél dat ze bij de Nationale Coördinator Racismebestrijding is geweest. Dan weet ik wél dat ze bij Eurocommissaris Jourová is geweest. Dan weet ik wél dat ze een woke-congres toegesproken heeft. Dan weet ik wél dat ze naar een 5 mei-viering geweest is. Het staat allemaal niet in de agenda. En ik kan het ook bij de andere ministers doen. Dit is het nog niet het begin van een lobbyregister en er gaat gewoon de hele vier jaar niets gebeuren. Dit is schandelijk en dat moet u weten, minister. Echt waar."

Bruins Slot erkent dat haar agenda de afgelopen tijd nogal leeg was. Maar hiervoor is volgens haar een goede reden: "Vorige week was ik niet werkzaam, dus daar staan geen afspraken in." Naar eigen zeggen zit Bruins Slot op een gemiddelde van 74 procent, waarmee ze dus ver boven het kabinetsgemiddelde zit. Wel erkent ze dat haar gemiddelde eigenlijk 100 procent moet zijn. "Anders werkt het niet," besluit ze.

Vooruitgang geboekt
Omtzigt is echter weinig weinig tevreden: "Ik kan wel moties gaan indienen, maar ik weet dat de ultieme consequentie door D66 en VVD toch niet getrokken wordt. Maar wat we hier doen, kan niet in het openbaar bestuur. Dat zeg ik niet zomaar."

Maar minister Bruins Slot stelt dat er, ondanks de zorgen van Omtzigt, veel vooruitgang is geboekt in het afgelopen jaar. "Er is een Gedragscode Integriteit Bewindspersonen, er ligt een concept-wetsvoorstel als het gaat om de vervolgfuncties van de bewindspersonen. Ook ligt er een concept-wetsvoorstel waarin staat dat er ook een wettelijk lobbyverbod en een wettelijke draaideurregeling komt," zegt ze. Tot slot wijst ze nog op andere positieve veranderingen van het afgelopen jaar.