In de nota wordt onder meer de extra CO₂-heffing voor de industrie verlaagd en gaat de bijmengverplichting van groen gas voor de glastuinbouw omlaag. Ook wordt de belasting op elektriciteit verminderd en wordt de verplichting voor industrieel gebruik van groene waterstof afgebouwd. Voor elektrische voertuigen komt er juist extra stimulans via belastingkortingen.

Een opvallende keuze is de verhoging van de subsidiepot voor biomassa, ook wel ‘bio-energie’ genoemd. In 2022 besloot het kabinet nog om subsidies voor nieuwe biomassaprojecten te stoppen, na felle kritiek van wetenschappers en maatschappelijke organisaties. Biomassa, met name de verbranding van hout, zou schadelijk zijn voor milieu, biodiversiteit en klimaat.

Daarnaast wil de regering stevig inzetten op ondergrondse CO₂-opslag, bekend als Carbon Capture and Storage (CCS). Hiervoor wordt onder andere gekeken naar het megaproject Aramis, waarbij Shell en Total betrokken zijn. Om de financiële risico’s af te dekken, wil de overheid garant staan voor investeringen.

Kritiek vanuit de wetenschap
Klimaatwetenschapper Maarten van Andel plaatst kritische kanttekeningen bij het beleid. Bij Wynia's Week noemt hij de afbouw van sommige verplichtingen, zoals de CO₂-heffing en groene waterstof, verstandig omdat deze volgens hem in de huidige vorm niet effectief zijn. Over de extra subsidies voor biomassa is hij echter scherp: “Het is onbegrijpelijk dat minister Hermans hiermee doorgaat, terwijl we al lang weten dat biomassa slecht is voor milieu en klimaat.”

Ook over CO₂-opslag is Van Andel kritisch. Hij noemt CCS een “dure en inefficiënte oplossing” die slechts een klein deel van de uitstoot tijdelijk kan opvangen. Hieraan voegt hij toe bij Wynia's Week: “Shell en Total zien de risico’s en stappen terug, maar de overheid blijft er belastinggeld in stoppen.”

Discussie over klimaatbeleid groeit
De discussie over het Nederlandse klimaatbeleid laait op, mede door de hoge kosten en de onzekerheden rondom de effectiviteit van maatregelen. De ingrepen in de Voorjaarsnota raken een bandbreedte van ongeveer tien megaton CO₂ per jaar, terwijl Nederland in drie weken tijd evenveel uitstoot.

De wetenschappelijke kritiek richt zich vooral op het verschil tussen papieren doelstellingen en meetbare resultaten. Volgens Van Andel leidt dit tot rechtszaken en politieke strijd over symbolische reducties. “We zien dezelfde dynamiek als bij de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade,” zegt hij. “Veel papierwerk, weinig effect.”

De Voorjaarsnota is een jaarlijkse update van de Rijksbegroting, waarin het kabinet bekijkt hoe de plannen aansluiten bij de actuele financiële situatie. In de nota van dit jaar is een groot deel gewijd aan energie- en klimaatmaatregelen. Het kabinet wil zowel de klimaatdoelen halen als zorgen dat de lasten voor burgers en bedrijven draaglijk blijven.