Volgens De Vos ligt de oorzaak van de stikstofcrisis niet bij de uitstoot zelf, maar bij de kritische depositiewaarden die Nederland sinds 2003 hanteert. Ze stelt dat deze normen niet wetenschappelijk onderbouwd zijn, maar op simulatiemodellen berusten: “Het is dus een modellenwerkelijkheid. En het is dan ook onbegrijpelijk dat dit kabinet deze normen tot op de dag van vandaag hanteert.”

Ze wijst erop dat de Nederlandse overheid al in 2006 concludeerde dat deze normen een onwerkbare situatie creëerden, maar ze desondanks niet afschafte. In plaats daarvan probeerde de regering via drempelwaarden het beleid te versoepelen, maar dat hield juridisch geen stand.

“Schaf je ze af, dan is stikstofreductie niet meer nodig,” benadrukt de FVD-politica. “Dan kan de agrarische sector, de bouw, de industrie, iedereen eigenlijk weer aan de slag. Dan is het stikstofprobleem opgelost.”

Van der Plas spreekt van 'schijnoplossingen'
De Vos vraagt vervolgens aan Caroline van der Plas (BBB) waarom de Kamerbrief van de minister niets vermeldde over het schrappen van de stikstofnormen, terwijl BBB dat eerder als speerpunt had gepresenteerd. Hierop reageert Van der Plas afwachtend: “Het is niet gezegd dat het geen plan is van de minister. Er is gezegd dat dit een procesbrief was met een aantal sporen. Dat wil niet zeggen dat de minister daar niet mee bezig gaat zijn.”

Volgens Van der Plas heeft BBB altijd benadrukt dat Nederland zelf de focus op stikstof heeft gelegd, terwijl er andere factoren zijn die de natuur beïnvloeden, zoals droogte, hitte en menselijke activiteit: “Heel veel anderen - de BBB, maar bijvoorbeeld ook het Planbureau voor de Leefomgeving - zeggen juist: 'Stop met de focus op stikstof, want er zijn heel veel andere factoren waardoor het slecht gaat met de natuur.'”

Als De Vos opnieuw vraagt waarom de BBB de KDW's niet wil schrappen, stelt Van der Plas dat het beleid niet zomaar in één keer kan worden aangepast. Ze benadrukt vervolgens dat boeren niet gebaat zijn bij partijen die 'met schijnoplossingen komen', maar bij concrete maatregelen die hen toekomstperspectief geven.

“Boeren kijken elke dag naar de beste praktijk: hoe kunnen wij het beste doen?” besluit Van der Plas. “Dus Forum moet niet hier even KDW’tjes lopen roepen en dan denken dat het probleem is opgelost. Want dan leven we in het sprookjesbos waar de vogel met tanden nog leeft.”

Minister Wiersma valt stil in Kamerdebat
Vervolgens komt Landbouwminster Wiersma aan het woord. In een interruptie vraagt De Vos waarom de minister in haar brief niets heeft geschreven over het schrappen van de stikstofnormen, terwijl dat volgens haar de enige echte oplossing is.

Wiersma verdedigt eerst dat Nederland zich aan internationale verplichtingen moet houden, maar De Vos wijst haar er direct op dat de EU niet verplicht om deze specifieke normen te hanteren: “Het is niet zo dat we vanuit de habitatrichtlijn verplicht zijn om die kritische depositiewaarde te gebruiken, dus waarom haalt de minister die niet gewoon uit de wet? We zijn nu een half jaar verder, waarom stappen we daar niet gewoon vanaf? Dan is de stokstofreductie ook niet nodig.”

Minister Wiersma stelt dat de kritische depositiewaarden een internationaal erkende wetenschappelijk onderbouwde indicator zijn om de staat van de natuur te beoordelen. Wel erkent ze dat de manier waarop ze in de wet zijn vastgelegd kan worden aangepast, zoals ook in het Hoofdlijnenakkoord staat opgeschreven.

De Vos blijft echter bij haar standpunt en vraagt waarom de minister de normen dan niet gewoon uit de wet haalt, zoals Nederland dat volgens haar zelf kan beslissen. “Als we op deze manier doorgaan dan wordt het stikstofbeleid dus niet fundamenteel veranderd, dan blijven we reductie nodig hebben en dan wordt het probleem voor de boeren in Nederland ook niet opgelost.”

Hierop valt Wiersma stil. “Ja, ik ben er stil van. Ik weet even niet meer wat ik nu nog moet zeggen.” Dit is het einde van het gesprek; vervolgens mag CU-Kamerlid Peter Grinwis zijn interruptie doen.