De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft de woede op de hals gehaald van EU-ambassadeurs door ontmoetingen te hebben met Vladimir Poetin en Xi Jinping, terwijl hij Joe Biden ontweek tijdens de NAVO-top in Washington. Orbán, die zijn reizen “vredesmissie” noemt, probeert zonder overleg met andere EU-landen of de Amerikaanse regering een vredesakkoord voor de oorlog in Oekraïne te onderhandelen.

Orbán heeft eerder deze maand Volodymyr Zelenskiy in Kyiv ontmoet en probeert nu directe onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland te organiseren, iets wat Zelensky in het verleden heeft afgewezen. Op donderdag stond een ontmoeting met voormalig president Donald Trump gepland in Mar-a-Lago, meldt The Guardian. Orbán hoopt op een herverkiezing van Trump, gezien zijn voorsprong in de peilingen en twijfels over Biden’s prestaties.

Peace mission 5.0
It was an honour to visit President @realDonaldTrump at Mar-a-Lago today. We discussed ways to make #peace. The good news of the day: he’s going to solve it! pic.twitter.com/AiTRsdexM5

— Orbán Viktor (@PM_ViktorOrban) July 12, 2024

Reacties uit NAVO en de EU
Orbán's bezoek aan Moskou, zijn tweede sinds de volledige invasie van Oekraïne door Rusland in februari 2022, heeft geleid tot verontwaardiging binnen zowel NAVO als de EU. In een brief aan Charles Michel van de Europese Raad sprak Orbán zich pro-Russisch uit en betoogde hij tegen de strategische isolatie van Rusland. Hij stelde dat de kans op vrede afneemt doordat diplomatieke kanalen zijn geblokkeerd.

Tijdens de NAVO-top ontving Orbán een koele ontvangst van Biden, met slechts een korte handdruk. De Hongaarse premier heeft de afgelopen vier jaar geen officiële ontmoeting gehad met Biden, maar ontmoette Trump in maart van dit jaar in Mar-a-Lago.

EU-ambassadeurs van 25 lidstaten, met uitzondering van Hongarije en zijn bondgenoot Slowakije, veroordeelden Orbáns recente bezoeken aan Moskou, Beijing en Azerbeidzjan. Sommigen beschuldigden Boedapest van het niet naleven van EU-verdragen en van het “instrumentaliseren” van zijn voorzitterschap van de Europese Raad.

Volgens de commerciële radiozender RMF FM groeit de bezorgdheid onder EU-lidstaten over Orbán's zelfbenoemde rol, die officieel niet aan hem is toegewezen. Een Europese diplomaat benadrukte in een gesprek dat duidelijk moet zijn dat Orbán alleen Hongarije vertegenwoordigt in zijn activiteiten. Vanuit Brussel zijn er ook geluiden dat Orbán bewust ambiguïteit in zijn uitspraken laat, onder andere door prominent het logo van het Hongaarse voorzitterschap op sociale media te tonen, waardoor het lijkt alsof hij namens de EU spreekt in plaatsen zoals Moskou of Peking.

Na de recente bezorgdheid over Orbán's vredesinspanningen binnen de EU, stelde Hongarije voor om de woensdagvergadering specifiek te wijden aan het bespreken van deze bezoeken. De ambassadeurs willen echter breder discussiëren over de rol van Hongarije tijdens zijn voorzitterschap, en niet alleen over de reizen van de Hongaarse leider.

De Duitse krant Süddeutsche Zeitung schreef dinsdag dat sommige regeringen mogelijk het idee zullen opwerpen om Hongarije's zes maanden durende voorzitterschap van de EU-Raad, dat het land op 1 juli overnam, af te nemen. Volgens bronnen van de krant is dit nog geen realistisch scenario, maar kan de vergadering van woensdag zeker een ‘waarschuwingsschot’ zijn voor Boedapest. Ook worden alternatieve manieren besproken om hun ongenoegen te uiten, zoals het sturen van functionarissen naar ministeriële vergaderingen.

Bronnen van RMF FM geven aan dat de vergadering van woensdag mogelijk slechts een voorbode is van meer spanningen, vooral met de aanstaande discussies over de meer dan 6 miljard euro die door Boedapest zijn geblokkeerd en bedoeld zijn voor het bewapenen van Oekraïne. 

Angst voor oorlogsescalatie
In een interview met de Duitse krant Bild legde Viktor Orbán uit dat zijn reizen bedoeld zijn om vrede in Oekraïne te bevorderen. Hij gelooft dat het tijd is om over te schakelen van een oorlogsbeleid naar een vredesbeleid en waarschuwde dat de komende maanden aan het front "veel brutaler zullen zijn dan we ons kunnen voorstellen."

Orbán waarschuwde recentelijk in een interview met Magyar Nemzet dat zowel de EU als de NAVO zichzelf richting een directe confrontatie met Rusland bewegen. "Dit is hoe we van helmen naar directe confrontatie zijn gegaan," zei Orbán, verwijzend naar de geleidelijke escalatie van wapenleveranties aan Oekraïne.

De Hongaarse vredesambities staan haaks op de algemene koers van de Europese Unie. Vorige maand besloot Brussel nog om de Oekraïne-steun uit te breiden, ondanks een Hongaarse veto.