Amerikaanse wapensteun aan Oekraïne: is het einde in zicht?

Achtergronden 27 oktober 2023 3 minuten Marit Nubé
Jeffries Johnson
ANP

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft een nieuwe voorzitter: de Republikein Mike Johnson. Na de president en de vice-president is hij nu de belangrijkste man van de VS. En als uitgesproken Trump-vertrouweling is de kans groot dat er een boel gaat veranderen. Zo is Johnson fel tegen de Amerikaanse wapensteun aan Oekraïne. En juist nu kan hij zijn invloed gaan aanwenden, want er ligt een nieuwe begrotingsverzoek van Biden op tafel. Ook in Europa neemt de steun aan Oekraïne af.

In parlementaire stemmingen heeft Mike Johnson al tweemaal tegen verdere militaire hulp aan Oekraïne gestemd. Desondanks is de militaire hulp er wel gekomen. Maar nu hij is verkozen tot voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, heeft Johnson een enorm invloedrijke positie. Dit kan zomaar van belang zijn bij de volgende stemming over het toekennen van wapenleveranties aan Oekraïne. Deze zal volgende maand plaatsvinden.

Opnieuw verzoek om wapenleveranties
Vrijdag kondigde Biden namelijk aan dat hij 74 miljard dollar wil vrijmaken voor de oorlogsvoering van Oekraïne en Israël. "De geschiedenis heeft ons geleerd dat wanneer terroristen geen prijs betalen voor hun terreur, wanneer dictators geen prijs betalen voor hun agressie, zij meer chaos, dood en meer vernietiging veroorzaken", legde hij uit in een televisietoespraak. Volgens Biden staat de internationale reputatie van de VS op het spel, zodra Oekraïne en Israël in de steek worden gelaten. Dit vindt hij het niet waard.

Het Congres mag zich gaan buigen over een dringend begrotingsverzoek van de regering-Biden. Hierin wordt gevraagd om 105 miljard dollar. Ruim de helft hiervan, 60 miljard, betreft de voortzetting van de financiering van de oorlog in Oekraïne. Ook is er 14 miljard dollar gereserveerd voor steun aan Israël. In totaal gaat het om 74 miljard dollar, omgerekend zo'n 70 miljard euro.

Wel Israël, niet Oekraïne
Voor 17 november moet het Congres een besluit nemen over het dringende begrotingsverzoek van Biden. Vooralsnog is onduidelijk wat er zal worden gestemd, maar Johnson is in elk geval een groot voorstander van Israël. Dinsdag, direct na zijn verkiezing, drong hij met brede steun van de Democraten aan op een resolutie waarin volledige Amerikaanse steun aan Israël wordt beloofd.

Op de wapenleveranties aan Oekraïne is hij echter een stuk kritischer. Al tweemaal heeft Johnson tegen verdere wapensteun aan het Oost-Europese land gestemd. En hij is niet de enige: een steeds grotere groep Republikeinen ziet nog weinig heil in nog een militair steunpakket. Maar Democraten en gematigde Republikeinen zijn nog steeds voor.

Europese steun voor Oekraïne neemt af
Ook in Europa lijkt er een ommezwaai plaats te vinden. Hoewel de EU al tientallen miljarden euro's heeft overgemaakt naar Oekraïne, neemt de steun nu steeds meer af. Europese oppositiepartijen vinden dat hun regering genoeg geld heeft betaald. Ook zijn er zorgen of alle donaties wel goed terecht komen vanwege de wijdverbreide corruptie in Oekraïne. Tegenwoordig wordt er zelfs getwijfeld of Oekraïne wel een kans heeft om de oorlog te winnen.

Landen als Polen en Slowakije hebben al een radicale ommezwaai gemaakt op dit thema. Ook in Tsjechië broeit het. Al sinds vorig jaar zijn er demonstraties in Praag met soms wel tienduizenden mensen. De demonstranten willen dat Tsjechië militair neutraal wordt in het conflict, en dat de sancties tegen Rusland worden opgeheven. Hongarije is zelfs nooit voor de wapenleveranties en sancties geweest.

In andere Europese landen stijgen kritische oppositiepartijen flink in de peilingen. Het gaat onder meer om AfD in Duitsland, Vlaams Belang in Vlaanderen, en PVV in Nederland. "Oostenrijk heeft genoeg betaald", sneerde parlementslid Petra Steger (FPÖ) recent in het parlement. Inmiddels wil ruim driekwart (78 procent) van de Nederlanders dat er wordt aangestuurd op vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland. Dit blijkt uit een recente peiling van I&O Research.

Beluister onze podcast

Of beluister op:

Meerartikelen

Farage
Nieuws

Nigel Farage verpulvert oude politieke orde in Engeland

De rechtse partij Reform UK van Nigel Farage heeft een enorme overwinning geboekt bij de regionale en gemeentelijke verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk. Met alle stemmen geteld blijkt dat de partij in Engeland vanuit het niets is uitgegroeid tot

kabinet
Nieuws

CDA-minister noemt het een raadsel waarom massa-immigratie Palestijnen naar Nederland plaatsvindt

In Den Haag is ophef ontstaan nadat bekend werd dat Nederland momenteel de meeste Palestijnse asielzoekers van heel Europa opvangt. Vooral binnen rechtse partijen groeit de woede over de instroom. Veel Palestijnse asielzoekers blijken bovendien al ve

Ter Apel
Nieuws

Drie aanhoudingen bij protesten rond azc Ter Apel

Bij demonstraties rond het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel zijn zaterdag drie mensen aangehouden. Twee personen werden opgepakt wegens belediging. Een derde persoon werd aangehouden omdat hij zich niet kon legitimeren. Volgens de politie

Apeldoorn
Nieuws

ME grijpt hard in bij azc-protest in Apeldoorn

In Apeldoorn is een protest tegen een asielzoekerscentrum uitgelopen op ongeregeldheden. De Mobiele Eenheid moest zaterdagavond ingrijpen nadat demonstranten vuurwerk afstaken en de situatie onrustig werd. Daarbij zijn meerdere mensen aangehouden. De

geld
Nieuws

Nederland dreigt in stagflatie te belanden: inflatie zet koopkracht en banen onder druk

Nederland en Europa dreigen in een periode van stagflatie terecht te komen. Dat is een gevaarlijke mix van zwakke groei en stijgende prijzen. ECB-president Christine Lagarde relativeert de angst nog, maar meerdere experts zien wel degelijk risico’s.

zwerver
Nieuws

Brussels armoedeplan wil opmars van rechts afremmen

De Europese Commissie werkt aan een nieuw armoedeplan dat volgens linkse denktanks ook moet helpen om de groei van rechts af te remmen. Brussel wil dat lidstaten meer doen voor huishoudens die moeite hebben met de stijgende kosten. Maar achter die so

Palestijnse en Noorse vlaggen
Nieuws

Professor verheerlijkt aanslagen 7 oktober: 'Mooiste wat er is gebeurd in onze eeuw'

Een professor met een Palestijnse afkomst die doceert aan de Noorse Universiteit voor Wetenschap en Technologie heeft voor grote ophef gezorgd met een uitspraak over de Hamas-aanval op Israël van 7 oktober 2023. Tijdens een debatbijeenkomst noemde hi

Meloni
Nieuws

Italië pakt krakers hard aan: regering-Meloni wil snelle huisuitzettingen en hogere boetes

De Italiaanse regering van Giorgia Meloni trekt hard van leer tegen kraken en huurders die langdurig niet betalen. Het kabinet heeft ingestemd met een nieuwe wet die huisuitzettingen flink moet versnellen en eigenaren meer bescherming moet geven. Vol

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Zuidasdok
Nieuws

Klimaateisen geschrapt bij miljardenproject Zuidasdok

Bij het megaproject Zuidasdok in Amsterdam zijn meerdere duurzaamheidsmaatregelen geschrapt. Rijkswaterstaat, ProRail en de gemeente Amsterdam besloten om onder meer duurzaam beton en elektrisch materieel te laten vallen. De reden: kostenoverschrijdi

Merz
Nieuws

Duitse regering onder druk, 76 procent ontevreden: opmars van AfD?

De Duitse regering onder leiding van kanselier Friedrich Merz staat na één jaar onder zware druk. Uit een peiling blijkt dat 76 procent van de bevolking ontevreden is over het kabinet. Slechts 16 procent zegt tevreden te zijn. Tegelijk twijfelt een m

VVD
Nieuws

VVD gaat in Midden-Delfland akkoord met regeerprogramma dat pleit voor 'eigen inwoners eerst' en sluiten azc

In Midden-Delfland hebben Mijn Partij en de VVD een coalitieakkoord gesloten voor de komende vier jaar. De partijen zetten stevig in op woningbouw voor eigen inwoners, minder regels en het beëindigen van het asielzoekerscentrum in Den Hoorn. Ook will

EU
Video

Overheid hangt massaal EU-vlaggen op bij Nederlands parlement op 'Dag van Europa'

Zaterdag 9 mei was het weer Dag van Europa en ook de Nederlandse overheid besloot gretig mee te doen. De publieke ruimte rondom het nationale parlement in Den Haag was dan ook rijkelijk gevuld met EU-vlaggen. Bekijk hieronder de beelden:

NPO
Video

NPO-deskundige: 'Azc's leiden niet tot meer onveiligheid'

Hoogleraar Marlou Schrover heeft voor discussie gezorgd met uitspraken over asielzoekerscentra en veiligheid. Tijdens een optreden bij Omroep Zwart  stelde zij dat azc’s niet leiden tot meer criminaliteit of onveiligheid. Volgens haar worden bewoners

azc
Nieuws

Den Bosch stelt besluit over azc uit na protesten en snelwegblokkade

Het lijkt erop dat het blokkeren van een snelweg ook voor rechtse activisten werkt. De gemeente Den Bosch heeft het besluit over een gepland asielzoekerscentrum met twee maanden uitgesteld. Dat gebeurde na oplopende spanningen en meerdere protesten t

Charlie Weimers
Nieuws

Brussel onder druk om ‘sharia-politie’ in Europa aan te pakken: 'Immorele schurken'

Brussel komt onder druk te staan om op te treden tegen zogenoemde sharia-zedenpolitie in Europa. De Zweedse Europarlementariër Charlie Weimers van de Zweden Democraten wil dat de Europese Unie groepen in kaart brengt die bewoners zouden lastigvallen

Portugees paspoort
Nieuws

Portugal verdubbelt wachttijd voor paspoort na migratiedruk

Portugal heeft de regels voor het verkrijgen van staatsburgerschap aangescherpt na jaren van toenemende migratie en druk op voorzieningen. De wachttijd voor buitenlanders wordt verdubbeld. President António José Seguro heeft een wet ondertekend die d

bodycam
Nieuws

Albert Heijn test bodycams na geweldsincidenten in winkels: zorgen om privacy

Albert Heijn start een proef met bodycams in winkels om agressie tegen personeel aan te pakken. Bodycams zijn kleine draagbare camera’s die op het lichaam worden gedragen en beelden opnemen tijdens incidenten. De maatregel volgt op duizenden meldinge

Karin Prien
Nieuws

Duits ministerie onder vuur na subsidie voor linkse seksbrochure voor kinderen

In Duitsland is ophef ontstaan over een seksbrochure voor kinderen die met overheidsgeld is gefinancierd. Het gaat om een uitgave van de socialistische jongerenorganisatie ‘Falken’. Het Duitse ministerie van Familie heeft de organisatie inmiddels om

FVD
Nieuws

Grote verkiezingswinst FVD in Teylingen genegeerd: ‘Bestuurlijke arrogantie’

In Teylingen is politieke onrust ontstaan over de vorming van een nieuwe coalitie. Forum voor Democratie uit stevige kritiek op het advies van de verkenners voor een nieuw gemeentebestuur. Volgens fractievoorzitter Milan Schenk wordt de verkiezingsui

Politie
Nieuws

Duitse jongen (14) vermoord door Palestijnse asielzoeker, mogelijk islamitisch motief

De Duitse stad Memmingen staat onder hoogspanning na de gewelddadige dood van de 14-jarige Jermaine. De jongen werd sinds het weekend vermist en werd later levenloos aangetroffen in een leegstaand gebouw vlak bij het station. Volgens politie en justi