Het kabinet verwacht dat vooral mensen die veel zorg gebruiken, profiteren. Zij maken hun eigen risico elk jaar op en krijgen vaak ook zorgtoeslag. Gezonde mensen zonder recht op toeslag zijn de dupe. Zij betalen wel de extra premie, maar hebben weinig voordeel van de verlaging.

'Wie niet of nauwelijks gebruikmaakt van de zorg en te veel verdient om zorgtoeslag te krijgen, schiet financieel niks op', zeggen bronnen rond het ministerie.

Premie omhoog, eigen risico omlaag
De verhoging van de premie komt neer op ruim zestien euro per maand. In totaal gaat het om bijna 6 miljoen mensen – ongeveer 40 procent van de verzekerden – die slechter uit zijn. Voor hen stijgen de kosten met zo’n 135 euro per jaar.

Voor verzekerden die het eigen risico wél opmaken én zorgtoeslag krijgen, betekent de verandering een meevaller van 115 euro. Mensen zonder toeslag die wel veel zorg gebruiken, gaan er 51 euro op vooruit.

Maatregel uit coalitieakkoord
In het coalitieakkoord spraken PVV, VVD, NSC en BBB af het eigen risico te verlagen. Naast de verlaging komt er een grens van 50 euro per behandeling die meetelt voor het eigen risico.

Volgens experts zorgt deze verlaging voor meer zorggebruik. Daardoor lopen de totale zorgkosten verder op. De verwachting is dat de premie in de toekomst nog meer stijgt.

Belastingverlaging als compensatie
Het kabinet wil de stijgende zorgkosten deels compenseren via belastingverlagingen. De eerste belastingschijf – tot ongeveer 38.000 euro – wordt de komende jaren in stappen verlaagd.

Maar of de premie exact met 199 euro stijgt, is nog niet zeker. Zorgverzekeraars bepalen uiteindelijk zelf hun premie. Door gebruik te maken van financiële reserves kunnen zij de stijging soms beperken.

Voor minister Agema is dit voorstel een eerste stap. De PVV wil uiteindelijk het hele eigen risico afschaffen. Voorlopig is gekozen voor deze halvering als compromis binnen de coalitie.