Uit een analyse van energiebedrijf 1KOMMA5° blijkt dat gezinnen vanaf 2030 tot wel 1335 euro per jaar extra kunnen gaan betalen. Deze kosten komen bovenop de bestaande energierekening en worden veroorzaakt door de uitbreiding van het Europese emissiehandelssysteem (ETS2). Energiedeskundige René Peters van TNO noemt dit bedrag bij BNR Nieuwsradio realistisch: “Het is reëel dat de prijs voor CO₂ zo hoog kan oplopen.”

Het Europese emissiehandelssysteem (ETS) bestaat al sinds 2005 en richt zich op grote industrieën en energiebedrijven. Die moeten betalen voor hun uitstoot via zogeheten CO₂-rechten. Vanaf 2027 komt er een tweede systeem, ETS2, dat ook woningen en transport onder deze regels brengt. Concreet betekent dit dat consumenten meer gaan betalen voor gas, benzine en diesel.

Extra kosten
In de ramingen wordt uitgegaan van een prijs van 60 euro per ton CO₂ in 2030. Maar volgens Peters is de kans groot dat dit bedrag hoger uitvalt: “Tenzij de verduurzaming ineens heel snel gaat en er een overschot aan rechten ontstaat, maar dat zie ik niet snel gebeuren,” vertelt hij bij BNR.

De extra kosten variëren per woonsituatie en leefstijl. zo betaalt een stel zonder kinderen of auto in een tussenwoning tussen de 145 en 485 euro per jaar extra. Een gezin in een twee-onder-een-kapwoning met één benzineauto zal 260 tot 870 euro extra betalen. En een een gezin in een vrijstaand huis met twee benzineauto’s betaalt 400 tot 1.335 euro extra per jaar.

Ook tanken wordt duurder
Naast hogere gasprijzen worden ook de brandstofkosten flink beïnvloed. Volgens 1KOMMA5° stijgt de prijs voor een liter benzine met 13 cent en die voor diesel met 15 cent, als de kabinetsprognoses uitkomen. In een worstcasescenario zouden die prijzen kunnen stijgen tot respectievelijk 45 en 52 cent per liter.

Dat betekent dat een automobilist die 10.000 kilometer per jaar rijdt, tot 272 euro extra kwijt is. Veelrijders (20.000 km per jaar) kunnen tot 625 euro extra betalen.

Prijsprikkel als beleid
De oplopende kosten zijn geen fout in het systeem, maar juist een bewuste maatregel. “De hogere prijs moet het gebruik van fossiele brandstoffen ontmoedigen,” legt Peters uit bij BNR. De hoop is dat huishoudens versneld overstappen op CO₂-vrije alternatieven zoals warmtepompen of warmtenetten. Die vallen immers niet onder ETS2.

Toch is die overstap niet altijd eenvoudig. Warmtenetten moeten vaak worden aangelegd door gemeenten of netbeheerders, terwijl een warmtepomp vooral geschikt is voor goed geïsoleerde woningen. Veel huishoudens zijn daar nog niet klaar voor.