Het warmtepompactieplan werd in 2023 aangekondigd en zou begin 2024 worden gepresenteerd. De bedoeling was om meer duidelijkheid te geven over subsidies, netcapaciteit en productie. Nu blijkt dat de Europese Commissie het plan niet langer zal uitvoeren.

Volgens Brussel worden “relevante onderdelen” mogelijk opgenomen in bredere strategieën voor verwarming, koeling en energiezekerheid. Daarmee verdwijnt het specifieke actieplan, maar niet het streven naar verduurzaming van de gebouwde omgeving.

Sector teleurgesteld
De beslissing leidt tot teleurstelling in de warmtepompindustrie. Paul Kenny, directeur van de European Heat Pump Association (EHPA), reageert: “Hoewel dit besluit van de Europese Unie (EU) niet als een verrassing komt, is het essentieel dat de elementen die de warmtepompsector nodig heeft, worden opgenomen in de aanstaande EU-strategie voor verwarming en koeling en het elektriciteitsactieplan.”

Hij benadrukt dat warmtepompen een rol kunnen spelen in de Europese energiezekerheid. “Er is niets veiliger dan een warmtepomp die wordt gevoed door lokaal geproduceerde schone energie.”

Daling in verkoop en banen
De sector kampt met tegenwind. Na een snelle groei in 2022 en 2023 loopt de verkoop in veel landen terug. Volgens cijfers van de EHPA zijn er inmiddels minstens 4.000 banen verdwenen en staan er nog eens 6.000 onder druk.

De afname wordt verklaard door lagere gasprijzen, het aflopen van nationale subsidies en onzekerheid over toekomstig beleid. Daardoor stellen veel huishoudens hun overstap uit of blijven ze bij hun bestaande verwarmingssysteem.

Klimaatdoelen onder druk
De Europese doelstelling is om in 2030 60 miljoen warmtepompen te hebben geïnstalleerd, maar volgens de EHPA zal dat aantal waarschijnlijk rond de 45 miljoen blijven steken. Dat kan gevolgen hebben voor het behalen van de klimaatdoelen uit het REPowerEU-plan.

Kenny waarschuwt dat betaalbaarheid en duidelijk beleid cruciaal zijn. “Deze moeten ervoor zorgen dat de overstap naar warmtepompen betaalbaar is, zowel bij aanschaf als tijdens gebruik, door subsidies en energiebelasting aan te pakken.”

Ook pleit hij voor meer aandacht voor de rol van warmtepompen in het elektriciteitsnet. “Warmtepompen kunnen enorme besparingen opleveren voor het elektriciteitsnet door hun flexibiliteit, maar dit moet worden geprioriteerd en consumenten moeten hiervoor worden gestimuleerd.”